|| श्री॒ गु॒रु॒भ्यो॒ न॒मः॒ हरिः ॐ ||

|| ऋग्वेद संहिता (अष्टक: 05) ||


For any questions, suggestions or participation in the project, contact Dayananda Aithal at dithal29@gmail.com
[Last updated on: 17-Sep-2026]

[1] स्तुषेनरेत्येकादशर्चस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजोश्विनौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:62}{अनुवाक:6, सूक्त:1}
स्तु॒षेनरा᳚दि॒वो,अ॒स्यप्र॒सन्ता॒¦ऽश्विना᳚हुवे॒जर॑माणो,अ॒र्कैः|

यास॒द्यउ॒स्राव्युषि॒ज्मो,अन्ता॒न्¦युयू᳚षतः॒पर्यु॒रूवरां᳚सि|| 1||वर्ग:1

ताय॒ज्ञमाशुचि॑भिश्चक्रमा॒णा¦रथ॑स्यभा॒नुंरु॑रुचू॒रजो᳚भिः|

पु॒रूवरां॒स्यमि॑ता॒मिमा᳚ना॒¦ऽपोधन्वा॒न्यति॑याथो॒,अज्रा॑न्|| 2||

ताह॒त्यद्‌व॒र्तिर्यदर॑ध्रमुग्रे॒¦त्थाधिय॑ऊहथुः॒शश्व॒दश्वैः᳚|

मनो᳚जवेभिरिषि॒रैःश॒यध्यै॒¦परि॒व्यथि॑र्दा॒शुषो॒मर्त्य॑स्य|| 3||

तानव्य॑सो॒जर॑माणस्य॒मन्मो¦प॑भूषतोयुयुजा॒नस॑प्ती|

शुभं॒पृक्ष॒मिष॒मूर्जं॒वह᳚न्ता॒¦होता᳚यक्षत्‌प्र॒त्नो,अ॒ध्रुग्युवा᳚ना|| 4||

ताव॒ल्गूद॒स्रापु॑रु॒शाक॑तमा¦प्र॒त्नानव्य॑सा॒वच॒सावि॑वासे|

याशंस॑तेस्तुव॒तेशम्भ॑विष्ठा¦बभू॒वतु॑र्गृण॒तेचि॒त्ररा᳚ती|| 5||

ताभु॒ज्युंविभि॑र॒द्भ्यःस॑मु॒द्रात्¦तुग्र॑स्यसू॒नुमू᳚हथू॒रजो᳚भिः|

अ॒रे॒णुभि॒र्योज॑नेभिर्भु॒जन्ता᳚¦पत॒त्रिभि॒रर्ण॑सो॒निरु॒पस्था᳚त्|| 6||वर्ग:2

विज॒युषा᳚रथ्यायात॒मद्रिं᳚¦श्रु॒तंहवं᳚वृषणावध्रिम॒त्याः|

द॒श॒स्यन्ता᳚श॒यवे᳚पिप्यथु॒र्गा¦मिति॑च्यवानासुम॒तिंभु॑रण्यू|| 7||

यद्‌रो᳚दसीप्र॒दिवो॒,अस्ति॒भूमा॒¦हेळो᳚दे॒वाना᳚मु॒तम॑र्त्य॒त्रा|

तदा᳚दित्यावसवोरुद्रियासो¦रक्षो॒युजे॒तपु॑र॒घंद॑धात|| 8||

यईं॒राजा᳚नावृतु॒थावि॒दध॒द्¦रज॑सोमि॒त्रोवरु॑ण॒श्चिके᳚तत्|

ग॒म्भी॒राय॒रक्ष॑सेहे॒तिम॑स्य॒¦द्रोघा᳚यचि॒द्‌वच॑स॒आन॑वाय|| 9||

अन्त॑रैश्च॒क्रैस्तन॑यायव॒र्ति¦र्द्यु॒मताया᳚तंनृ॒वता॒रथे᳚न|

सनु॑त्येन॒त्यज॑सा॒मर्त्य॑स्य¦वनुष्य॒तामपि॑शी॒र्षाव॑वृक्तम्|| 10||

आप॑र॒माभि॑रु॒तम॑ध्य॒माभि᳚¦र्नि॒युद्भि᳚र्यातमव॒माभि॑र॒र्वाक्|

दृ॒ळ्हस्य॑चि॒द्‌गोम॑तो॒विव्र॒जस्य॒¦दुरो᳚वर्तंगृण॒तेचि॑त्रराती|| 11||

[2] कत्येत्येकादशर्चस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजोश्विनौस्त्रिष्टुबन्त्याविराळैकपदा |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:63}{अनुवाक:6, सूक्त:2}
क्व१॑(अ॒)त्याव॒ल्गूपु॑रुहू॒ताद्य¦दू॒तोनस्तोमो᳚ऽविद॒न्नम॑स्वान्|

आयो,अ॒र्वाङ्नास॑त्याव॒वर्त॒¦प्रेष्ठा॒ह्यस॑थो,अस्य॒मन्म॑न्|| 1||वर्ग:3

अरं᳚मेगन्तं॒हव॑नाया॒स्मै¦गृ॑णा॒नायथा॒पिबा᳚थो॒,अन्धः॑|

परि॑ह॒त्यद्‌व॒र्तिर्या᳚थोरि॒षो¦नयत्‌परो॒नान्त॑रस्तुतु॒र्यात्|| 2||

अका᳚रिवा॒मन्ध॑सो॒वरी᳚म॒¦न्नस्ता᳚रिब॒र्हिःसु॑प्राय॒णत॑मम्|

उ॒त्ता॒नह॑स्तोयुव॒युर्व॑व॒न्दा¦ऽऽवां॒नक्ष᳚न्तो॒,अद्र॑यआञ्जन्|| 3||

ऊ॒र्ध्वोवा᳚म॒ग्निर॑ध्व॒रेष्व॑स्था॒त्¦प्ररा॒तिरे᳚तिजू॒र्णिनी᳚घृ॒ताची᳚|

प्रहोता᳚गू॒र्तम॑ना,उरा॒णो¦ऽयु॑क्त॒योनास॑त्या॒हवी᳚मन्|| 4||

अधि॑श्रि॒येदु॑हि॒तासूर्य॑स्य॒¦रथं᳚तस्थौपुरुभुजाश॒तोति᳚म्|

प्रमा॒याभि᳚र्मायिनाभूत॒मत्र॒¦नरा᳚नृतू॒जनि॑मन्‌य॒ज्ञिया᳚नाम्|| 5||

यु॒वंश्री॒भिर्द॑र्श॒ताभि॑रा॒भिः¦शु॒भेपु॒ष्टिमू᳚हथुःसू॒र्यायाः᳚|

प्रवां॒वयो॒वपु॒षेऽनु॑पप्त॒न्¦नक्ष॒द्‌वाणी॒सुष्टु॑ताधिष्ण्यावाम्|| 6||वर्ग:4

आवां॒वयोऽश्वा᳚सो॒वहि॑ष्ठा,¦अ॒भिप्रयो᳚नासत्यावहन्तु|

प्रवां॒रथो॒मनो᳚जवा,असर्जी॒¦षःपृ॒क्षइ॒षिधो॒,अनु॑पू॒र्वीः|| 7||

पु॒रुहिवां᳚पुरुभुजादे॒ष्णं¦धे॒नुंन॒इषं᳚पिन्वत॒मस॑क्राम्|

स्तुत॑श्चवांमाध्वीसुष्टु॒तिश्च॒¦रसा᳚श्च॒येवा॒मनु॑रा॒तिमग्म॑न्|| 8||

उ॒तम॑ऋ॒ज्रेपुर॑यस्यर॒घ्वी¦सु॑मी॒ळ्हेश॒तंपे᳚रु॒केच॑प॒क्वा|

शा॒ण्डोदा᳚द्धिर॒णिनः॒स्मद्दि॑ष्टी॒न्¦दश॑व॒शासो᳚अभि॒षाच॑ऋ॒ष्वान्|| 9||

संवां᳚श॒ताना᳚सत्यास॒हस्रा¦ऽश्वा᳚नांपुरु॒पन्था᳚गि॒रेदा᳚त्|

भ॒रद्वा᳚जायवीर॒नूगि॒रेदा᳚¦द्ध॒तारक्षां᳚सिपुरुदंससास्युः|| 10||

आवां᳚सु॒म्नेवरि॑मन्‌त्सू॒रिभिः॑ष्याम्|| 11||
[3] उदुश्रियइतिषडृचस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजउषास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:64}{अनुवाक:6, सूक्त:3}
उदु॑श्रि॒यउ॒षसो॒रोच॑माना॒,¦अस्थु॑र॒पांनोर्मयो॒रुश᳚न्तः|

कृ॒णोति॒विश्वा᳚सु॒पथा᳚सु॒गा¦न्यभू᳚दु॒वस्वी॒दक्षि॑णाम॒घोनी᳚|| 1||वर्ग:5

भ॒द्राद॑दृक्षउर्वि॒याविभा॒¦स्युत्‌ते᳚शो॒चिर्भा॒नवो॒द्याम॑पप्तन्|

आ॒विर्वक्षः॑कृणुषेशु॒म्भमा॒नो¦षो᳚देवि॒रोच॑माना॒महो᳚भिः|| 2||

वह᳚न्तिसीमरु॒णासो॒रुश᳚न्तो॒¦गावः॑सु॒भगा᳚मुर्वि॒याप्र॑था॒नाम्|

अपे᳚जते॒शूरो॒,अस्ते᳚व॒शत्रू॒न्¦बाध॑ते॒तमो᳚अजि॒रोनवोळ्हा᳚|| 3||

सु॒गोतते᳚सु॒पथा॒पर्व॑ते¦ष्ववा॒ते,अ॒पस्त॑रसिस्वभानो|

सान॒आव॑हपृथुयामन्नृष्वे¦र॒यिंदि॑वोदुहितरिष॒यध्यै᳚|| 4||

साव॑ह॒योक्षभि॒रवा॒तो¦षो॒वरं॒वह॑सि॒जोष॒मनु॑|

त्वंदि॑वोदुहित॒र्याह॑दे॒वी¦पू॒र्वहू᳚तौमं॒हना᳚दर्श॒ताभूः᳚|| 5||

उत्‌ते॒वय॑श्चिद्‌वस॒तेर॑पप्त॒न्¦नर॑श्च॒येपि॑तु॒भाजो॒व्यु॑ष्टौ|

अ॒मास॒तेव॑हसि॒भूरि॑वा॒म¦मुषो᳚देविदा॒शुषे॒मर्त्या᳚य|| 6||

[4] एषास्येति षडृचस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजउषास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:65}{अनुवाक:6, सूक्त:4}
ए॒षास्यानो᳚दुहि॒तादि॑वो॒जाः,¦क्षि॒तीरु॒च्छन्ती॒मानु॑षीरजीगः|

याभा॒नुना॒रुश॑तारा॒म्या¦स्वज्ञा᳚यिति॒रस्तम॑सश्चिद॒क्तून्|| 1||वर्ग:6

वितद्य॑युररुण॒युग्भि॒रश्वै᳚¦श्चि॒त्रंभा᳚न्त्यु॒षस॑श्च॒न्द्रर॑थाः|

अग्रं᳚य॒ज्ञस्य॑बृह॒तोनय᳚न्ती॒¦र्विताबा᳚धन्ते॒तम॒ऊर्म्या᳚याः|| 2||

श्रवो॒वाज॒मिष॒मूर्जं॒वह᳚न्ती॒¦र्निदा॒शुष॑उषसो॒मर्त्या᳚य|

म॒घोनी᳚र्वी॒रव॒त्‌पत्य॑माना॒,¦अवो᳚धातविध॒तेरत्न॑म॒द्य|| 3||

इ॒दाहिवो᳚विध॒तेरत्न॒मस्ती॒¦दावी॒राय॑दा॒शुष॑उषासः|

इ॒दाविप्रा᳚य॒जर॑ते॒यदु॒क्था¦निष्म॒माव॑तेवहथापु॒राचि॑त्|| 4||

इ॒दाहित॑उषो,अद्रिसानो¦गो॒त्रागवा॒मङ्गि॑रसोगृ॒णन्ति॑|

व्य१॑(अ॒)र्केण॑बिभिदु॒र्ब्रह्म॑णाच¦स॒त्यानृ॒णाम॑भवद्‌दे॒वहू᳚तिः|| 5||

उ॒च्छादि॑वोदुहितःप्रत्न॒वन्नो᳚¦भरद्वाज॒वद्‌वि॑ध॒तेम॑घोनि|

सु॒वीरं᳚र॒यिंगृ॑ण॒तेरि॑रीह्यु¦रुगा॒यमधि॑धेहि॒श्रवो᳚नः|| 6||

[5] वपुर्न्वित्येकादशर्चस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजो मरुतस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:66}{अनुवाक:6, सूक्त:5}
वपु॒र्नुतच्चि॑कि॒तुषे᳚चिदस्तु¦समा॒नंनाम॑धे॒नुपत्य॑मानम्|

मर्ते᳚ष्व॒न्यद्‌दो॒हसे᳚पी॒पाय॑¦स॒कृच्छु॒क्रंदु॑दुहे॒पृश्नि॒रूधः॑|| 1||वर्ग:7

ये,अ॒ग्नयो॒नशोशु॑चन्निधा॒ना¦द्विर्यत्‌त्रिर्म॒रुतो᳚वावृ॒धन्त॑|

अ॒रे॒णवो᳚हिर॒ण्यया᳚सएषां¦सा॒कंनृ॒म्णैःपौंस्ये᳚भिश्चभूवन्|| 2||

रु॒द्रस्य॒येमी॒ळ्हुषः॒सन्ति॑पु॒त्रा¦यांश्चो॒नुदाधृ॑वि॒र्भर॑ध्यै|

वि॒देहिमा॒ताम॒होम॒हीषा¦सेत्‌पृश्निः॑सु॒भ्वे॒३॑(ए॒)गर्भ॒माधा᳚त्|| 3||

नयईष᳚न्तेज॒नुषोऽया॒न्व१॑(अ॒)¦ऽन्तःसन्तो᳚ऽव॒द्यानि॑पुना॒नाः|

निर्यद्‌दु॒ह्रेशुच॒योऽनु॒जोष॒¦मनु॑श्रि॒यात॒न्व॑मु॒क्षमा᳚णाः|| 4||

म॒क्षूनयेषु॑दो॒हसे᳚चिद॒या,¦आनाम॑धृ॒ष्णुमारु॑तं॒दधा᳚नाः|

नयेस्तौ॒ना,अ॒यासो᳚म॒ह्ना¦नूचि॑त्‌सु॒दानु॒रव॑यासदु॒ग्रान्|| 5||

तइदु॒ग्राःशव॑साधृ॒ष्णुषे᳚णा,¦उ॒भेयु॑जन्त॒रोद॑सीसु॒मेके᳚|

अध॑स्मैषुरोद॒सीस्वशो᳚चि॒¦राम॑वत्सुतस्थौ॒नरोकः॑|| 6||वर्ग:8

अ॒ने॒नोवो᳚मरुतो॒यामो᳚अस्त्व¦न॒श्वश्चि॒द्‌यमज॒त्यर॑थीः|

अ॒न॒व॒सो,अ॑नभी॒शूर॑ज॒स्तू¦र्विरोद॑सीप॒थ्या᳚याति॒साध॑न्|| 7||

नास्य॑व॒र्तानत॑रु॒तान्व॑स्ति॒¦मरु॑तो॒यमव॑थ॒वाज॑सातौ|

तो॒केवा॒गोषु॒तन॑ये॒यम॒प्सु¦सव्र॒जंदर्ता॒पार्ये॒,अध॒द्योः|| 8||

प्रचि॒त्रम॒र्कंगृ॑ण॒तेतु॒राय॒¦मारु॑ताय॒स्वत॑वसेभरध्वम्|

येसहां᳚सि॒सह॑सा॒सह᳚न्ते॒¦रेज॑ते,अग्नेपृथि॒वीम॒खेभ्यः॑|| 9||

त्विषी᳚मन्तो,अध्व॒रस्ये᳚वदि॒द्युत्¦तृ॑षु॒च्यव॑सोजु॒ह्वो॒३॑(ओ॒)नाग्नेः|

अ॒र्चत्र॑यो॒धुन॑यो॒नवी॒रा¦भ्राज॑ज्जन्मानोम॒रुतो॒,अधृ॑ष्टाः|| 10||

तंवृ॒धन्तं॒मारु॑तं॒भ्राज॑दृष्टिं¦रु॒द्रस्य॑सू॒नुंह॒वसावि॑वासे|

दि॒वःशर्धा᳚य॒शुच॑योमनी॒षा¦गि॒रयो॒नाप॑उ॒ग्रा,अ॑स्पृध्रन्|| 11||

[6] विश्वेषामित्येकादशर्चस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजो मित्रावरुणौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:67}{अनुवाक:6, सूक्त:6}
विश्वे᳚षांवःस॒तांज्येष्ठ॑तमा¦गी॒र्भिर्मि॒त्रावरु॑णावावृ॒धध्यै᳚|

संयार॒श्मेव॑य॒मतु॒र्यमि॑ष्ठा॒¦द्वाजनाँ॒,अस॑माबा॒हुभिः॒स्वैः|| 1||वर्ग:9

इ॒यंमद्‌वां॒प्रस्तृ॑णीतेमनी॒षो¦प॑प्रि॒यानम॑साब॒र्हिरच्छ॑|

य॒न्तंनो᳚मित्रावरुणा॒वधृ॑ष्टं¦छ॒र्दिर्यद्‌वां᳚वरू॒थ्यं᳚सुदानू|| 2||

आया᳚तंमित्रावरुणासुश॒स्त्यु¦प॑प्रि॒यानम॑साहू॒यमा᳚ना|

संयाव॑प्नः॒स्थो,अ॒पसे᳚व॒जना᳚ञ्¦छ्रुधीय॒तश्चि॑द्‌यतथोमहि॒त्वा|| 3||

अश्वा॒नयावा॒जिना᳚पू॒तब᳚न्धू,¦ऋ॒तायद्‌गर्भ॒मदि॑ति॒र्भर॑ध्यै|

प्रयामहि॑म॒हान्ता॒जाय॑माना¦घो॒रामर्ता᳚यरि॒पवे॒निदी᳚धः|| 4||

विश्वे॒यद्‌वां᳚मं॒हना॒मन्द॑मानाः,¦क्ष॒त्रंदे॒वासो॒,अद॑धुःस॒जोषाः᳚|

परि॒यद्‌भू॒थोरोद॑सीचिदु॒र्वी¦सन्ति॒स्पशो॒,अद॑ब्धासो॒,अमू᳚राः|| 5||

ताहिक्ष॒त्रंधा॒रये᳚थे॒,अनु॒द्यून्¦दृं॒हेथे॒सानु॑मुप॒मादि॑व॒द्योः|

दृ॒ळ्होनक्ष॑त्रउ॒तवि॒श्वदे᳚वो॒¦भूमि॒माता॒न्‌द्यांधा॒सिना॒योः|| 6||वर्ग:10

तावि॒ग्रंधै᳚थेज॒ठरं᳚पृ॒णध्या॒,¦आयत्‌सद्म॒सभृ॑तयःपृ॒णन्ति॑|

नमृ॑ष्यन्तेयुव॒तयोऽवा᳚ता॒¦वियत्‌पयो᳚विश्वजिन्वा॒भर᳚न्ते|| 7||

ताजि॒ह्वया॒सद॒मेदंसु॑मे॒धा,¦आयद्‌वां᳚स॒त्यो,अ॑र॒तिरृ॒तेभूत्|

तद्‌वां᳚महि॒त्वंघृ॑तान्नावस्तु¦यु॒वंदा॒शुषे॒विच॑यिष्ट॒मंहः॑|| 8||

प्रयद्‌वां᳚मित्रावरुणास्पू॒र्धन्¦प्रि॒याधाम॑यु॒वधि॑तामि॒नन्ति॑|

नयेदे॒वास॒ओह॑सा॒नमर्ता॒,¦अय॑ज्ञसाचो॒,अप्यो॒नपु॒त्राः|| 9||

वियद्‌वाचं᳚की॒स्तासो॒भर᳚न्ते॒¦शंस᳚न्ति॒केचि᳚न्नि॒विदो᳚मना॒नाः|

आद्‌वां᳚ब्रवामस॒त्यान्यु॒क्था¦नकि॑र्दे॒वेभि᳚र्यतथोमहि॒त्वा|| 10||

अ॒वोरि॒त्थावां᳚छ॒र्दिषो᳚अ॒भिष्टौ᳚¦यु॒वोर्मि॑त्रावरुणा॒वस्कृ॑धोयु|

अनु॒यद्‌गावः॑स्फु॒रानृ॑जि॒प्यं¦धृ॒ष्णुंयद्‌रणे॒वृष॑णंयु॒नज॑न्|| 11||

[7] श्रुष्ठीवामित्येकादशर्चस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाज इंद्रावरुणौत्रिष्टुप् नवमीदशम्यौजगत्यौ |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:68}{अनुवाक:6, सूक्त:7}
श्रु॒ष्टीवां᳚य॒ज्ञउद्य॑तःस॒जोषा᳚¦मनु॒ष्वद्‌वृ॒क्तब᳚र्हिषो॒यज॑ध्यै|

आयइन्द्रा॒वरु॑णावि॒षे,अ॒द्य¦म॒हेसु॒म्नाय॑म॒हआ᳚व॒वर्त॑त्|| 1||वर्ग:11

ताहिश्रेष्ठा᳚दे॒वता᳚तातु॒जा¦शूरा᳚णां॒शवि॑ष्ठा॒ताहिभू॒तम्|

म॒घोनां॒मंहि॑ष्ठातुवि॒शुष्म॑¦ऋ॒तेन॑वृत्र॒तुरा॒सर्व॑सेना|| 2||

तागृ॑णीहिनम॒स्ये᳚भिःशू॒षैः¦सु॒म्नेभि॒रिन्द्रा॒वरु॑णाचका॒ना|

वज्रे᳚णा॒न्यःशव॑सा॒हन्ति॑वृ॒त्रं¦सिष॑क्त्य॒न्योवृ॒जने᳚षु॒विप्रः॑|| 3||

ग्नाश्च॒यन्नर॑श्चवावृ॒धन्त॒¦विश्वे᳚दे॒वासो᳚न॒रांस्वगू᳚र्ताः|

प्रैभ्य॑इन्द्रावरुणामहि॒त्वा¦द्यौश्च॑पृथिविभूतमु॒र्वी|| 4||

सइत्‌सु॒दानुः॒स्ववाँ᳚ऋ॒तावे¦न्द्रा॒योवां᳚वरुण॒दाश॑ति॒त्मन्|

इ॒षासद्वि॒षस्त॑रे॒द्‌दास्वा॒न्¦वंस॑द्‌र॒यिंर॑यि॒वत॑श्च॒जना॑न्|| 5||

यंयु॒वंदा॒श्व॑ध्वरायदेवा¦र॒यिंध॒त्थोवसु॑मन्तंपुरु॒क्षुम्|

अ॒स्मेसइ᳚न्द्रावरुणा॒वपि॑ष्या॒त्¦प्रयोभ॒नक्ति॑व॒नुषा॒मश॑स्तीः|| 6||वर्ग:12

उ॒तनः॑सुत्रा॒त्रोदे॒वगो᳚पाः¦सू॒रिभ्य॑इन्द्रावरुणार॒यिःष्या᳚त्|

येषां॒शुष्मः॒पृत॑नासुसा॒ह्वान्¦प्रस॒द्योद्यु॒म्नाति॒रते॒ततु॑रिः|| 7||

नून॑इन्द्रावरुणागृणा॒ना¦पृ॒ङ्क्तंर॒यिंसौ᳚श्रव॒साय॑देवा|

इ॒त्थागृ॒णन्तो᳚म॒हिन॑स्य॒शर्धो॒¦ऽपोनना॒वादु॑रि॒तात॑रेम|| 8||

प्रस॒म्राजे᳚बृह॒तेमन्म॒नुप्रि॒य¦मर्च॑दे॒वाय॒वरु॑णायस॒प्रथः॑|

अ॒यंयउ॒र्वीम॑हि॒नामहि᳚व्रतः॒¦क्रत्वा᳚वि॒भात्य॒जरो॒नशो॒चिषा᳚|| 9||

इन्द्रा᳚वरुणासुतपावि॒मंसु॒तं¦सोमं᳚पिबतं॒मद्यं᳚धृतव्रता|

यु॒वोरथो᳚अध्व॒रंदे॒ववी᳚तये॒¦प्रति॒स्वस॑र॒मुप॑यातिपी॒तये᳚|| 10||

इन्द्रा᳚वरुणा॒मधु॑मत्तमस्य॒¦वृष्णः॒सोम॑स्यवृष॒णावृ॑षेथाम्|

इ॒दंवा॒मन्धः॒परि॑षिक्तम॒स्मे,¦आ॒सद्या॒स्मिन्‌ब॒र्हिषि॑मादयेथाम्|| 11||

[8] संवामित्यष्टर्चस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजइंद्राविष्णूत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:69}{अनुवाक:6, सूक्त:8}
संवां॒कर्म॑णा॒समि॒षाहि॑नो॒मी¦न्द्रा᳚विष्णू॒,अप॑सस्पा॒रे,अ॒स्य|

जु॒षेथां᳚य॒ज्ञंद्रवि॑णंचधत्त॒¦मरि॑ष्टैर्नःप॒थिभिः॑पा॒रय᳚न्ता|| 1||वर्ग:13

याविश्वा᳚सांजनि॒तारा᳚मती॒ना¦मिन्द्रा॒विष्णू᳚क॒लशा᳚सोम॒धाना᳚|

प्रवां॒गिरः॑श॒स्यमा᳚ना,अवन्तु॒¦प्रस्तोमा᳚सोगी॒यमा᳚नासो,अ॒र्कैः|| 2||

इन्द्रा᳚विष्णूमदपतीमदाना॒¦मासोमं᳚यातं॒द्रवि॑णो॒दधा᳚ना|

संवा᳚मञ्जन्‌त्व॒क्तुभि᳚र्मती॒नां¦संस्तोमा᳚सःश॒स्यमा᳚नासउ॒क्थैः|| 3||

आवा॒मश्वा᳚सो,अभिमाति॒षाह॒¦इन्द्रा᳚विष्णूसध॒मादो᳚वहन्तु|

जु॒षेथां॒विश्वा॒हव॑नामती॒ना¦मुप॒ब्रह्मा᳚णिशृणुतं॒गिरो᳚मे|| 4||

इन्द्रा᳚विष्णू॒तत्‌प॑न॒याय्यं᳚वां॒¦सोम॑स्य॒मद॑उ॒रुच॑क्रमाथे|

अकृ॑णुतम॒न्तरि॑क्षं॒वरी॒यो¦ऽप्र॑थतंजी॒वसे᳚नो॒रजां᳚सि|| 5||

इन्द्रा᳚विष्णूह॒विषा᳚वावृधा॒ना¦ऽग्रा᳚द्वाना॒नम॑सारातहव्या|

घृता᳚सुती॒द्रवि॑णंधत्तम॒स्मे¦स॑मु॒द्रःस्थः॑क॒लशः॑सोम॒धानः॑|| 6||

इन्द्रा᳚विष्णू॒पिब॑तं॒मध्वो᳚अ॒स्य¦सोम॑स्यदस्राज॒ठरं᳚पृणेथाम्|

आवा॒मन्धां᳚सिमदि॒राण्य॑ग्म॒¦न्नुप॒ब्रह्मा᳚णिशृणुतं॒हवं᳚मे|| 7||

उ॒भाजि॑ग्यथु॒र्नपरा᳚जयेथे॒¦नपरा᳚जिग्येकत॒रश्च॒नैनोः᳚|

इन्द्र॑श्चविष्णो॒यदप॑स्पृधेथां¦त्रे॒धास॒हस्रं॒वितदै᳚रयेथाम्|| 8||

[9] घृतवतीइति षडृचस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजोद्यावापृथिव्यौजगती |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:70}{अनुवाक:6, सूक्त:9}
घृ॒तव॑ती॒भुव॑नानामभि॒श्रियो॒¦र्वीपृ॒थ्वीम॑धु॒दुघे᳚सु॒पेश॑सा|

द्यावा᳚पृथि॒वीवरु॑णस्य॒धर्म॑णा॒¦विष्क॑भिते,अ॒जरे॒भूरि॑रेतसा|| 1||वर्ग:14

अस॑श्चन्ती॒भूरि॑धारे॒पय॑स्वती¦घृ॒तंदु॑हातेसु॒कृते॒शुचि᳚व्रते|

राज᳚न्ती,अ॒स्यभुव॑नस्यरोदसी,¦अ॒स्मेरेतः॑सिञ्चतं॒यन्मनु᳚र्हितम्|| 2||

योवा᳚मृ॒जवे॒क्रम॑णायरोदसी॒¦मर्तो᳚द॒दाश॑धिषणे॒ससा᳚धति|

प्रप्र॒जाभि॑र्जायते॒धर्म॑ण॒स्परि॑¦यु॒वोःसि॒क्ताविषु॑रूपाणि॒सव्र॑ता|| 3||

घृ॒तेन॒द्यावा᳚पृथि॒वी,अ॒भीवृ॑ते¦घृत॒श्रिया᳚घृत॒पृचा᳚घृता॒वृधा᳚|

उ॒र्वीपृ॒थ्वीहो᳚तृ॒वूर्ये᳚पु॒रोहि॑ते॒¦ते,इद्‌विप्रा᳚ईळतेसु॒म्नमि॒ष्टये᳚|| 4||

मधु॑नो॒द्यावा᳚पृथि॒वीमि॑मिक्षतां¦मधु॒श्चुता᳚मधु॒दुघे॒मधु᳚व्रते|

दधा᳚नेय॒ज्ञंद्रवि॑णंचदे॒वता॒¦महि॒श्रवो॒वाज॑म॒स्मेसु॒वीर्य᳚म्|| 5||

ऊर्जं᳚नो॒द्यौश्च॑पृथि॒वीच॑पिन्वतां¦पि॒तामा॒तावि॑श्व॒विदा᳚सु॒दंस॑सा|

सं॒र॒रा॒णेरोद॑सीवि॒श्वश᳚म्भुवा¦स॒निंवाजं᳚र॒यिम॒स्मेसमि᳚न्वताम्|| 6||

[10] उदुष्येति षडृचस्य सूक्तस्त्य बार्हस्पत्यो भरद्वाजःसविताजगती अंत्यास्तिस्रस्त्रिष्टुभः |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:71}{अनुवाक:6, सूक्त:10}
उदु॒ष्यदे॒वःस॑वि॒ताहि॑र॒ण्यया᳚¦बा॒हू,अ॑यंस्त॒सव॑नायसु॒क्रतुः॑|

घृ॒तेन॑पा॒णी,अ॒भिप्रु॑ष्णुतेम॒खो¦युवा᳚सु॒दक्षो॒रज॑सो॒विध᳚र्मणि|| 1||वर्ग:15

दे॒वस्य॑व॒यंस॑वि॒तुःसवी᳚मनि॒¦श्रेष्ठे᳚स्याम॒वसु॑नश्चदा॒वने᳚|

योविश्व॑स्यद्वि॒पदो॒यश्चतु॑ष्पदो¦नि॒वेश॑नेप्रस॒वेचासि॒भूम॑नः|| 2||

अद॑ब्धेभिःसवितःपा॒युभि॒ष्ट्वं¦शि॒वेभि॑र॒द्यपरि॑पाहिनो॒गय᳚म्|

हिर᳚ण्यजिह्वःसुवि॒ताय॒नव्य॑से॒¦रक्षा॒माकि᳚र्नो,अ॒घशं᳚सईशत|| 3||

उदु॒ष्यदे॒वःस॑वि॒तादमू᳚ना॒¦हिर᳚ण्यपाणिःप्रतिदो॒षम॑स्थात्|

अयो᳚हनुर्यज॒तोम॒न्द्रजि॑ह्व॒¦आदा॒शुषे᳚सुवति॒भूरि॑वा॒मम्|| 4||

उदू᳚अयाँ,उपव॒क्तेव॑बा॒हू¦हि॑र॒ण्यया᳚सवि॒तासु॒प्रती᳚का|

दि॒वोरोहां᳚स्यरुहत्‌पृथि॒व्या,¦अरी᳚रमत्‌प॒तय॒त्‌कच्चि॒दभ्व᳚म्|| 5||

वा॒मम॒द्यस॑वितर्वा॒ममु॒श्वो¦दि॒वेदि॑वेवा॒मम॒स्मभ्यं᳚सावीः|

वा॒मस्य॒हिक्षय॑स्यदेव॒भूरे᳚¦र॒याधि॒यावा᳚म॒भाजः॑स्याम|| 6||

[11] इंद्रासोमेति पंचर्चस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजइंद्रासोमौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:72}{अनुवाक:6, सूक्त:11}
इन्द्रा᳚सोमा॒महि॒तद्‌वां᳚महि॒त्वं¦यु॒वंम॒हानि॑प्रथ॒मानि॑चक्रथुः|

यु॒वंसूर्यं᳚विवि॒दथु᳚र्यु॒वंस्व१॑(अ॒)¦र्विश्वा॒तमां᳚स्यहतंनि॒दश्च॑|| 1||वर्ग:16

इन्द्रा᳚सोमावा॒सय॑थउ॒षास॒¦मुत्‌सूर्यं᳚नयथो॒ज्योति॑षास॒ह|

उप॒द्यांस्क॒म्भथुः॒स्कम्भ॑ने॒ना¦प्र॑थतंपृथि॒वींमा॒तरं॒वि|| 2||

इन्द्रा᳚सोमा॒वहि॑म॒पःप॑रि॒ष्ठां¦ह॒थोवृ॒त्रमनु॑वां॒द्यौर॑मन्यत|

प्रार्णां᳚स्यैरयतंन॒दीना॒मा¦स॑मु॒द्राणि॑पप्रथुःपु॒रूणि॑|| 3||

इन्द्रा᳚सोमाप॒क्वमा॒मास्व॒न्त¦र्निगवा॒मिद्‌द॑धथुर्व॒क्षणा᳚सु|

ज॒गृ॒भथु॒रन॑पिनद्धमासु॒¦रुश॑च्चि॒त्रासु॒जग॑तीष्व॒न्तः|| 4||

इन्द्रा᳚सोमायु॒वम॒ङ्गतरु॑त्र¦मपत्य॒साचं॒श्रुत्यं᳚रराथे|

यु॒वंशुष्मं॒नर्यं᳚चर्ष॒णिभ्यः॒¦संवि᳚व्यथुःपृतना॒षाह॑मुग्रा|| 5||

[12] योअद्रिभिदिति तृचस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजोबृहस्पतिस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:73}{अनुवाक:6, सूक्त:12}
यो,अ॑द्रि॒भित्‌प्र॑थम॒जा,ऋ॒तावा॒¦बृह॒स्पति॑राङ्गिर॒सोह॒विष्मा॑न्|

द्वि॒बर्ह॑ज्माप्राघर्म॒सत्‌पि॒तान॒¦आरोद॑सीवृष॒भोरो᳚रवीति|| 1||वर्ग:17

जना᳚यचि॒द्‌यईव॑तउलो॒कं¦बृह॒स्पति॑र्दे॒वहू᳚तौच॒कार॑|

घ्नन्‌वृ॒त्राणि॒विपुरो᳚दर्दरीति॒¦जय॒ञ्छत्रूँ᳚र॒मित्रा᳚न्‌पृ॒त्सुसाह॑न्|| 2||

बृह॒स्पतिः॒सम॑जय॒द्‌वसू᳚नि¦म॒होव्र॒जान्‌गोम॑तोदे॒वए॒षः|

अ॒पःसिषा᳚स॒न्‌त्स्व१॑(अ॒)रप्र॑तीतो॒¦बृह॒स्पति॒र्हन्त्य॒मित्र॑म॒र्कैः|| 3||

[13] सोमारुद्रेति चतुरृचस्य सूक्तस्य बार्हस्पत्योभरद्वाजः सोमारुद्रौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:74}{अनुवाक:6, सूक्त:13}
सोमा᳚रुद्राधा॒रये᳚थामसु॒र्य१॑(अं॒)¦प्रवा᳚मि॒ष्टयोऽर॑मश्नुवन्तु|

दमे᳚दमेस॒प्तरत्ना॒दधा᳚ना॒¦शंनो᳚भूतंद्वि॒पदे॒शंचतु॑ष्पदे|| 1||वर्ग:18

सोमा᳚रुद्रा॒विवृ॑हतं॒विषू᳚ची॒¦ममी᳚वा॒यानो॒गय॑मावि॒वेश॑|

आ॒रेबा᳚धेथां॒निरृ॑तिंपरा॒चै¦र॒स्मेभ॒द्रासौ᳚श्रव॒सानि॑सन्तु|| 2||

सोमा᳚रुद्रायु॒वमे॒तान्य॒स्मे¦विश्वा᳚त॒नूषु॑भेष॒जानि॑धत्तम्|

अव॑स्यतंमु॒ञ्चतं॒यन्नो॒,अस्ति॑¦त॒नूषु॑ब॒द्धंकृ॒तमेनो᳚अ॒स्मत्|| 3||

ति॒ग्मायु॑धौति॒ग्महे᳚तीसु॒शेवौ॒¦सोमा᳚रुद्रावि॒हसुमृ॑ळतंनः|

प्रनो᳚मुञ्चतं॒वरु॑णस्य॒पाशा᳚द्¦गोपा॒यतं᳚नःसुमन॒स्यमा᳚ना|| 4||

[14] जीमूतस्येवेत्येकोनविंशत्यृचस्य सूक्तस्य भारद्वाजः पायुः आद्यानांनवानांक्रमेण वर्मधनुर्ज्या धनुष्कोटीषुधिः सारथी रश्मयोऽश्वारथोरथगोपाः दशम्याब्राह्मणपितृसोमपृथिवीपूषाणः एकादश्यादिद्वयोरिषवः त्रयोदश्याः प्रतोदः चतुर्दश्याहस्तत्राणं पंचदशीषोडश्योरिषवः सप्तदश्यायुद्धभूमिकवच ब्रह्मणस्पत्यदित्यः अष्टादश्यावर्मसोमवरुणाः अंत्यायादेवब्रह्माणित्रिष्टुप् | षष्ठीदशम्यौजगत्यौ द्वादशीत्रयोदशीपंचदशीषोळश्यंत्यानुष्टुभः सप्तदशीपंक्तिः |(त्रयोदश्याः प्रतोदइत्यत्राश्वोदेवतेतिकेचित् | चतुर्दश्याहस्तघ्नमित्यत्रहस्तत्राणं चतुर्दश्यामितिशौनकोक्तेर्हस्तत्राणमेवयुक्तं | पराः पंक्त्यादयोलिंगोक्तदेवता इत्येवमनुक्रमण्यांसत्यामंत्ययोर्द्वयोर्विश्वेदेवा इति केचिन्मन्यंतेबहुदैवतत्वात् | पंचदश्यादिद्वयोर्विषाक्तमुखबाण इतिशौनकः)|{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:6, सूक्त:75}{अनुवाक:6, सूक्त:14}
जी॒मूत॑स्येवभवति॒प्रती᳚कं॒¦यद्‌व॒र्मीयाति॑स॒मदा᳚मु॒पस्थे᳚|

अना᳚विद्धयात॒न्वा᳚जय॒त्वं¦सत्वा॒वर्म॑णोमहि॒मापि॑पर्तु|| 1||वर्ग:19

धन्व॑ना॒गाधन्व॑ना॒जिंज॑येम॒¦धन्व॑नाती॒व्राःस॒मदो᳚जयेम|

धनुः॒शत्रो᳚रपका॒मंकृ॑णोति॒¦धन्व॑ना॒सर्वाः᳚प्र॒दिशो᳚जयेम|| 2||

व॒क्ष्यन्ती॒वेदाग॑नीगन्ति॒कर्णं᳚¦प्रि॒यंसखा᳚यंपरिषस्वजा॒ना|

योषे᳚वशिङ्क्ते॒वित॒ताधि॒धन्व॒¦ञ्ज्या,इ॒यंसम॑नेपा॒रय᳚न्ती|| 3||

ते,आ॒चर᳚न्ती॒सम॑नेव॒योषा᳚¦मा॒तेव॑पु॒त्रंबि॑भृतामु॒पस्थे᳚|

अप॒शत्रू᳚न्‌विध्यतांसंविदा॒ने,¦आर्त्नी᳚इ॒मेवि॑ष्फु॒रन्ती᳚अ॒मित्रा॑न्|| 4||

ब॒ह्वी॒नांपि॒ताब॒हुर॑स्यपु॒त्र¦श्चि॒श्चाकृ॑णोति॒सम॑नाव॒गत्य॑|

इ॒षु॒धिःसङ्काः॒पृत॑नाश्च॒सर्वाः᳚¦पृ॒ष्ठेनिन॑द्धोजयति॒प्रसू᳚तः|| 5||

रथे॒तिष्ठ᳚न्‌नयतिवा॒जिनः॑पु॒रो¦यत्र॑यत्रका॒मय॑तेसुषार॒थिः|

अ॒भीशू᳚नांमहि॒मानं᳚पनायत॒¦मनः॑प॒श्चादनु॑यच्छन्तिर॒श्मयः॑|| 6||वर्ग:20

ती॒व्रान्‌घोषा᳚न्‌कृण्वते॒वृष॑पाण॒यो¦ऽश्वा॒रथे᳚भिःस॒हवा॒जय᳚न्तः|

अ॒व॒क्राम᳚न्तः॒प्रप॑दैर॒मित्रा᳚न्¦क्षि॒णन्ति॒शत्रूँ॒रन॑पव्ययन्तः|| 7||

र॒थ॒वाह॑नंह॒विर॑स्य॒नाम॒¦यत्रायु॑धं॒निहि॑तमस्य॒वर्म॑|

तत्रा॒रथ॒मुप॑श॒ग्मंस॑देम¦वि॒श्वाहा᳚व॒यंसु॑मन॒स्यमा᳚नाः|| 8||

स्वा॒दु॒षं॒सदः॑पि॒तरो᳚वयो॒धाः¦कृ॑च्छ्रे॒श्रितः॒शक्ती᳚वन्तोगभी॒राः|

चि॒त्रसे᳚ना॒,इषु॑बला॒,अमृ॑ध्राः¦स॒तोवी᳚रा,उ॒रवो᳚व्रातसा॒हाः|| 9||

ब्राह्म॑णासः॒पित॑रः॒सोम्या᳚सः¦शि॒वेनो॒द्यावा᳚पृथि॒वी,अ॑ने॒हसा᳚|

पू॒षानः॑पातुदुरि॒तादृ॑तावृधो॒¦रक्षा॒माकि᳚र्नो,अ॒घशं᳚सईशत|| 10||

सु॒प॒र्णंव॑स्तेमृ॒गो,अ॑स्या॒दन्तो॒¦गोभिः॒संन॑द्धापतति॒प्रसू᳚ता|

यत्रा॒नरः॒संच॒विच॒द्रव᳚न्ति॒¦तत्रा॒स्मभ्य॒मिष॑वः॒शर्म॑यंसन्|| 11||वर्ग:21

ऋजी᳚ते॒परि॑वृङ्धि॒नो¦ऽश्मा᳚भवतुनस्त॒नूः|सोमो॒,अधि॑ब्रवीतु॒नो¦ऽदि॑तिः॒शर्म॑यच्छतु|| 12||
आज᳚ङ्घन्ति॒सान्वे᳚षां¦ज॒घनाँ॒,उप॑जिघ्नते|अश्वा᳚जनि॒प्रचे᳚त॒सो¦ऽश्वा᳚न्‌त्स॒मत्सु॑चोदय|| 13||
अहि॑रिवभो॒गैःपर्ये᳚तिबा॒हुं¦ज्याया᳚हे॒तिंप॑रि॒बाध॑मानः|

ह॒स्त॒घ्नोविश्वा᳚व॒युना᳚निवि॒द्वान्¦पुमा॒न्‌पुमां᳚सं॒परि॑पातुवि॒श्वतः॑|| 14||

आला᳚क्ता॒यारुरु॑शी॒र्ष्ण्य¦थो॒यस्या॒,अयो॒मुख᳚म्|इ॒दंप॒र्जन्य॑रेतस॒¦इष्वै᳚दे॒व्यैबृ॒हन्नमः॑|| 15||
अव॑सृष्टा॒परा᳚पत॒¦शर᳚व्ये॒ब्रह्म॑संशिते|गच्छा॒मित्रा॒न्‌प्रप॑द्यस्व॒¦मामीषां॒कंच॒नोच्छि॑षः|| 16||वर्ग:22
यत्र॑बा॒णाःस॒म्पत᳚न्ति¦कुमा॒रावि॑शि॒खा,इ॑व|

तत्रा᳚नो॒ब्रह्म॑ण॒स्पति॒¦रदि॑तिः॒शर्म॑यच्छतु¦वि॒श्वाहा॒शर्म॑यच्छतु|| 17||

मर्मा᳚णिते॒वर्म॑णाछादयामि॒¦सोम॑स्त्वा॒राजा॒मृते॒नानु॑वस्ताम्|

उ॒रोर्वरी᳚यो॒वरु॑णस्तेकृणोतु॒¦जय᳚न्तं॒त्वानु॑दे॒वाम॑दन्तु|| 18||

योनः॒स्वो,अर॑णो॒¦यश्च॒निष्ट्यो॒जिघां᳚सति|दे॒वास्तंसर्वे᳚धूर्वन्तु॒¦ब्रह्म॒वर्म॒ममान्त॑रम्|| 19||
[15] अग्निंनरइति पंचविंशत्यृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निर्विराट् अंत्याःसप्तत्रिष्टुभः |{अष्टक:5, अध्याय:1}{मंडल:7, सूक्त:1}{अनुवाक:1, सूक्त:1}
अ॒ग्निंनरो॒दीधि॑तिभिर॒रण्यो॒¦र्हस्त॑च्युतीजनयन्तप्रश॒स्तम्|दू॒रे॒दृशं᳚गृ॒हप॑तिमथ॒र्युम्|| 1||वर्ग:23
तम॒ग्निमस्ते॒वस॑वो॒न्यृ᳚ण्वन्¦त्सुप्रति॒चक्ष॒मव॑से॒कुत॑श्चित्|द॒क्षाय्यो॒योदम॒आस॒नित्यः॑|| 2||
प्रेद्धो᳚अग्नेदीदिहिपु॒रोनो¦ऽज॑स्रयासू॒र्म्या᳚यविष्ठ|त्वांशश्व᳚न्त॒उप॑यन्ति॒वाजाः᳚|| 3||
प्रते,अ॒ग्नयो॒ऽग्निभ्यो॒वरं॒निः¦सु॒वीरा᳚सःशोशुचन्तद्यु॒मन्तः॑|यत्रा॒नरः॑स॒मास॑तेसुजा॒ताः|| 4||
दानो᳚अग्नेधि॒यार॒यिंसु॒वीरं᳚¦स्वप॒त्यंस॑हस्यप्रश॒स्तम्|नयंयावा॒तर॑तियातु॒मावा॑न्|| 5||
उप॒यमेति॑युव॒तिःसु॒दक्षं᳚¦दो॒षावस्तो᳚र्ह॒विष्म॑तीघृ॒ताची᳚|उप॒स्वैन॑म॒रम॑तिर्वसू॒युः|| 6||वर्ग:24
विश्वा᳚अ॒ग्नेऽप॑द॒हारा᳚ती॒¦र्येभि॒स्तपो᳚भि॒रद॑हो॒जरू᳚थम्|प्रनि॑स्व॒रंचा᳚तय॒स्वामी᳚वाम्|| 7||
आयस्ते᳚अग्नइध॒ते,अनी᳚कं॒¦वसि॑ष्ठ॒शुक्र॒दीदि॑वः॒पाव॑क|उ॒तोन॑ए॒भिःस्त॒वथै᳚रि॒हस्याः᳚|| 8||
वियेते᳚अग्नेभेजि॒रे,अनी᳚कं॒¦मर्ता॒नरः॒पित्र्या᳚सःपुरु॒त्रा|उ॒तोन॑ए॒भिःसु॒मना᳚इ॒हस्याः᳚|| 9||
इ॒मेनरो᳚वृत्र॒हत्ये᳚षु॒शूरा॒¦विश्वा॒,अदे᳚वीर॒भिस᳚न्तुमा॒याः|येमे॒धियं᳚प॒नय᳚न्तप्रश॒स्ताम्|| 10||
माशूने᳚अग्ने॒निष॑दामनृ॒णां¦माशेष॑सो॒ऽवीर॑ता॒परि॑त्वा|प्र॒जाव॑तीषु॒दुर्या᳚सुदुर्य|| 11||वर्ग:25
यम॒श्वीनित्य॑मुप॒याति॑य॒ज्ञं¦प्र॒जाव᳚न्तंस्वप॒त्यंक्षयं᳚नः|स्वज᳚न्मना॒शेष॑सावावृधा॒नम्|| 12||
पा॒हिनो᳚अग्नेर॒क्षसो॒,अजु॑ष्टात्¦पा॒हिधू॒र्तेरर॑रुषो,अघा॒योः|त्वायु॒जापृ॑तना॒यूँर॒भिष्या᳚म्|| 13||
सेद॒ग्निर॒ग्नीँरत्य॑स्त्व॒न्यान्¦यत्र॑वा॒जीतन॑योवी॒ळुपा᳚णिः|स॒हस्र॑पाथा,अ॒क्षरा᳚स॒मेति॑|| 14||
सेद॒ग्निर्योव॑नुष्य॒तोनि॒पाति॑¦समे॒द्धार॒मंह॑सउरु॒ष्यात्|सु॒जा॒तासः॒परि॑चरन्तिवी॒राः|| 15||
अ॒यंसो,अ॒ग्निराहु॑तःपुरु॒त्रा¦यमीशा᳚नः॒समिदि॒न्धेह॒विष्मा॑न्|परि॒यमेत्य॑ध्व॒रेषु॒होता᳚|| 16||वर्ग:26
त्वे,अ॑ग्नआ॒हव॑नानि॒भूरी᳚¦शा॒नास॒आजु॑हुयाम॒नित्या᳚|उ॒भाकृ॒ण्वन्तो᳚वह॒तूमि॒येधे᳚|| 17||
इ॒मो,अ॑ग्नेवी॒तत॑मानिह॒व्या¦ऽज॑स्रोवक्षिदे॒वता᳚ति॒मच्छ॑|प्रति॑नईंसुर॒भीणि᳚व्यन्तु|| 18||
मानो᳚अग्ने॒ऽवीर॑ते॒परा᳚दा¦दु॒र्वास॒सेऽम॑तये॒मानो᳚अ॒स्यै|

मानः॑,क्षु॒धेमार॒क्षस॑ऋतावो॒¦मानो॒दमे॒मावन॒आजु॑हूर्थाः|| 19||

नूमे॒ब्रह्मा᳚ण्यग्न॒उच्छ॑शाधि॒¦त्वंदे᳚वम॒घव॑द्भ्यःसुषूदः|

रा॒तौस्या᳚मो॒भया᳚स॒आते᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 20||

त्वम॑ग्नेसु॒हवो᳚र॒ण्वसं᳚दृक्¦सुदी॒तीसू᳚नोसहसोदिदीहि|

मात्वेसचा॒तन॑ये॒नित्य॒आध॒¦ङ्मावी॒रो,अ॒स्मन्नर्यो॒विदा᳚सीत्|| 21||वर्ग:27

मानो᳚अग्नेदुर्भृ॒तये॒सचै॒षु¦दे॒वेद्धे᳚ष्व॒ग्निषु॒प्रवो᳚चः|

माते᳚अ॒स्मान्‌दु᳚र्म॒तयो᳚भृ॒माच्चि॑द्¦दे॒वस्य॑सूनोसहसोनशन्त|| 22||

समर्तो᳚अग्नेस्वनीकरे॒वा¦नम॑र्त्ये॒यआ᳚जु॒होति॑ह॒व्यम्|

सदे॒वता᳚वसु॒वनिं᳚दधाति॒¦यंसू॒रिर॒र्थीपृ॒च्छमा᳚न॒एति॑|| 23||

म॒होनो᳚अग्नेसुवि॒तस्य॑वि॒द्वान्¦र॒यिंसू॒रिभ्य॒आव॑हाबृ॒हन्त᳚म्|

येन॑व॒यंस॑हसाव॒न्‌मदे॒मा¦ऽवि॑क्षितास॒आयु॑षासु॒वीराः᳚|| 24||

नूमे॒ब्रह्मा᳚ण्यग्न॒उच्छ॑शाधि॒¦त्वंदे᳚वम॒घव॑द्भ्यःसुषूदः|

रा॒तौस्या᳚मो॒भया᳚स॒आते᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 25||

[16] जुषस्वेत्येकादशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः इध्मोनराशंसइळो बर्हिर्देवीर्द्वार उषासानक्ता दैव्यौहोतारौ सरस्वतीळाभारत्य स्त्वष्टावनस्पतिः स्वाहाकृतयस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:2}{अनुवाक:1, सूक्त:2}
जु॒षस्व॑नःस॒मिध॑मग्ने,अ॒द्य¦शोचा᳚बृ॒हद्‌य॑ज॒तंधू॒ममृ॒ण्वन्|

उप॑स्पृशदि॒व्यंसानु॒स्तूपैः॒¦संर॒श्मिभि॑स्ततनः॒सूर्य॑स्य|| 1||वर्ग:1

नरा॒शंस॑स्यमहि॒मान॑मेषा॒¦मुप॑स्तोषामयज॒तस्य॑य॒ज्ञैः|

येसु॒क्रत॑वः॒शुच॑योधियं॒धाः¦स्वद᳚न्तिदे॒वा,उ॒भया᳚निह॒व्या|| 2||

ई॒ळेन्यं᳚वो॒,असु॑रंसु॒दक्ष॑¦म॒न्तर्दू॒तंरोद॑सीसत्य॒वाच᳚म्|

म॒नु॒ष्वद॒ग्निंमनु॑ना॒समि॑द्धं॒¦सम॑ध्व॒राय॒सद॒मिन्म॑हेम|| 3||

स॒प॒र्यवो॒भर॑माणा,अभि॒ज्ञु¦प्रवृ᳚ञ्जते॒नम॑साब॒र्हिर॒ग्नौ|

आ॒जुह्वा᳚नाघृ॒तपृ॑ष्ठं॒पृष॑द्व॒¦दध्व᳚र्यवोह॒विषा᳚मर्जयध्वम्|| 4||

स्वा॒ध्यो॒३॑(ओ॒)विदुरो᳚देव॒यन्तो¦ऽशि॑श्रयूरथ॒युर्दे॒वता᳚ता|

पू॒र्वीशिशुं॒नमा॒तरा᳚रिहा॒णे¦सम॒ग्रुवो॒नसम॑नेष्वञ्जन्|| 5||

उ॒तयोष॑णेदि॒व्येम॒हीन॑¦उ॒षासा॒नक्ता᳚सु॒दुघे᳚वधे॒नुः|

ब॒र्हि॒षदा᳚पुरुहू॒तेम॒घोनी॒,¦आय॒ज्ञिये᳚सुवि॒ताय॑श्रयेताम्|| 6||वर्ग:2

विप्रा᳚य॒ज्ञेषु॒मानु॑षेषुका॒रू¦मन्ये᳚वांजा॒तवे᳚दसा॒यज॑ध्यै|

ऊ॒र्ध्वंनो᳚अध्व॒रंकृ॑तं॒हवे᳚षु॒¦तादे॒वेषु॑वनथो॒वार्या᳚णि|| 7||

आभार॑ती॒भार॑तीभिःस॒जोषा॒,¦इळा᳚दे॒वैर्म॑नु॒ष्ये᳚भिर॒ग्निः|

सर॑स्वतीसारस्व॒तेभि॑र॒र्वाक्¦ति॒स्रोदे॒वीर्ब॒र्हिरेदंस॑दन्तु|| 8||

तन्न॑स्तु॒रीप॒मध॑पोषयि॒त्नु¦देव॑त्वष्ट॒र्विर॑रा॒णःस्य॑स्व|

यतो᳚वी॒रःक᳚र्म॒ण्यः॑सु॒दक्षो᳚¦यु॒क्तग्रा᳚वा॒जाय॑तेदे॒वका᳚मः|| 9||

वन॑स्प॒तेऽव॑सृ॒जोप॑दे॒वा¦न॒ग्निर्ह॒विःश॑मि॒तासू᳚दयाति|

सेदु॒होता᳚स॒त्यत॑रोयजाति॒¦यथा᳚दे॒वानां॒जनि॑मानि॒वेद॑|| 10||

आया᳚ह्यग्नेसमिधा॒नो,अ॒र्वा¦ङिन्द्रे᳚णदे॒वैःस॒रथं᳚तु॒रेभिः॑|

ब॒र्हिर्न॒आस्ता॒मदि॑तिःसुपु॒त्रा¦स्वाहा᳚दे॒वा,अ॒मृता᳚मादयन्ताम्|| 11||

[17] अग्निंवइति दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:3}{अनुवाक:1, सूक्त:3}
अ॒ग्निंवो᳚दे॒वम॒ग्निभिः॑स॒जोषा॒¦यजि॑ष्ठंदू॒तम॑ध्व॒रेकृ॑णुध्वम्|

योमर्त्ये᳚षु॒निध्रु॑विरृ॒तावा॒¦तपु᳚र्मूर्धाघृ॒तान्नः॑पाव॒कः|| 1||वर्ग:3

प्रोथ॒दश्वो॒नयव॑सेऽवि॒ष्यन्¦य॒दाम॒हःसं॒वर॑णा॒द्‌व्यस्था᳚त्|

आद॑स्य॒वातो॒,अनु॑वातिशो॒चि¦रध॑स्मते॒व्रज॑नंकृ॒ष्णम॑स्ति|| 2||

उद्‌यस्य॑ते॒नव॑जातस्य॒वृष्णो¦ऽग्ने॒चर᳚न्त्य॒जरा᳚इधा॒नाः|

अच्छा॒द्याम॑रु॒षोधू॒मए᳚ति॒¦संदू॒तो,अ॑ग्न॒ईय॑से॒हिदे॒वान्|| 3||

वियस्य॑तेपृथि॒व्यांपाजो॒,अश्रे᳚त्¦तृ॒षुयदन्ना᳚स॒मवृ॑क्त॒जम्भैः᳚|

सेने᳚वसृ॒ष्टाप्रसि॑तिष्टएति॒¦यवं॒नद॑स्मजु॒ह्वा᳚विवेक्षि|| 4||

तमिद्‌दो॒षातमु॒षसि॒यवि॑ष्ठ¦म॒ग्निमत्यं॒नम॑र्जयन्त॒नरः॑|

नि॒शिशा᳚ना॒,अति॑थिमस्य॒योनौ᳚¦दी॒दाय॑शो॒चिराहु॑तस्य॒वृष्णः॑|| 5||

सु॒सं॒दृक्‌ते᳚स्वनीक॒प्रती᳚कं॒¦वियद्‌रु॒क्मोनरोच॑सउपा॒के|

दि॒वोनते᳚तन्य॒तुरे᳚ति॒शुष्म॑¦श्चि॒त्रोनसूरः॒प्रति॑चक्षिभा॒नुम्|| 6||वर्ग:4

यथा᳚वः॒स्वाहा॒ग्नये॒दाशे᳚म॒¦परीळा᳚भिर्घृ॒तव॑द्भिश्चह॒व्यैः|

तेभि᳚र्नो,अग्ने॒,अमि॑तै॒र्महो᳚भिः¦श॒तंपू॒र्भिराय॑सीभि॒र्निपा᳚हि|| 7||

यावा᳚ते॒सन्ति॑दा॒शुषे॒,अधृ॑ष्टा॒¦गिरो᳚वा॒याभि᳚र्नृ॒वती᳚रुरु॒ष्याः|

ताभि᳚र्नःसूनोसहसो॒निपा᳚हि॒¦स्मत्‌सू॒रीञ्ज॑रि॒तॄञ्जा᳚तवेदः|| 8||

निर्यत्‌पू॒तेव॒स्वधि॑तिः॒शुचि॒र्गात्¦स्वया᳚कृ॒पात॒न्वा॒३॑(आ॒)रोच॑मानः|

आयोमा॒त्रोरु॒शेन्यो॒जनि॑ष्ट¦देव॒यज्या᳚यसु॒क्रतुः॑पाव॒कः|| 9||

ए॒तानो᳚अग्ने॒सौभ॑गादिदी॒ह्य¦पि॒क्रतुं᳚सु॒चेत॑संवतेम|

विश्वा᳚स्तो॒तृभ्यो᳚गृण॒तेच॑सन्तु¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 10||

[18] प्रवः शुक्रायेति दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:4}{अनुवाक:1, सूक्त:4}
प्रवः॑शु॒क्राय॑भा॒नवे᳚भरध्वं¦ह॒व्यंम॒तिंचा॒ग्नये॒सुपू᳚तम्|

योदैव्या᳚नि॒मानु॑षाज॒नूंष्य॒¦न्तर्विश्वा᳚निवि॒द्मना॒जिगा᳚ति|| 1||वर्ग:5

सगृत्सो᳚अ॒ग्निस्तरु॑णश्चिदस्तु॒¦यतो॒यवि॑ष्ठो॒,अज॑निष्टमा॒तुः|

संयोवना᳚यु॒वते॒शुचि॑द॒न्¦भूरि॑चि॒दन्ना॒समिद॑त्तिस॒द्यः|| 2||

अ॒स्यदे॒वस्य॑सं॒सद्यनी᳚के॒¦यंमर्ता᳚सःश्ये॒तंज॑गृ॒भ्रे|

नियोगृभं॒पौरु॑षेयीमु॒वोच॑¦दु॒रोक॑म॒ग्निरा॒यवे᳚शुशोच|| 3||

अ॒यंक॒विरक॑विषु॒प्रचे᳚ता॒¦मर्ते᳚ष्व॒ग्निर॒मृतो॒निधा᳚यि|

समानो॒,अत्र॑जुहुरःसहस्वः॒¦सदा॒त्वेसु॒मन॑सःस्याम|| 4||

आयोयोनिं᳚दे॒वकृ॑तंस॒साद॒¦क्रत्वा॒ह्य१॑(अ॒)ग्निर॒मृताँ॒,अता᳚रीत्|

तमोष॑धीश्चव॒निन॑श्च॒गर्भं॒¦भूमि॑श्चवि॒श्वधा᳚यसंबिभर्ति|| 5||

ईशे॒ह्य१॑(अ॒)ग्निर॒मृत॑स्य॒भूरे॒¦रीशे᳚रा॒यःसु॒वीर्य॑स्य॒दातोः᳚|

मात्वा᳚व॒यंस॑हसावन्न॒वीरा॒¦माप्स॑वः॒परि॑षदाम॒मादु॑वः|| 6||वर्ग:6

प॒रि॒षद्यं॒ह्यर॑णस्य॒रेक्णो॒¦नित्य॑स्यरा॒यःपत॑यःस्याम|

नशेषो᳚अग्ने,अ॒न्यजा᳚तम॒¦स्त्यचे᳚तानस्य॒माप॒थोविदु॑क्षः|| 7||

न॒हिग्रभा॒यार॑णःसु॒शेवो॒¦ऽन्योद᳚र्यो॒मन॑सा॒मन्त॒वा,उ॑|

अधा᳚चि॒दोकः॒पुन॒रित्‌सए॒त्या¦नो᳚वा॒ज्य॑भी॒षाळे᳚तु॒नव्यः॑|| 8||

त्वम॑ग्नेवनुष्य॒तोनिपा᳚हि॒¦त्वमु॑नःसहसावन्नव॒द्यात्|

संत्वा᳚ध्वस्म॒न्वद॒भ्ये᳚तु॒पाथः॒¦संर॒यिःस्पृ॑ह॒याय्यः॑सह॒स्री|| 9||

ए॒तानो᳚अग्ने॒सौभ॑गादिदी॒ह्य¦पि॒क्रतुं᳚सु॒चेत॑संवतेम|

विश्वा᳚स्तो॒तृभ्यो᳚गृण॒तेच॑सन्तु¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 10||

[19] प्राग्नयइति नवर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:5}{अनुवाक:1, सूक्त:5}
प्राग्नये᳚त॒वसे᳚भरध्वं॒¦गिरं᳚दि॒वो,अ॑र॒तये᳚पृथि॒व्याः|

योविश्वे᳚षाम॒मृता᳚नामु॒पस्थे᳚¦वैश्वान॒रोवा᳚वृ॒धेजा᳚गृ॒वद्भिः॑|| 1||वर्ग:7

पृ॒ष्टोदि॒विधाय्य॒ग्निःपृ॑थि॒व्यां¦ने॒तासिन्धू᳚नांवृष॒भःस्तिया᳚नाम्|

समानु॑षीर॒भिविशो॒विभा᳚ति¦वैश्वान॒रोवा᳚वृधा॒नोवरे᳚ण|| 2||

त्वद्‌भि॒याविश॑आय॒न्नसि॑क्नी¦रसम॒नाजह॑ती॒र्भोज॑नानि|

वैश्वा᳚नरपू॒रवे॒शोशु॑चानः॒¦पुरो॒यद॑ग्नेद॒रय॒न्नदी᳚देः|| 3||

तव॑त्रि॒धातु॑पृथि॒वी,उ॒तद्यौ¦र्वैश्वा᳚नरव्र॒तम॑ग्नेसचन्त|

त्वंभा॒सारोद॑सी॒,आत॑त॒न्था¦ऽज॑स्रेणशो॒चिषा॒शोशु॑चानः|| 4||

त्वाम॑ग्नेह॒रितो᳚वावशा॒ना¦गिरः॑सचन्ते॒धुन॑योघृ॒ताचीः᳚|

पतिं᳚कृष्टी॒नांर॒थ्यं᳚रयी॒णां¦वै᳚श्वान॒रमु॒षसां᳚के॒तुमह्ना᳚म्|| 5||

त्वे,अ॑सु॒र्य१॑(अं॒)वस॑वो॒न्यृ᳚ण्व॒न्¦क्रतुं॒हिते᳚मित्रमहोजु॒षन्त॑|

त्वंदस्यूँ॒रोक॑सो,अग्नआज¦उ॒रुज्योति॑र्ज॒नय॒न्नार्या᳚य|| 6||वर्ग:8

सजाय॑मानःपर॒मेव्यो᳚मन्वा॒¦युर्नपाथः॒परि॑पासिस॒द्यः|

त्वंभुव॑नाज॒नय᳚न्न॒भिक्र॒¦न्नप॑त्यायजातवेदोदश॒स्यन्|| 7||

ताम॑ग्ने,अ॒स्मे,इष॒मेर॑यस्व॒¦वैश्वा᳚नरद्यु॒मतीं᳚जातवेदः|

यया॒राधः॒पिन्व॑सिविश्ववार¦पृ॒थुश्रवो᳚दा॒शुषे॒मर्त्या᳚य|| 8||

तंनो᳚अग्नेम॒घव॑द्भ्यःपुरु॒क्षुं¦र॒यिंनिवाजं॒श्रुत्यं᳚युवस्व|

वैश्वा᳚नर॒महि॑नः॒शर्म॑यच्छ¦रु॒द्रेभि॑रग्ने॒वसु॑भिःस॒जोषाः᳚|| 9||

[20] प्रसम्राजइति सप्तर्चस्यसूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:6}{अनुवाक:1, सूक्त:6}
प्रस॒म्राजो॒,असु॑रस्य॒प्रश॑स्तिं¦पुं॒सःकृ॑ष्टी॒नाम॑नु॒माद्य॑स्य|

इन्द्र॑स्येव॒प्रत॒वस॑स्कृ॒तानि॒¦वन्दे᳚दा॒रुंवन्द॑मानोविवक्मि|| 1||वर्ग:9

क॒विंके॒तुंधा॒सिंभा॒नुमद्रे᳚¦र्हि॒न्वन्ति॒शंरा॒ज्यंरोद॑स्योः|

पु॒रं॒द॒रस्य॑गी॒र्भिरावि॑वासे॒¦ऽग्नेर्व्र॒तानि॑पू॒र्व्याम॒हानि॑|| 2||

न्य॑क्र॒तून्‌ग्र॒थिनो᳚मृ॒ध्रवा᳚चः¦प॒णीँर॑श्र॒द्धाँ,अ॑वृ॒धाँ,अ॑य॒ज्ञान्|

प्रप्र॒तान्‌दस्यूँ᳚र॒ग्निर्वि॑वाय॒¦पूर्व॑श्चका॒राप॑राँ॒,अय॑ज्यून्|| 3||

यो,अ॑पा॒चीने॒तम॑सि॒मद᳚न्तीः॒¦प्राची᳚श्च॒कार॒नृत॑मः॒शची᳚भिः|

तमीशा᳚नं॒वस्वो᳚अ॒ग्निंगृ॑णी॒षे¦ऽना᳚नतंद॒मय᳚न्तंपृत॒न्यून्|| 4||

योदे॒ह्यो॒३॑(ओ॒)अन॑मयद्‌वध॒स्नै¦र्यो,अ॒र्यप॑त्नीरु॒षस॑श्च॒कार॑|

सनि॒रुध्या॒नहु॑षोय॒ह्वो,अ॒ग्नि¦र्विश॑श्चक्रेबलि॒हृतः॒सहो᳚भिः|| 5||

यस्य॒शर्म॒न्नुप॒विश्वे॒जना᳚स॒¦एवै᳚स्त॒स्थुःसु॑म॒तिंभिक्ष॑माणाः|

वै॒श्वा॒न॒रोवर॒मारोद॑स्यो॒¦राग्निःस॑सादपि॒त्रोरु॒पस्थ᳚म्|| 6||

आदे॒वोद॑देबु॒ध्न्या॒३॑(आ॒)वसू᳚नि¦वैश्वान॒रउदि॑ता॒सूर्य॑स्य|

आस॑मु॒द्रादव॑रा॒दापर॑स्मा॒¦दाग्निर्द॑देदि॒वआपृ॑थि॒व्याः|| 7||

[21] प्रवोदेवमिति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:7}{अनुवाक:1, सूक्त:7}
प्रवो᳚दे॒वंचि॑त्‌सहसा॒नम॒ग्नि¦मश्वं॒नवा॒जिनं᳚हिषे॒नमो᳚भिः|

भवा᳚नोदू॒तो,अ॑ध्व॒रस्य॑वि॒द्वान्¦त्मना᳚दे॒वेषु॑विविदेमि॒तद्रुः॑|| 1||वर्ग:10

आया᳚ह्यग्नेप॒थ्या॒३॑(आ॒)अनु॒स्वा¦म॒न्द्रोदे॒वानां᳚स॒ख्यंजु॑षा॒णः|

आसानु॒शुष्मै᳚र्न॒दय᳚न्‌पृथि॒व्या¦जम्भे᳚भि॒र्विश्व॑मु॒शध॒ग्वना᳚नि|| 2||

प्रा॒चीनो᳚य॒ज्ञःसुधि॑तं॒हिब॒र्हिः¦प्री᳚णी॒ते,अ॒ग्निरी᳚ळि॒तोनहोता᳚|

आमा॒तरा᳚वि॒श्ववा᳚रेहुवा॒नो¦यतो᳚यविष्ठजज्ञि॒षेसु॒शेवः॑|| 3||

स॒द्यो,अ॑ध्व॒रेर॑थि॒रंज॑नन्त॒¦मानु॑षासो॒विचे᳚तसो॒यए᳚षाम्|

वि॒शाम॑धायिवि॒श्पति॑र्दुरो॒णे॒३॑(ए॒)¦ऽग्निर्म॒न्द्रोमधु॑वचा,ऋ॒तावा᳚|| 4||

असा᳚दिवृ॒तोवह्नि॑राजग॒न्वा¦न॒ग्निर्ब्र॒ह्मानृ॒षद॑नेविध॒र्ता|

द्यौश्च॒यंपृ॑थि॒वीवा᳚वृ॒धाते॒,¦आयंहोता॒यज॑तिवि॒श्ववा᳚रम्|| 5||

ए॒तेद्यु॒म्नेभि॒र्विश्व॒माति॑रन्त॒¦मन्त्रं॒येवारं॒नर्या॒,अत॑क्षन्|

प्रयेविश॑स्ति॒रन्त॒श्रोष॑माणा॒,¦आयेमे᳚अ॒स्यदीध॑यन्नृ॒तस्य॑|| 6||

नूत्वाम॑ग्नईमहे॒वसि॑ष्ठा,¦ईशा॒नंसू᳚नोसहसो॒वसू᳚नाम्|

इषं᳚स्तो॒तृभ्यो᳚म॒घव॑द्भ्यआनड्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[22] इंधेराजेति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:8}{अनुवाक:1, सूक्त:8}
इ॒न्धेराजा॒सम॒र्योनमो᳚भि॒¦र्यस्य॒प्रती᳚क॒माहु॑तंघृ॒तेन॑|

नरो᳚ह॒व्येभि॑रीळतेस॒बाध॒¦आग्निरग्र॑उ॒षसा᳚मशोचि|| 1||वर्ग:11

अ॒यमु॒ष्यसुम॑हाँ,अवेदि॒¦होता᳚म॒न्द्रोमनु॑षोय॒ह्वो,अ॒ग्निः|

विभा,अ॑कःससृजा॒नःपृ॑थि॒व्यां¦कृ॒ष्णप॑वि॒रोष॑धीभिर्ववक्षे|| 2||

कया᳚नो,अग्ने॒विव॑सःसुवृ॒क्तिं¦कामु॑स्व॒धामृ॑णवःश॒स्यमा᳚नः|

क॒दाभ॑वेम॒पत॑यःसुदत्र¦रा॒योव॒न्तारो᳚दु॒ष्टर॑स्यसा॒धोः|| 3||

प्रप्रा॒यम॒ग्निर्भ॑र॒तस्य॑शृण्वे॒¦वियत्‌सूर्यो॒नरोच॑तेबृ॒हद्‌भाः|

अ॒भियःपू॒रुंपृत॑नासुत॒स्थौ¦द्यु॑ता॒नोदैव्यो॒,अति॑थिःशुशोच|| 4||

अस॒न्नित्‌त्वे,आ॒हव॑नानि॒भूरि॒¦भुवो॒विश्वे᳚भिःसु॒मना॒,अनी᳚कैः|

स्तु॒तश्चि॑दग्नेशृण्विषेगृणा॒नः¦स्व॒यंव॑र्धस्वत॒न्वं᳚सुजात|| 5||

इ॒दंवचः॑शत॒साःसंस॑हस्र॒¦मुद॒ग्नये᳚जनिषीष्टद्वि॒बर्हाः᳚|

शंयत्‌स्तो॒तृभ्य॑आ॒पये॒भवा᳚ति¦द्यु॒मद॑मीव॒चात॑नंरक्षो॒हा|| 6||

नूत्वाम॑ग्नईमहे॒वसि॑ष्ठा,¦ईशा॒नंसू᳚नोसहसो॒वसू᳚नाम्|

इषं᳚स्तो॒तृभ्यो᳚म॒घव॑द्भ्यआनड्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[23] अबोधिजारइति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:9}{अनुवाक:1, सूक्त:9}
अबो᳚धिजा॒रउ॒षसा᳚मु॒पस्था॒¦द्धोता᳚म॒न्द्रःक॒वित॑मःपाव॒कः|

दधा᳚तिके॒तुमु॒भय॑स्यज॒न्तो¦र्ह॒व्यादे॒वेषु॒द्रवि॑णंसु॒कृत्सु॑|| 1||वर्ग:12

ससु॒क्रतु॒र्योविदुरः॑पणी॒नां¦पु॑ना॒नो,अ॒र्कंपु॑रु॒भोज॑संनः|

होता᳚म॒न्द्रोवि॒शांदमू᳚ना¦स्ति॒रस्तमो᳚ददृशेरा॒म्याणा᳚म्|| 2||

अमू᳚रःक॒विरदि॑तिर्वि॒वस्वा᳚न्¦त्सुसं॒सन्मि॒त्रो,अति॑थिःशि॒वोनः॑|

चि॒त्रभा᳚नुरु॒षसां᳚भा॒त्यग्रे॒¦ऽपांगर्भः॑प्र॒स्व१॑(अ॒)आवि॑वेश|| 3||

ई॒ळेन्यो᳚वो॒मनु॑षोयु॒गेषु॑¦समन॒गा,अ॑शुचज्जा॒तवे᳚दाः|

सु॒सं॒दृशा᳚भा॒नुना॒योवि॒भाति॒¦प्रति॒गावः॑समिधा॒नंबु॑धन्त|| 4||

अग्ने᳚या॒हिदू॒त्य१॑(अं॒)मारि॑षण्यो¦दे॒वाँ,अच्छा᳚ब्रह्म॒कृता᳚ग॒णेन॑|

सर॑स्वतींम॒रुतो᳚अ॒श्विना॒पो¦यक्षि॑दे॒वान्‌र॑त्न॒धेया᳚य॒विश्वा॑न्|| 5||

त्वाम॑ग्नेसमिधा॒नोवसि॑ष्ठो॒¦जरू᳚थंह॒न्‌यक्षि॑रा॒येपुरं᳚धिम्|

पु॒रु॒णी॒थाजा᳚तवेदोजरस्व¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[24] उषोनजारइतिपंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:10}{अनुवाक:1, सूक्त:10}
उ॒षोनजा॒रःपृ॒थुपाजो᳚अश्रे॒द्¦दवि॑द्युत॒द्‌दीद्य॒च्छोशु॑चानः|

वृषा॒हरिः॒शुचि॒राभा᳚तिभा॒सा¦धियो᳚हिन्वा॒नउ॑श॒तीर॑जीगः|| 1||वर्ग:13

स्व१॑(अ॒)र्णवस्तो᳚रु॒षसा᳚मरोचि¦य॒ज्ञंत᳚न्वा॒ना,उ॒शिजो॒नमन्म॑|

अ॒ग्निर्जन्मा᳚निदे॒वआविवि॒द्वान्¦द्र॒वद्‌दू॒तोदे᳚व॒यावा॒वनि॑ष्ठः|| 2||

अच्छा॒गिरो᳚म॒तयो᳚देव॒यन्ती᳚¦र॒ग्निंय᳚न्ति॒द्रवि॑णं॒भिक्ष॑माणाः|

सु॒सं॒दृशं᳚सु॒प्रती᳚कं॒स्वञ्चं᳚¦हव्य॒वाह॑मर॒तिंमानु॑षाणाम्|| 3||

इन्द्रं᳚नो,अग्ने॒वसु॑भिःस॒जोषा᳚¦रु॒द्रंरु॒द्रेभि॒राव॑हाबृ॒हन्त᳚म्|

आ॒दि॒त्येभि॒रदि॑तिंवि॒श्वज᳚न्यां॒¦बृह॒स्पति॒मृक्व॑भिर्वि॒श्ववा᳚रम्|| 4||

म॒न्द्रंहोता᳚रमु॒शिजो॒यवि॑ष्ठ¦म॒ग्निंविश॑ईळते,अध्व॒रेषु॑|

सहिक्षपा᳚वाँ॒,अभ॑वद्‌रयी॒णा¦मत᳚न्द्रोदू॒तोय॒जथा᳚यदे॒वान्|| 5||

[25] महाँअसीति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:11}{अनुवाक:1, सूक्त:11}
म॒हाँ,अ॑स्यध्व॒रस्य॑प्रके॒तो¦नऋ॒तेत्वद॒मृता᳚मादयन्ते|

आविश्वे᳚भिःस॒रथं᳚याहिदे॒वै¦र्न्य॑ग्ने॒होता᳚प्रथ॒मःस॑दे॒ह|| 1||वर्ग:14

त्वामी᳚ळते,अजि॒रंदू॒त्या᳚य¦ह॒विष्म᳚न्तः॒सद॒मिन्मानु॑षासः|

यस्य॑दे॒वैरास॑दोब॒र्हिर॒ग्ने¦ऽहा᳚न्यस्मैसु॒दिना᳚भवन्ति|| 2||

त्रिश्चि॑द॒क्तोःप्रचि॑कितु॒र्वसू᳚नि॒¦त्वे,अ॒न्तर्दा॒शुषे॒मर्त्या᳚य|

म॒नु॒ष्वद॑ग्नइ॒हय॑क्षिदे॒वान्¦भवा᳚नोदू॒तो,अ॑भिशस्ति॒पावा᳚|| 3||

अ॒ग्निरी᳚शेबृह॒तो,अ॑ध्व॒रस्या॒¦ग्निर्विश्व॑स्यह॒विषः॑कृ॒तस्य॑|

क्रतुं॒ह्य॑स्य॒वस॑वोजु॒षन्ता¦ऽथा᳚दे॒वाद॑धिरेहव्य॒वाह᳚म्|| 4||

आग्ने᳚वहहवि॒रद्या᳚यदे॒वा¦निन्द्र॑ज्येष्ठासइ॒हमा᳚दयन्ताम्|

इ॒मंय॒ज्ञंदि॒विदे॒वेषु॑धेहि¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[26] अगन्मेति तृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:12}{अनुवाक:1, सूक्त:12}
अग᳚न्मम॒हानम॑सा॒यवि॑ष्ठं॒¦योदी॒दाय॒समि॑द्धः॒स्वेदु॑रो॒णे|

चि॒त्रभा᳚नुं॒रोद॑सी,अ॒न्तरु॒र्वी¦स्वा᳚हुतंवि॒श्वतः॑प्र॒त्यञ्च᳚म्|| 1||वर्ग:15

सम॒ह्नाविश्वा᳚दुरि॒तानि॑सा॒ह्वा¦न॒ग्निःष्ट॑वे॒दम॒आजा॒तवे᳚दाः|

सनो᳚रक्षिषद्‌दुरि॒ताद॑व॒द्याद॒¦स्मान्‌गृ॑ण॒तउ॒तनो᳚म॒घोनः॑|| 2||

त्वंवरु॑णउ॒तमि॒त्रो,अ॑ग्ने॒¦त्वांव॑र्धन्तिम॒तिभि॒र्वसि॑ष्ठाः|

त्वेवसु॑सुषण॒नानि॑सन्तु¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 3||

[27] प्राग्नयइति तृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:13}{अनुवाक:1, सूक्त:13}
प्राग्नये᳚विश्व॒शुचे᳚धियं॒धे᳚¦ऽसुर॒घ्नेमन्म॑धी॒तिंभ॑रध्वम्|

भरे᳚ह॒विर्नब॒र्हिषि॑प्रीणा॒नो¦वै᳚श्वान॒राय॒यत॑येमती॒नाम्|| 1||वर्ग:16

त्वम॑ग्नेशो॒चिषा॒शोशु॑चान॒¦आरोद॑सी,अपृणा॒जाय॑मानः|

त्वंदे॒वाँ,अ॒भिश॑स्तेरमुञ्चो॒¦वैश्वा᳚नरजातवेदोमहि॒त्वा|| 2||

जा॒तोयद॑ग्ने॒भुव॑ना॒व्यख्यः॑¦प॒शून्‌नगो॒पा,इर्यः॒परि॑ज्मा|

वैश्वा᳚नर॒ब्रह्म॑णेविन्दगा॒तुं¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 3||

[28] समिधेति तृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निस्त्रिष्टुबाद्याबृहती |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:14}{अनुवाक:1, सूक्त:14}
स॒मिधा᳚जा॒तवे᳚दसे¦दे॒वाय॑दे॒वहू᳚तिभिः|

ह॒विर्भिः॑शु॒क्रशो᳚चिषेनम॒स्विनो᳚¦व॒यंदा᳚शेमा॒ग्नये᳚|| 1||वर्ग:17

व॒यंते᳚अग्नेस॒मिधा᳚विधेम¦व॒यंदा᳚शेमसुष्टु॒तीय॑जत्र|

व॒यंघृ॒तेना᳚ध्वरस्यहोत¦र्व॒यंदे᳚वह॒विषा᳚भद्रशोचे|| 2||

आनो᳚दे॒वेभि॒रुप॑दे॒वहू᳚ति॒¦मग्ने᳚या॒हिवष॑ट्कृतिंजुषा॒णः|

तुभ्यं᳚दे॒वाय॒दाश॑तःस्याम¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 3||

[29] उपसद्यायेति पंचदशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निर्गायत्री |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:15}{अनुवाक:1, सूक्त:15}
उ॒प॒सद्या᳚यमी॒ळ्हुष॑¦आ॒स्ये᳚जुहुताह॒विः|योनो॒नेदि॑ष्ठ॒माप्य᳚म्|| 1||वर्ग:18
यःपञ्च॑चर्ष॒णीर॒भि¦नि॑ष॒साद॒दमे᳚दमे|क॒विर्गृ॒हप॑ति॒र्युवा᳚|| 2||
सनो॒वेदो᳚अ॒मात्य॑¦म॒ग्नीर॑क्षतुवि॒श्वतः॑|उ॒तास्मान्‌पा॒त्वंह॑सः|| 3||
नवं॒नुस्तोम॑म॒ग्नये᳚¦दि॒वःश्ये॒नाय॑जीजनम्|वस्वः॑कु॒विद्‌व॒नाति॑नः|| 4||
स्पा॒र्हायस्य॒श्रियो᳚दृ॒शे¦र॒यिर्वी॒रव॑तोयथा|अग्रे᳚य॒ज्ञस्य॒शोच॑तः|| 5||
सेमांवे᳚तु॒वष॑ट्कृति¦म॒ग्निर्जु॑षतनो॒गिरः॑|यजि॑ष्ठोहव्य॒वाह॑नः|| 6||वर्ग:19
नित्वा᳚नक्ष्यविश्पते¦द्यु॒मन्तं᳚देवधीमहि|सु॒वीर॑मग्नआहुत|| 7||
क्षप॑उ॒स्रश्च॑दीदिहि¦स्व॒ग्नय॒स्त्वया᳚व॒यम्|सु॒वीर॒स्त्वम॑स्म॒युः|| 8||
उप॑त्वासा॒तये॒नरो॒¦विप्रा᳚सोयन्तिधी॒तिभिः॑|उपाक्ष॑रासह॒स्रिणी᳚|| 9||
अ॒ग्नीरक्षां᳚सिसेधति¦शु॒क्रशो᳚चि॒रम॑र्त्यः|शुचिः॑पाव॒कईड्यः॑|| 10||
सनो॒राधां॒स्याभ॒रे¦शा᳚नःसहसोयहो|भग॑श्चदातु॒वार्य᳚म्|| 11||वर्ग:20
त्वम॑ग्नेवी॒रव॒द्‌यशो᳚¦दे॒वश्च॑सवि॒ताभगः॑|दिति॑श्चदाति॒वार्य᳚म्|| 12||
अग्ने॒रक्षा᳚णो॒,अंह॑सः॒¦प्रति॑ष्मदेव॒रीष॑तः|तपि॑ष्ठैर॒जरो᳚दह|| 13||
अधा᳚म॒हीन॒आय॒स्य¦ना᳚धृष्टो॒नृपी᳚तये|पूर्भ॑वाश॒तभु॑जिः|| 14||
त्वंनः॑पा॒ह्यंह॑सो॒¦दोषा᳚वस्तरघाय॒तः|दिवा॒नक्त॑मदाभ्य|| 15||
[30] एनावोअग्निमिति द्वादशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोग्निः प्रथमाद्ययुजोबृहत्यः द्वितीयादियुजः सतोबृहत्यः |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:16}{अनुवाक:1, सूक्त:16}
ए॒नावो᳚अ॒ग्निंनम॑सो॒¦र्जोनपा᳚त॒माहु॑वे|

प्रि॒यंचेति॑ष्ठमर॒तिंस्व॑ध्व॒रं¦विश्व॑स्यदू॒तम॒मृत᳚म्|| 1||वर्ग:21

सयो᳚जते,अरु॒षावि॒श्वभो᳚जसा॒¦सदु॑द्रव॒त्‌स्वा᳚हुतः|

सु॒ब्रह्मा᳚य॒ज्ञःसु॒शमी॒वसू᳚नां¦दे॒वंराधो॒जना᳚नाम्|| 2||

उद॑स्यशो॒चिर॑स्था¦दा॒जुह्वा᳚नस्यमी॒ळ्हुषः॑|

उद्धू॒मासो᳚अरु॒षासो᳚दिवि॒स्पृशः॒¦सम॒ग्निमि᳚न्धते॒नरः॑|| 3||

तंत्वा᳚दू॒तंकृ᳚ण्महेय॒शस्त॑मं¦दे॒वाँ,आवी॒तये᳚वह|

विश्वा᳚सूनोसहसोमर्त॒भोज॑ना॒¦रास्व॒तद्‌यत्‌त्वेम॑हे|| 4||

त्वम॑ग्नेगृ॒हप॑ति॒¦स्त्वंहोता᳚नो,अध्व॒रे|

त्वंपोता᳚विश्ववार॒प्रचे᳚ता॒¦यक्षि॒वेषि॑च॒वार्य᳚म्|| 5||

कृ॒धिरत्नं॒यज॑मानायसुक्रतो॒¦त्वंहिर॑त्न॒धा,असि॑|

आन॑ऋ॒तेशि॑शीहि॒विश्व॑मृ॒त्विजं᳚¦सु॒शंसो॒यश्च॒दक्ष॑ते|| 6||

त्वे,अ॑ग्नेस्वाहुत¦प्रि॒यासः॑सन्तुसू॒रयः॑|

य॒न्तारो॒येम॒घवा᳚नो॒जना᳚ना¦मू॒र्वान्‌दय᳚न्त॒गोना᳚म्|| 7||वर्ग:22

येषा॒मिळा᳚घृ॒तह॑स्तादुरो॒णआँ,¦अपि॑प्रा॒तानि॒षीद॑ति|

ताँस्त्रा᳚यस्वसहस्यद्रु॒होनि॒दो¦यच्छा᳚नः॒शर्म॑दीर्घ॒श्रुत्|| 8||

सम॒न्द्रया᳚चजि॒ह्वया॒¦वह्नि॑रा॒सावि॒दुष्ट॑रः|

अग्ने᳚र॒यिंम॒घव॑द्भ्योन॒आव॑ह¦ह॒व्यदा᳚तिंचसूदय|| 9||

येराधां᳚सि॒दद॒त्यश्व्या᳚म॒घा¦कामे᳚न॒श्रव॑सोम॒हः|

ताँ,अंह॑सःपिपृहिप॒र्तृभि॒ष्ट्वं¦श॒तंपू॒र्भिर्य॑विष्ठ्य|| 10||

दे॒वोवो᳚द्रविणो॒दाः¦पू॒र्णांवि॑वष्ट्या॒सिच᳚म्|

उद्‌वा᳚सि॒ञ्चध्व॒मुप॑वापृणध्व॒¦मादिद्‌वो᳚दे॒वओ᳚हते|| 11||

तंहोता᳚रमध्व॒रस्य॒प्रचे᳚तसं॒¦वह्निं᳚दे॒वा,अ॑कृण्वत|

दधा᳚ति॒रत्नं᳚विध॒तेसु॒वीर्य॑¦म॒ग्निर्जना᳚यदा॒शुषे᳚|| 12||

[31] अग्नेभवेति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्टोग्निर्द्विपदात्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:17}{अनुवाक:1, सूक्त:17}
अग्ने॒भव॑सुष॒मिधा॒समि॑द्ध¦उ॒तब॒र्हिरु᳚र्वि॒याविस्तृ॑णीताम्|| 1||वर्ग:23
उ॒तद्वार॑उश॒तीर्विश्र॑यन्ता¦मु॒तदे॒वाँ,उ॑श॒तआव॑हे॒ह|| 2||
अग्ने᳚वी॒हिह॒विषा॒यक्षि॑दे॒वान्¦त्स्व॑ध्व॒राकृ॑णुहिजातवेदः|| 3||
स्व॒ध्व॒राक॑रतिजा॒तवे᳚दा॒¦यक्ष॑द्‌दे॒वाँ,अ॒मृता᳚न्‌पि॒प्रय॑च्च|| 4||
वंस्व॒विश्वा॒वार्या᳚णिप्रचेतः¦स॒त्याभ॑वन्त्वा॒शिषो᳚नो,अ॒द्य|| 5||
त्वामु॒तेद॑धिरेहव्य॒वाहं᳚¦दे॒वासो᳚अग्नऊ॒र्जआनपा᳚तम्|| 6||
तेते᳚दे॒वाय॒दाश॑तःस्याम¦म॒होनो॒रत्ना॒विद॑धइया॒नः|| 7||
[32] त्वेहयदिति पंचविंशत्यृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रोत्यानांचतसृणां सुदासस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:18}{अनुवाक:2, सूक्त:1}
त्वेह॒यत्‌पि॒तर॑श्चिन्नइन्द्र॒¦विश्वा᳚वा॒माज॑रि॒तारो॒,अस᳚न्वन्|

त्वेगावः॑सु॒दुघा॒स्त्वेह्यश्वा॒¦स्त्वंवसु॑देवय॒तेवनि॑ष्ठः|| 1||वर्ग:24

राजे᳚व॒हिजनि॑भिः॒,क्षेष्ये॒वा¦ऽव॒द्युभि॑र॒भिवि॒दुष्क॒विःसन्|

पि॒शागिरो᳚मघव॒न्‌गोभि॒रश्वै᳚¦स्त्वाय॒तःशि॑शीहिरा॒ये,अ॒स्मान्|| 2||

इ॒मा,उ॑त्वापस्पृधा॒नासो॒,अत्र॑¦म॒न्द्रागिरो᳚देव॒यन्ती॒रुप॑स्थुः|

अ॒र्वाची᳚तेप॒थ्या᳚रा॒यए᳚तु॒¦स्याम॑तेसुम॒तावि᳚न्द्र॒शर्म॑न्|| 3||

धे॒नुंनत्वा᳚सू॒यव॑से॒दुदु॑क्ष॒¦न्नुप॒ब्रह्मा᳚णिससृजे॒वसि॑ष्ठः|

त्वामिन्मे॒गोप॑तिं॒विश्व॑आ॒हा¦ऽऽन॒इन्द्रः॑सुम॒तिंग॒न्त्वच्छ॑|| 4||

अर्णां᳚सिचित्‌पप्रथा॒नासु॒दास॒¦इन्द्रो᳚गा॒धान्य॑कृणोत्‌सुपा॒रा|

शर्ध᳚न्तंशि॒म्युमु॒चथ॑स्य॒नव्यः॒¦शापं॒सिन्धू᳚नामकृणो॒दश॑स्तीः|| 5||

पु॒रो॒ळा,इत्‌तु॒र्वशो॒यक्षु॑रासीद्¦रा॒येमत्स्या᳚सो॒निशि॑ता॒,अपी᳚व|

श्रु॒ष्टिंच॑क्रु॒र्भृग॑वोद्रु॒ह्यव॑श्च॒¦सखा॒सखा᳚यमतर॒द्विषू᳚चोः|| 6||वर्ग:25

आप॒क्थासो᳚भला॒नसो᳚भन॒न्ता¦ऽलि॑नासोविषा॒णिनः॑शि॒वासः॑|

आयोऽन॑यत्‌सध॒मा,आर्य॑स्य¦ग॒व्यातृत्सु॑भ्यो,अजगन्‌यु॒धानॄन्|| 7||

दु॒रा॒ध्यो॒३॑(ओ॒)अदि॑तिंस्रे॒वय᳚न्तो¦ऽचे॒तसो॒विज॑गृभ्रे॒परु॑ष्णीम्|

म॒ह्नावि᳚व्यक्‌पृथि॒वींपत्य॑मानः¦प॒शुष्क॒विर॑शय॒च्चाय॑मानः|| 8||

ई॒युरर्थं॒नन्य॒र्थंपरु॑ष्णी¦मा॒शुश्च॒नेद॑भिपि॒त्वंज॑गाम|

सु॒दास॒इन्द्रः॑सु॒तुकाँ᳚,अ॒मित्रा॒¦नर᳚न्धय॒न्मानु॑षे॒वध्रि॑वाचः|| 9||

ई॒युर्गावो॒नयव॑सा॒दगो᳚पा¦यथाकृ॒तम॒भिमि॒त्रंचि॒तासः॑|

पृश्नि॑गावः॒पृश्नि॑निप्रेषितासः¦श्रु॒ष्टिंच॑क्रुर्नि॒युतो॒रन्त॑यश्च|| 10||

एकं᳚च॒योविं᳚श॒तिंच॑श्रव॒स्या¦वै᳚क॒र्णयो॒र्जना॒न्‌राजा॒न्यस्तः॑|

द॒स्मोनसद्म॒न्‌निशि॑शातिब॒र्हिः¦शूरः॒सर्ग॑मकृणो॒दिन्द्र॑एषाम्|| 11||वर्ग:26

अध॑श्रु॒तंक॒वषं᳚वृ॒द्धम॒प्स्व¦नु॑द्रु॒ह्युंनिवृ॑ण॒ग्वज्र॑बाहुः|

वृ॒णा॒ना,अत्र॑स॒ख्याय॑स॒ख्यं¦त्वा॒यन्तो॒ये,अम॑द॒न्ननु॑त्वा|| 12||

विस॒द्योविश्वा᳚दृंहि॒तान्ये᳚षा॒¦मिन्द्रः॒पुरः॒सह॑सास॒प्तद॑र्दः|

व्यान॑वस्य॒तृत्स॑वे॒गयं᳚भा॒¦ग्जेष्म॑पू॒रुंवि॒दथे᳚मृ॒ध्रवा᳚चम्|| 13||

निग॒व्यवोऽन॑वोद्रु॒ह्यव॑श्च¦ष॒ष्टिःश॒तासु॑षुपुः॒षट्स॒हस्रा᳚|

ष॒ष्टिर्वी॒रासो॒,अधि॒षड्‌दु॑वो॒यु¦विश्वेदिन्द्र॑स्यवी॒र्या᳚कृ॒तानि॑|| 14||

इन्द्रे᳚णै॒तेतृत्स॑वो॒वेवि॑षाणा॒,¦आपो॒नसृ॒ष्टा,अ॑धवन्त॒नीचीः᳚|

दु॒र्मि॒त्रासः॑प्रकल॒विन्मिमा᳚ना¦ज॒हुर्विश्वा᳚नि॒भोज॑नासु॒दासे᳚|| 15||

अ॒र्धंवी॒रस्य॑शृत॒पाम॑नि॒न्द्रं¦परा॒शर्ध᳚न्तंनुनुदे,अ॒भिक्षाम्|

इन्द्रो᳚म॒न्युंम᳚न्यु॒म्यो᳚मिमाय¦भे॒जेप॒थोव॑र्त॒निंपत्य॑मानः|| 16||वर्ग:27

आ॒ध्रेण॑चि॒त्‌तद्वेकं᳚चकार¦सिं॒ह्यं᳚चि॒त्‌पेत्वे᳚नाजघान|

अव॑स्र॒क्तीर्वे॒श्या᳚वृश्च॒दिन्द्रः॒¦प्राय॑च्छ॒द्‌विश्वा॒भोज॑नासु॒दासे᳚|| 17||

शश्व᳚न्तो॒हिशत्र॑वोरार॒धुष्टे᳚¦भे॒दस्य॑चि॒च्छर्ध॑तोविन्द॒रन्धि᳚म्|

मर्ताँ॒,एनः॑स्तुव॒तोयःकृ॒णोति॑¦ति॒ग्मंतस्मि॒न्‌निज॑हि॒वज्र॑मिन्द्र|| 18||

आव॒दिन्द्रं᳚य॒मुना॒तृत्स॑वश्च॒¦प्रात्र॑भे॒दंस॒र्वता᳚तामुषायत्|

अ॒जास॑श्च॒शिग्र॑वो॒यक्ष॑वश्च¦ब॒लिंशी॒र्षाणि॑जभ्रु॒रश्व्या᳚नि|| 19||

नत॑इन्द्रसुम॒तयो॒नरायः॑¦सं॒चक्षे॒पूर्वा᳚उ॒षसो॒ननूत्नाः᳚|

देव॑कंचिन्मान्यमा॒नंज॑घ॒न्था¦ऽव॒त्मना᳚बृह॒तःशम्ब॑रंभेत्|| 20||

प्रयेगृ॒हादम॑मदुस्त्वा॒या¦प॑राश॒रःश॒तया᳚तु॒र्वसि॑ष्ठः|

नते᳚भो॒जस्य॑स॒ख्यंमृ॑ष॒न्ता¦ऽधा᳚सू॒रिभ्यः॑सु॒दिना॒व्यु॑च्छान्|| 21||वर्ग:28

द्वेनप्तु॑र्दे॒वव॑तःश॒तेगो¦र्द्वारथा᳚व॒धूम᳚न्तासु॒दासः॑|

अर्ह᳚न्नग्नेपैजव॒नस्य॒दानं॒¦होते᳚व॒सद्म॒पर्ये᳚मि॒रेभ॑न्|| 22||

च॒त्वारो᳚मापैजव॒नस्य॒दानाः॒¦स्मद्दि॑ष्टयःकृश॒निनो᳚निरे॒के|

ऋ॒ज्रासो᳚मापृथिवि॒ष्ठाःसु॒दास॑¦स्तो॒कंतो॒काय॒श्रव॑सेवहन्ति|| 23||

यस्य॒श्रवो॒रोद॑सी,अ॒न्तरु॒र्वी¦शी॒र्ष्णेशी᳚र्ष्णेविब॒भाजा᳚विभ॒क्ता|

स॒प्तेदिन्द्रं॒नस्र॒वतो᳚गृणन्ति॒¦नियु॑ध्याम॒धिम॑शिशाद॒भीके᳚|| 24||

इ॒मंन॑रोमरुतःसश्च॒तानु॒¦दिवो᳚दासं॒नपि॒तरं᳚सु॒दासः॑|

अ॒वि॒ष्टना᳚पैजव॒नस्य॒केतं᳚¦दू॒णाशं᳚क्ष॒त्रम॒जरं᳚दुवो॒यु|| 25||

[33] यस्तिग्मशृंगइत्येकादशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:2}{मंडल:7, सूक्त:19}{अनुवाक:2, सूक्त:2}
यस्ति॒ग्मशृ᳚ङ्गोवृष॒भोनभी॒म¦एकः॑कृ॒ष्टीश्च्या॒वय॑ति॒प्रविश्वाः᳚|

यःशश्व॑तो॒,अदा᳚शुषो॒गय॑स्य¦प्रय॒न्तासि॒सुष्वि॑तराय॒वेदः॑|| 1||वर्ग:29

त्वंह॒त्यदि᳚न्द्र॒कुत्स॑मावः॒¦शुश्रू᳚षमाणस्त॒न्वा᳚सम॒र्ये|

दासं॒यच्छुष्णं॒कुय॑वं॒न्य॑स्मा॒,¦अर᳚न्धयआर्जुने॒याय॒शिक्ष॑न्|| 2||

त्वंधृ॑ष्णोधृष॒तावी॒तह᳚व्यं॒¦प्रावो॒विश्वा᳚भिरू॒तिभिः॑सु॒दास᳚म्|

प्रपौरु॑कुत्सिंत्र॒सद॑स्युमावः॒,¦क्षेत्र॑सातावृत्र॒हत्ये᳚षुपू॒रुम्|| 3||

त्वंनृभि᳚र्नृमणोदे॒ववी᳚तौ॒¦भूरी᳚णिवृ॒त्राह᳚र्यश्वहंसि|

त्वंनिदस्युं॒चुमु॑रिं॒धुनिं॒चा¦ऽस्वा᳚पयोद॒भीत॑येसु॒हन्तु॑|| 4||

तव॑च्यौ॒त्नानि॑वज्रहस्त॒तानि॒¦नव॒यत्‌पुरो᳚नव॒तिंच॑स॒द्यः|

नि॒वेश॑नेशतत॒मावि॑वेषी॒¦रह᳚ञ्चवृ॒त्रंनमु॑चिमु॒ताह॑न्|| 5||

सना॒तात॑इन्द्र॒भोज॑नानि¦रा॒तह᳚व्यायदा॒शुषे᳚सु॒दासे᳚|

वृष्णे᳚ते॒हरी॒वृष॑णायुनज्मि॒¦व्यन्तु॒ब्रह्मा᳚णिपुरुशाक॒वाज᳚म्|| 6||वर्ग:30

माते᳚अ॒स्यांस॑हसाव॒न्‌परि॑ष्टा¦व॒घाय॑भूमहरिवःपरा॒दै|

त्राय॑स्वनोऽवृ॒केभि॒र्वरू᳚थै॒¦स्तव॑प्रि॒यासः॑सू॒रिषु॑स्याम|| 7||

प्रि॒यास॒इत्ते᳚मघवन्न॒भिष्टौ॒¦नरो᳚मदेमशर॒णेसखा᳚यः|

नितु॒र्वशं॒नियाद्वं᳚शिशी¦ह्यतिथि॒ग्वाय॒शंस्यं᳚करि॒ष्यन्|| 8||

स॒द्यश्चि॒न्नुते᳚मघवन्न॒भिष्टौ॒¦नरः॑शंसन्त्युक्थ॒शास॑उ॒क्था|

येते॒हवे᳚भि॒र्विप॒णीँरदा᳚श¦न्न॒स्मान्‌वृ॑णीष्व॒युज्या᳚य॒तस्मै᳚|| 9||

ए॒तेस्तोमा᳚न॒रांनृ॑तम॒तुभ्य॑¦मस्म॒द्र्य᳚ञ्चो॒दद॑तोम॒घानि॑|

तेषा᳚मिन्द्रवृत्र॒हत्ये᳚शि॒वोभूः॒¦सखा᳚च॒शूरो᳚ऽवि॒ताच॑नृ॒णाम्|| 10||

नू,इ᳚न्द्रशूर॒स्तव॑मानऊ॒ती¦ब्रह्म॑जूतस्त॒न्वा᳚वावृधस्व|

उप॑नो॒वाजा᳚न्‌मिमी॒ह्युप॒स्तीन्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 11||

[34] उग्रोजज्ञइति दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:20}{अनुवाक:2, सूक्त:3}
उ॒ग्रोज॑ज्ञेवी॒र्या᳚यस्व॒धावा॒¦ञ्चक्रि॒रपो॒नर्यो॒यत्‌क॑रि॒ष्यन्|

जग्मि॒र्युवा᳚नृ॒षद॑न॒मवो᳚भि¦स्त्रा॒तान॒इन्द्र॒एन॑सोम॒हश्चि॑त्|| 1||वर्ग:1

हन्ता᳚वृ॒त्रमिन्द्रः॒शूशु॑वानः॒¦प्रावी॒न्नुवी॒रोज॑रि॒तार॑मू॒ती|

कर्ता᳚सु॒दासे॒,अह॒वा,उ॑लो॒कं¦दाता॒वसु॒मुहु॒रादा॒शुषे᳚भूत्|| 2||

यु॒ध्मो,अ॑न॒र्वाख॑ज॒कृत्‌स॒मद्वा॒¦शूरः॑सत्रा॒षाड्‌ज॒नुषे॒मषा᳚ळ्हः|

व्या᳚स॒इन्द्रः॒पृत॑नाः॒स्वोजा॒,¦अधा॒विश्वं᳚शत्रू॒यन्तं᳚जघान|| 3||

उ॒भेचि॑दिन्द्र॒रोद॑सीमहि॒त्वा¦ऽऽप॑प्राथ॒तवि॑षीभिस्तुविष्मः|

निवज्र॒मिन्द्रो॒हरि॑वा॒न्‌मिमि॑क्ष॒न्¦त्समन्ध॑सा॒मदे᳚षु॒वा,उ॑वोच|| 4||

वृषा᳚जजान॒वृष॑णं॒रणा᳚य॒¦तमु॑चि॒न्नारी॒नर्यं᳚ससूव|

प्रयःसे᳚ना॒नीरध॒नृभ्यो॒,अस्ती॒¦नःसत्वा᳚ग॒वेष॑णः॒सधृ॒ष्णुः|| 5||

नूचि॒त्‌सभ्रे᳚षते॒जनो॒नरे᳚ष॒न्¦मनो॒यो,अ॑स्यघो॒रमा॒विवा᳚सात्|

य॒ज्ञैर्यइन्द्रे॒दध॑ते॒दुवां᳚सि॒¦क्षय॒त्‌सरा॒यऋ॑त॒पा,ऋ॑ते॒जाः|| 6||वर्ग:2

यदि᳚न्द्र॒पूर्वो॒,अप॑राय॒शिक्ष॒¦न्नय॒ज्ज्याया॒न्‌कनी᳚यसोदे॒ष्णम्|

अ॒मृत॒इत्‌पर्या᳚सीतदू॒र¦माचि॑त्र॒चित्र्यं᳚भरार॒यिंनः॑|| 7||

यस्त॑इन्द्रप्रि॒योजनो॒ददा᳚श॒¦दस᳚न्निरे॒के,अ॑द्रिवः॒सखा᳚ते|

व॒यंते᳚अ॒स्यांसु॑म॒तौचनि॑ष्ठाः॒¦स्याम॒वरू᳚थे॒,अघ्न॑तो॒नृपी᳚तौ|| 8||

ए॒षस्तोमो᳚अचिक्रद॒द्‌वृषा᳚त¦उ॒तस्ता॒मुर्म॑घवन्नक्रपिष्ट|

रा॒यस्कामो᳚जरि॒तारं᳚त॒आग॒न्¦त्वम॒ङ्गश॑क्र॒वस्व॒आश॑कोनः|| 9||

सन॑इन्द्र॒त्वय॑ताया,इ॒षेधा॒¦स्त्मना᳚च॒येम॒घवा᳚नोजु॒नन्ति॑|

वस्वी॒षुते᳚जरि॒त्रे,अ॑स्तुश॒क्ति¦र्यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 10||

[35] असाविदेवमिति दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:21}{अनुवाक:2, सूक्त:4}
असा᳚विदे॒वंगोऋ॑जीक॒मन्धो॒¦न्य॑स्मि॒न्निन्द्रो᳚ज॒नुषे᳚मुवोच|

बोधा᳚मसित्वाहर्यश्वय॒ज्ञै¦र्बोधा᳚नः॒स्तोम॒मन्ध॑सो॒मदे᳚षु|| 1||वर्ग:3

प्रय᳚न्तिय॒ज्ञंवि॒पय᳚न्तिब॒र्हिः¦सो᳚म॒मादो᳚वि॒दथे᳚दु॒ध्रवा᳚चः|

न्यु॑भ्रियन्तेय॒शसो᳚गृ॒भादा¦दू॒रउ॑पब्दो॒वृष॑णोनृ॒षाचः॑|| 2||

त्वमि᳚न्द्र॒स्रवि॑त॒वा,अ॒पस्कः॒¦परि॑ष्ठिता॒,अहि॑नाशूरपू॒र्वीः|

त्वद्‌वा᳚वक्रेर॒थ्यो॒३॑(ओ॒)नधेना॒¦रेज᳚न्ते॒विश्वा᳚कृ॒त्रिमा᳚णिभी॒षा|| 3||

भी॒मोवि॑वे॒षायु॑धेभिरेषा॒¦मपां᳚सि॒विश्वा॒नर्या᳚णिवि॒द्वान्|

इन्द्रः॒पुरो॒जर्हृ॑षाणो॒विदू᳚धो॒द्¦विवज्र॑हस्तोमहि॒नाज॑घान|| 4||

नया॒तव॑इन्द्रजूजुवुर्नो॒¦नवन्द॑नाशविष्ठवे॒द्याभिः॑|

सश॑र्धद॒र्योविषु॑णस्यज॒न्तो¦र्माशि॒श्नदे᳚वा॒,अपि॑गुरृ॒तंनः॑|| 5||

अ॒भिक्रत्वे᳚न्द्रभू॒रध॒ज्मन्¦नते᳚विव्यङ्‌महि॒मानं॒रजां᳚सि|

स्वेना॒हिवृ॒त्रंशव॑साज॒घन्थ॒¦नशत्रु॒रन्तं᳚विविदद्‌यु॒धाते᳚|| 6||वर्ग:4

दे॒वाश्चि॑त्‌ते,असु॒र्या᳚य॒पूर्वे¦ऽनु॑क्ष॒त्राय॑ममिरे॒सहां᳚सि|

इन्द्रो᳚म॒घानि॑दयतेवि॒षह्ये¦न्द्रं॒वाज॑स्यजोहुवन्तसा॒तौ|| 7||

की॒रिश्चि॒द्धित्वामव॑सेजु॒हावे¦शा᳚नमिन्द्र॒सौभ॑गस्य॒भूरेः᳚|

अवो᳚बभूथशतमूते,अ॒स्मे,¦अ॑भिक्ष॒त्तुस्त्वाव॑तोवरू॒ता|| 8||

सखा᳚यस्तइन्द्रवि॒श्वह॑स्याम¦नमोवृ॒धासो᳚महि॒नात॑रुत्र|

व॒न्वन्तु॑स्मा॒तेऽव॑सासमी॒के॒३॑(ए॒)¦ऽभी᳚तिम॒र्योव॒नुषां॒शवां᳚सि|| 9||

सन॑इन्द्र॒त्वय॑ताया,इ॒षेधा॒¦स्त्मना᳚च॒येम॒घवा᳚नोजु॒नन्ति॑|

वस्वी॒षुते᳚जरि॒त्रे,अ॑स्तुश॒क्ति¦र्यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 10||

[36] पिबासोममिति नवर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रोविराळंत्यात्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:22}{अनुवाक:2, सूक्त:5}
पिबा॒सोम॑मिन्द्र॒मन्द॑तुत्वा॒¦यंते᳚सु॒षाव॑हर्य॒श्वाद्रिः॑|सो॒तुर्बा॒हुभ्यां॒सुय॑तो॒नार्वा᳚|| 1||वर्ग:5
यस्ते॒मदो॒युज्य॒श्चारु॒रस्ति॒¦येन॑वृ॒त्राणि॑हर्यश्व॒हंसि॑|सत्वामि᳚न्द्रप्रभूवसोममत्तु|| 2||
बोधा॒सुमे᳚मघव॒न्‌वाच॒मेमां¦यांते॒वसि॑ष्ठो॒,अर्च॑ति॒प्रश॑स्तिम्|इ॒माब्रह्म॑सध॒मादे᳚जुषस्व|| 3||
श्रु॒धीहवं᳚विपिपा॒नस्याद्रे॒¦र्बोधा॒विप्र॒स्यार्च॑तोमनी॒षाम्|कृ॒ष्वादुवां॒स्यन्त॑मा॒सचे॒मा|| 4||
नते॒गिरो॒,अपि॑मृष्येतु॒रस्य॒¦नसु॑ष्टु॒तिम॑सु॒र्य॑स्यवि॒द्वान्|सदा᳚ते॒नाम॑स्वयशोविवक्मि|| 5||
भूरि॒हिते॒सव॑ना॒मानु॑षेषु॒¦भूरि॑मनी॒षीह॑वते॒त्वामित्|मारे,अ॒स्मन्म॑घव॒ञ्ज्योक्‌कः॑|| 6||वर्ग:6
तुभ्येदि॒मासव॑नाशूर॒विश्वा॒¦तुभ्यं॒ब्रह्मा᳚णि॒वर्ध॑नाकृणोमि|त्वंनृभि॒र्हव्यो᳚वि॒श्वधा᳚सि|| 7||
नूचि॒न्नुते॒मन्य॑मानस्यद॒स्मो¦द॑श्नुवन्तिमहि॒मान॑मुग्र|नवी॒र्य॑मिन्द्रते॒नराधः॑|| 8||
येच॒पूर्व॒ऋष॑यो॒येच॒नूत्ना॒,¦इन्द्र॒ब्रह्मा᳚णिज॒नय᳚न्त॒विप्राः᳚|

अ॒स्मेते᳚सन्तुस॒ख्याशि॒वानि॑¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 9||

[37] उदुब्रह्माणीति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:23}{अनुवाक:2, सूक्त:6}
उदु॒ब्रह्मा᳚ण्यैरतश्रव॒स्ये¦न्द्रं᳚सम॒र्येम॑हयावसिष्ठ|

आयोविश्वा᳚नि॒शव॑सात॒तानो᳚¦पश्रो॒ताम॒ईव॑तो॒वचां᳚सि|| 1||वर्ग:7

अया᳚मि॒घोष॑इन्द्रदे॒वजा᳚मि¦रिर॒ज्यन्त॒यच्छु॒रुधो॒विवा᳚चि|

न॒हिस्वमायु॑श्चिकि॒तेजने᳚षु॒¦तानीदंहां॒स्यति॑पर्ष्य॒स्मान्|| 2||

यु॒जेरथं᳚ग॒वेष॑णं॒हरि॑भ्या॒¦मुप॒ब्रह्मा᳚णिजुजुषा॒णम॑स्थुः|

विबा᳚धिष्ट॒स्यरोद॑सीमहि॒त्वे¦न्द्रो᳚वृ॒त्राण्य॑प्र॒तीज॑घ॒न्वान्|| 3||

आप॑श्चित्‌पिप्युःस्त॒र्यो॒३॑(ओ॒)नगावो॒¦नक्ष᳚न्नृ॒तंज॑रि॒तार॑स्तइन्द्र|

या॒हिवा॒युर्ननि॒युतो᳚नो॒,अच्छा॒¦त्वंहिधी॒भिर्दय॑से॒विवाजा॑न्|| 4||

तेत्वा॒मदा᳚इन्द्रमादयन्तु¦शु॒ष्मिणं᳚तुवि॒राध॑संजरि॒त्रे|

एको᳚देव॒त्रादय॑से॒हिमर्ता᳚¦न॒स्मिञ्छू᳚र॒सव॑नेमादयस्व|| 5||

ए॒वेदिन्द्रं॒वृष॑णं॒वज्र॑बाहुं॒¦वसि॑ष्ठासो,अ॒भ्य॑र्चन्त्य॒र्कैः|

सनः॑स्तु॒तोवी॒रव॑द्‌धातु॒गोम॑द्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[38] योनिष्टइति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:24}{अनुवाक:2, सूक्त:7}
योनि॑ष्टइन्द्र॒सद॑ने,अकारि॒¦तमानृभिः॑पुरुहूत॒प्रया᳚हि|

असो॒यथा᳚नोऽवि॒तावृ॒धेच॒¦ददो॒वसू᳚निम॒मद॑श्च॒सोमैः᳚|| 1||वर्ग:8

गृ॒भी॒तंते॒मन॑इन्द्रद्वि॒बर्हाः᳚¦सु॒तःसोमः॒परि॑षिक्ता॒मधू᳚नि|

विसृ॑ष्टधेनाभरतेसुवृ॒क्ति¦रि॒यमिन्द्रं॒जोहु॑वतीमनी॒षा|| 2||

आनो᳚दि॒वआपृ॑थि॒व्या,ऋ॑जीषि¦न्नि॒दंब॒र्हिःसो᳚म॒पेया᳚ययाहि|

वह᳚न्तुत्वा॒हर॑योम॒द्र्य᳚ञ्च¦माङ्गू॒षमच्छा᳚त॒वसं॒मदा᳚य|| 3||

आनो॒विश्वा᳚भिरू॒तिभिः॑स॒जोषा॒¦ब्रह्म॑जुषा॒णोह᳚र्यश्वयाहि|

वरी᳚वृज॒त्‌स्थवि॑रेभिःसुशिप्रा॒¦ऽस्मेदध॒द्‌वृष॑णं॒शुष्म॑मिन्द्र|| 4||

ए॒षस्तोमो᳚म॒हउ॒ग्राय॒वाहे᳚¦धु॒री॒३॑(ई॒)वात्यो॒नवा॒जय᳚न्नधायि|

इन्द्र॑त्वा॒यम॒र्कई᳚ट्टे॒वसू᳚नां¦दि॒वी᳚व॒द्यामधि॑नः॒श्रोम॑तंधाः|| 5||

ए॒वान॑इन्द्र॒वार्य॑स्यपूर्धि॒¦प्रते᳚म॒हींसु॑म॒तिंवे᳚विदाम|

इषं᳚पिन्वम॒घव॑द्भ्यःसु॒वीरां᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[39] आतेमहइति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:25}{अनुवाक:2, सूक्त:8}
आते᳚म॒हइ᳚न्द्रो॒त्यु॑ग्र॒¦सम᳚न्यवो॒यत्‌स॒मर᳚न्त॒सेनाः᳚|

पता᳚तिदि॒द्युन्नर्य॑स्यबा॒ह्वो¦र्माते॒मनो᳚विष्व॒द्र्य१॑(अ॒)ग्विचा᳚रीत्|| 1||वर्ग:9

निदु॒र्गइ᳚न्द्रश्नथिह्य॒मित्रा᳚¦न॒भियेनो॒मर्ता᳚सो,अ॒मन्ति॑|

आ॒रेतंशंसं᳚कृणुहिनिनि॒त्सो¦रानो᳚भरस॒म्भर॑णं॒वसू᳚नाम्|| 2||

श॒तंते᳚शिप्रिन्नू॒तयः॑सु॒दासे᳚¦स॒हस्रं॒शंसा᳚उ॒तरा॒तिर॑स्तु|

ज॒हिवध᳚र्व॒नुषो॒मर्त्य॑स्या॒¦ऽस्मेद्यु॒म्नमधि॒रत्नं᳚चधेहि|| 3||

त्वाव॑तो॒ही᳚न्द्र॒क्रत्वे॒,अस्मि॒¦त्वाव॑तोऽवि॒तुःशू᳚ररा॒तौ|

विश्वेदहा᳚नितविषीवउग्रँ॒,¦ओकः॑कृणुष्वहरिवो॒नम॑र्धीः|| 4||

कुत्सा᳚ए॒तेहर्य॑श्वायशू॒ष¦मिन्द्रे॒सहो᳚दे॒वजू᳚तमिया॒नाः|

स॒त्राकृ॑धिसु॒हना᳚शूरवृ॒त्रा¦व॒यंतरु॑त्राःसनुयाम॒वाज᳚म्|| 5||

ए॒वान॑इन्द्र॒वार्य॑स्यपूर्धि॒¦प्रते᳚म॒हींसु॑म॒तिंवे᳚विदाम|

इषं᳚पिन्वम॒घव॑द्भ्यःसु॒वीरां᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[40] नसोमइति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:26}{अनुवाक:2, सूक्त:9}
नसोम॒इन्द्र॒मसु॑तोममाद॒¦नाब्र᳚ह्माणोम॒घवा᳚नंसु॒तासः॑|

तस्मा᳚उ॒क्थंज॑नये॒यज्जुजो᳚षन्¦नृ॒वन्नवी᳚यःशृ॒णव॒द्‌यथा᳚नः|| 1||वर्ग:10

उ॒क्थउ॑क्थे॒सोम॒इन्द्रं᳚ममाद¦नी॒थेनी᳚थेम॒घवा᳚नंसु॒तासः॑|

यदीं᳚स॒बाधः॑पि॒तरं॒नपु॒त्राः¦स॑मा॒नद॑क्षा॒,अव॑से॒हव᳚न्ते|| 2||

च॒कार॒ताकृ॒णव᳚न्नू॒नम॒न्या¦यानि॑ब्रु॒वन्ति॑वे॒धसः॑सु॒तेषु॑|

जनी᳚रिव॒पति॒रेकः॑समा॒नो¦निमा᳚मृजे॒पुर॒इन्द्रः॒सुसर्वाः᳚|| 3||

ए॒वातमा᳚हुरु॒तशृ᳚ण्व॒इन्द्र॒¦एको᳚विभ॒क्तात॒रणि᳚र्म॒घाना᳚म्|

मि॒थ॒स्तुर॑ऊ॒तयो॒यस्य॑पू॒र्वी¦र॒स्मेभ॒द्राणि॑सश्चतप्रि॒याणि॑|| 4||

ए॒वावसि॑ष्ठ॒इन्द्र॑मू॒तये॒नॄन्¦कृ॑ष्टी॒नांवृ॑ष॒भंसु॒तेगृ॑णाति|

स॒ह॒स्रिण॒उप॑नोमाहि॒वाजा᳚न्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[41] इंद्रंनरइति पंचर्चस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:27}{अनुवाक:2, सूक्त:10}
इन्द्रं॒नरो᳚ने॒मधि॑ताहवन्ते॒¦यत्‌पार्या᳚यु॒नज॑ते॒धिय॒स्ताः|

शूरो॒नृषा᳚ता॒शव॑सश्चका॒न¦आगोम॑तिव्र॒जेभ॑जा॒त्वंनः॑|| 1||वर्ग:11

यइ᳚न्द्र॒शुष्मो᳚मघवन्ते॒,अस्ति॒¦शिक्षा॒सखि॑भ्यःपुरुहूत॒नृभ्यः॑|

त्वंहिदृ॒ळ्हाम॑घव॒न्‌विचे᳚ता॒,¦अपा᳚वृधि॒परि॑वृतं॒नराधः॑|| 2||

इन्द्रो॒राजा॒जग॑तश्चर्षणी॒ना¦मधि॒क्षमि॒विषु॑रूपं॒यदस्ति॑|

ततो᳚ददातिदा॒शुषे॒वसू᳚नि॒¦चोद॒द्‌राध॒उप॑स्तुतश्चिद॒र्वाक्|| 3||

नूचि᳚न्न॒इन्द्रो᳚म॒घवा॒सहू᳚ती¦दा॒नोवाजं॒निय॑मतेनऊ॒ती|

अनू᳚ना॒यस्य॒दक्षि॑णापी॒पाय॑¦वा॒मंनृभ्यो᳚अ॒भिवी᳚ता॒सखि॑भ्यः|| 4||

नू,इ᳚न्द्ररा॒येवरि॑वस्कृधीन॒¦आते॒मनो᳚ववृत्यामम॒घाय॑|

गोम॒दश्वा᳚व॒द्‌रथ॑व॒द्‌व्यन्तो᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[42] ब्रह्माणइति पंचर्चस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:28}{अनुवाक:2, सूक्त:11}
ब्रह्मा᳚णइ॒न्द्रोप॑याहिवि॒द्वा¦न॒र्वाञ्च॑स्ते॒हर॑यःसन्तुयु॒क्ताः|

विश्वे᳚चि॒द्धित्वा᳚वि॒हव᳚न्त॒मर्ता᳚¦अ॒स्माक॒मिच्छृ॑णुहिविश्वमिन्व|| 1||वर्ग:12

हवं᳚तइन्द्रमहि॒माव्या᳚न॒ड्¦ब्रह्म॒यत्‌पासि॑शवसि॒न्नृषी᳚णाम्|

आयद्‌वज्रं᳚दधि॒षेहस्त॑उग्र¦घो॒रःसन्‌क्रत्वा᳚जनिष्ठा॒,अषा᳚ळ्हः|| 2||

तव॒प्रणी᳚तीन्द्र॒जोहु॑वाना॒न्¦त्संयन्नॄन्‌नरोद॑सीनि॒नेथ॑|

म॒हेक्ष॒त्राय॒शव॑से॒हिज॒ज्ञे¦ऽतू᳚तुजिंचि॒त्‌तूतु॑जिरशिश्नत्|| 3||

ए॒भिर्न॑इ॒न्द्राह॑भिर्दशस्य¦दुर्मि॒त्रासो॒हिक्षि॒तयः॒पव᳚न्ते|

प्रति॒यच्चष्टे॒,अनृ॑तमने॒ना,¦अव॑द्वि॒तावरु॑णोमा॒यीनः॑सात्|| 4||

वो॒चेमेदिन्द्रं᳚म॒घवा᳚नमेनं¦म॒होरा॒योराध॑सो॒यद्‌दद᳚न्नः|

यो,अर्च॑तो॒ब्रह्म॑कृति॒मवि॑ष्ठो¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[43] अयंसोमइति पंचर्चस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:29}{अनुवाक:2, सूक्त:12}
अ॒यंसोम॑इन्द्र॒तुभ्यं᳚सुन्व॒¦आतुप्रया᳚हिहरिव॒स्तदो᳚काः|

पिबा॒त्व१॑(अ॒)स्यसुषु॑तस्य॒चारो॒¦र्ददो᳚म॒घानि॑मघवन्निया॒नः|| 1||वर्ग:13

ब्रह्म᳚न्‌वीर॒ब्रह्म॑कृतिंजुषा॒णो᳚¦ऽर्वाची॒नोहरि॑भिर्याहि॒तूय᳚म्|

अ॒स्मिन्नू॒षुसव॑नेमादय॒स्वो¦प॒ब्रह्मा᳚णिशृणवइ॒मानः॑|| 2||

काते᳚अ॒स्त्यरं᳚कृतिःसू॒क्तैः¦क॒दानू॒नंते᳚मघवन्‌दाशेम|

विश्वा᳚म॒तीरात॑तनेत्वा॒या¦ऽधा᳚मइन्द्रशृणवो॒हवे॒मा|| 3||

उ॒तोघा॒तेपु॑रु॒ष्या॒३॑(आ॒)इदा᳚स॒न्¦येषां॒पूर्वे᳚षा॒मशृ॑णो॒रृषी᳚णाम्|

अधा॒हंत्वा᳚मघवञ्जोहवीमि॒¦त्वंन॑इन्द्रासि॒प्रम॑तिःपि॒तेव॑|| 4||

वो॒चेमेदिन्द्रं᳚म॒घवा᳚नमेनं¦म॒होरा॒योराध॑सो॒यद्‌दद᳚न्नः|

यो,अर्च॑तो॒ब्रह्म॑कृति॒मवि॑ष्ठो¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[44] आनोदेवइति पंचर्चस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:30}{अनुवाक:2, सूक्त:13}
आनो᳚देव॒शव॑सायाहिशुष्मि॒न्¦भवा᳚वृ॒धइ᳚न्द्ररा॒यो,अ॒स्य|

म॒हेनृ॒म्णाय॑नृपतेसुवज्र॒¦महि॑क्ष॒त्राय॒पौंस्या᳚यशूर|| 1||वर्ग:14

हव᳚न्तउत्वा॒हव्यं॒विवा᳚चि¦त॒नूषु॒शूराः॒सूर्य॑स्यसा॒तौ|

त्वंविश्वे᳚षु॒सेन्यो॒जने᳚षु॒¦त्वंवृ॒त्राणि॑रन्धयासु॒हन्तु॑|| 2||

अहा॒यदि᳚न्द्रसु॒दिना᳚व्यु॒च्छान्¦दधो॒यत्‌के॒तुमु॑प॒मंस॒मत्सु॑|

न्य१॑(अ॒)ग्निःसी᳚द॒दसु॑रो॒नहोता᳚¦हुवा॒नो,अत्र॑सु॒भगा᳚यदे॒वान्|| 3||

व॒यंतेत॑इन्द्र॒येच॑देव॒¦स्तव᳚न्तशूर॒दद॑तोम॒घानि॑|

यच्छा᳚सू॒रिभ्य॑उप॒मंवरू᳚थं¦स्वा॒भुवो᳚जर॒णाम॑श्नवन्त|| 4||

वो॒चेमेदिन्द्रं᳚म॒घवा᳚नमेनं¦म॒होरा॒योराध॑सो॒यद्‌दद᳚न्नः|

यो,अर्च॑तो॒ब्रह्म॑कृति॒मवि॑ष्ठो¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[45] प्रवइंद्रायेति द्वादशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रोगायत्र्यंत्यास्तिस्रोविराट् |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:31}{अनुवाक:2, सूक्त:14}
प्रव॒इन्द्रा᳚य॒माद॑नं॒¦हर्य॑श्वायगायत|सखा᳚यःसोम॒पाव्ने᳚|| 1||वर्ग:15
शंसेदु॒क्थंसु॒दान॑व¦उ॒तद्यु॒क्षंयथा॒नरः॑|च॒कृ॒मास॒त्यरा᳚धसे|| 2||
त्वंन॑इन्द्रवाज॒यु¦स्त्वंग॒व्युःश॑तक्रतो|त्वंहि॑रण्य॒युर्व॑सो|| 3||
व॒यमि᳚न्द्रत्वा॒यवो॒¦ऽभिप्रणो᳚नुमोवृषन्|वि॒द्धीत्व१॑(अ॒)स्यनो᳚वसो|| 4||
मानो᳚नि॒देच॒वक्त॑वे॒¦ऽर्योर᳚न्धी॒ररा᳚व्णे|त्वे,अपि॒क्रतु॒र्मम॑|| 5||
त्वंवर्मा᳚सिस॒प्रथः॑¦पुरोयो॒धश्च॑वृत्रहन्|त्वया॒प्रति॑ब्रुवेयु॒जा|| 6||
म॒हाँ,उ॒तासि॒यस्य॒ते¦ऽनु॑स्व॒धाव॑री॒सहः॑|म॒म्नाते᳚इन्द्र॒रोद॑सी|| 7||वर्ग:16
तंत्वा᳚म॒रुत्व॑ती॒परि॒¦भुव॒द्‌वाणी᳚स॒याव॑री|नक्ष॑माणास॒हद्युभिः॑|| 8||
ऊ॒र्ध्वास॒स्त्वान्‌विन्द॑वो॒¦भुव᳚न्‌द॒स्ममुप॒द्यवि॑|संते᳚नमन्तकृ॒ष्टयः॑|| 9||
प्रवो᳚म॒हेम॑हि॒वृधे᳚भरध्वं॒¦प्रचे᳚तसे॒प्रसु॑म॒तिंकृ॑णुध्वम्|विशः॑पू॒र्वीःप्रच॑राचर्षणि॒प्राः|| 10||
उ॒रु॒व्यच॑सेम॒हिने᳚सुवृ॒क्ति¦मिन्द्रा᳚य॒ब्रह्म॑जनयन्त॒विप्राः᳚|तस्य᳚व्र॒तानि॒नमि॑नन्ति॒धीराः᳚|| 11||
इन्द्रं॒वाणी॒रनु॑त्तमन्युमे॒व¦स॒त्राराजा᳚नंदधिरे॒सह॑ध्यै|हर्य॑श्वायबर्हया॒समा॒पीन्|| 12||
[46] मोषुत्वेति सप्तविंशत्यृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रः प्रथमाचतुर्थीषष्ठ्यादियुगृचश्चबृहत्यः द्वितीयापंचम्याद्ययुगृचश्चसतोबृहत्यः रायस्कामइतितृतीयाद्विपदाविराट् (इंद्रऋतुंनइत्यर्धचोवासिष्ठः शक्तिऋषिरितिशाट्यायनब्राह्मणं, इंद्रक्रतुंनइत्रृयग्द्वयात्मकस्यशक्तिऋषिरितितांडकब्राह्मणं) |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:32}{अनुवाक:2, सूक्त:15}
मोषुत्वा᳚वा॒घत॑श्च॒ना¦ऽऽरे,अ॒स्मन्निरी᳚रमन्|

आ॒रात्ता᳚च्चित्‌सध॒मादं᳚न॒आग॑ही॒¦हवा॒सन्नुप॑श्रुधि|| 1||वर्ग:17

इ॒मेहिते᳚ब्रह्म॒कृतः॑सु॒तेसचा॒¦मधौ॒नमक्ष॒आस॑ते|

इन्द्रे॒कामं᳚जरि॒तारो᳚वसू॒यवो॒¦रथे॒नपाद॒माद॑धुः|| 2||

रा॒यस्का᳚मो॒वज्र॑हस्तंसु॒दक्षि॑णं¦पु॒त्रोनपि॒तरं᳚हुवे|| 3||
इ॒मइन्द्रा᳚यसुन्विरे॒¦सोमा᳚सो॒दध्या᳚शिरः|

ताँ,आमदा᳚यवज्रहस्तपी॒तये॒¦हरि॑भ्यांया॒ह्योक॒आ|| 4||

श्रव॒च्छ्रुत्क᳚र्णईयते॒वसू᳚नां॒¦नूचि᳚न्नोमर्धिष॒द्‌गिरः॑|

स॒द्यश्चि॒द्‌यःस॒हस्रा᳚णिश॒तादद॒¦न्नकि॒र्दित्स᳚न्त॒मामि॑नत्|| 5||

सवी॒रो,अप्र॑तिष्कुत॒¦इन्द्रे᳚णशूशुवे॒नृभिः॑|

यस्ते᳚गभी॒रासव॑नानिवृत्रहन्¦त्सु॒नोत्याच॒धाव॑ति|| 6||वर्ग:18

भवा॒वरू᳚थंमघवन्‌म॒घोनां॒¦यत्‌स॒मजा᳚सि॒शर्ध॑तः|

वित्वाह॑तस्य॒वेद॑नंभजेम॒¦ह्यादू॒णाशो᳚भरा॒गय᳚म्|| 7||

सु॒नोता᳚सोम॒पाव्ने॒¦सोम॒मिन्द्रा᳚यव॒ज्रिणे᳚|

पच॑ताप॒क्तीरव॑सेकृणु॒ध्वमित्¦पृ॒णन्नित्‌पृ॑ण॒तेमयः॑|| 8||

मास्रे᳚धतसोमिनो॒दक्ष॑ताम॒हे¦कृ॑णु॒ध्वंरा॒यआ॒तुजे᳚|

त॒रणि॒रिज्ज॑यति॒क्षेति॒पुष्य॑ति॒¦नदे॒वासः॑कव॒त्नवे᳚|| 9||

नकिः॑सु॒दासो॒रथं॒¦पर्या᳚स॒नरी᳚रमत्|

इन्द्रो॒यस्या᳚वि॒तायस्य॑म॒रुतो॒¦गम॒त्‌सगोम॑तिव्र॒जे|| 10||

गम॒द्‌वाजं᳚वा॒जय᳚न्निन्द्र॒मर्त्यो॒¦यस्य॒त्वम॑वि॒ताभुवः॑|

अ॒स्माकं᳚बोध्यवि॒तारथा᳚ना¦म॒स्माकं᳚शूरनृ॒णाम्|| 11||वर्ग:19

उदिन्न्व॑स्यरिच्य॒तें¦ऽशो॒धनं॒नजि॒ग्युषः॑|

यइन्द्रो॒हरि॑वा॒न्‌नद॑भन्ति॒तंरिपो॒¦दक्षं᳚दधातिसो॒मिनि॑|| 12||

मन्त्र॒मख᳚र्वं॒सुधि॑तंसु॒पेश॑सं॒¦दधा᳚तय॒ज्ञिये॒ष्वा|

पू॒र्वीश्च॒नप्रसि॑तयस्तरन्ति॒तं¦यइन्द्रे॒कर्म॑णा॒भुव॑त्|| 13||

कस्तमि᳚न्द्र॒त्वाव॑सु॒¦मामर्त्यो᳚दधर्षति|

श्र॒द्धा,इत्‌ते᳚मघव॒न्‌पार्ये᳚दि॒वि¦वा॒जीवाजं᳚सिषासति|| 14||

म॒घोनः॑स्मवृत्र॒हत्ये᳚षुचोदय॒¦येदद॑तिप्रि॒यावसु॑|

तव॒प्रणी᳚तीहर्यश्वसू॒रिभि॒¦र्विश्वा᳚तरेमदुरि॒ता|| 15||

तवेदि᳚न्द्राव॒मंवसु॒¦त्वंपु॑ष्यसिमध्य॒मम्|

स॒त्राविश्व॑स्यपर॒मस्य॑राजसि॒¦नकि॑ष्ट्वा॒गोषु॑वृण्वते|| 16||वर्ग:20

त्वंविश्व॑स्यधन॒दा,अ॑सिश्रु॒तो¦यईं॒भव᳚न्त्या॒जयः॑|

तवा॒यंविश्वः॑पुरुहूत॒पार्थि॑वो¦ऽव॒स्युर्नाम॑भिक्षते|| 17||

यदि᳚न्द्र॒याव॑त॒स्त्व¦मे॒ताव॑द॒हमीशी᳚य|

स्तो॒तार॒मिद्‌दि॑धिषेयरदावसो॒¦नपा᳚प॒त्वाय॑रासीय|| 18||

शिक्षे᳚य॒मिन्म॑हय॒तेदि॒वेदि॑वे¦रा॒यआकु॑हचि॒द्विदे᳚|

न॒हित्वद॒न्यन्म॑घवन्न॒आप्यं॒¦वस्यो॒,अस्ति॑पि॒ताच॒न|| 19||

त॒रणि॒रित्‌सि॑षासति॒¦वाजं॒पुरं᳚ध्यायु॒जा|

आव॒इन्द्रं᳚पुरुहू॒तंन॑मेगि॒रा¦ने॒मिंतष्टे᳚वसु॒द्र्व᳚म्|| 20||

नदु॑ष्टु॒तीमर्त्यो᳚विन्दते॒वसु॒¦नस्रेध᳚न्तंर॒यिर्न॑शत्|

सु॒शक्ति॒रिन्म॑घव॒न्तुभ्यं॒माव॑ते¦दे॒ष्णंयत्‌पार्ये᳚दि॒वि|| 21||वर्ग:21

अ॒भित्वा᳚शूरनोनु॒मो¦ऽदु॑ग्धा,इवधे॒नवः॑|

ईशा᳚नम॒स्यजग॑तःस्व॒र्दृश॒¦मीशा᳚नमिन्द्रत॒स्थुषः॑|| 22||

नत्वावाँ᳚,अ॒न्योदि॒व्योनपार्थि॑वो॒¦नजा॒तोनज॑निष्यते|

अ॒श्वा॒यन्तो᳚मघवन्निन्द्रवा॒जिनो᳚¦ग॒व्यन्त॑स्त्वाहवामहे|| 23||

अ॒भीष॒तस्तदाभ॒रे¦न्द्र॒ज्यायः॒कनी᳚यसः|

पु॒रू॒वसु॒र्हिम॑घवन्‌त्स॒नादसि॒¦भरे᳚भरेच॒हव्यः॑|| 24||

परा᳚णुदस्वमघवन्न॒मित्रा᳚न्¦त्सु॒वेदा᳚नो॒वसू᳚कृधि|

अ॒स्माकं᳚बोध्यवि॒ताम॑हाध॒ने¦भवा᳚वृ॒धःसखी᳚नाम्|| 25||

इन्द्र॒क्रतुं᳚न॒आभ॑र¦पि॒तापु॒त्रेभ्यो॒यथा᳚|

शिक्षा᳚णो,अ॒स्मिन्‌पु॑रुहूत॒याम॑नि¦जी॒वाज्योति॑रशीमहि|| 26||

मानो॒,अज्ञा᳚तावृ॒जना᳚दुरा॒ध्यो॒३॑(ओ॒)¦माशि॑वासो॒,अव॑क्रमुः|

त्वया᳚व॒यंप्र॒वतः॒शश्व॑तीर॒पो¦ऽति॑शूरतरामसि|| 27||

[47] श्वित्यंचइति चतुर्दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठ ऋषिः आद्यानांपंचानां वसिष्ठपुत्राऋषयः आद्यानांनवानां वसिष्ठपुत्रादेवताः अंत्यानांपंचानांवसिष्टोदेवतात्रिष्टुप् (आद्यानांनवानामिंद्रोदेवता अंत्यानांपंचानां वसिष्ठोदेवता व्यत्यासेनमिथस्तौवाऋषी) |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:33}{अनुवाक:2, सूक्त:16}
श्वि॒त्यञ्चो᳚मादक्षिण॒तस्क॑पर्दा¦धियंजि॒न्वासो᳚अ॒भिहिप्र॑म॒न्दुः|

उ॒त्तिष्ठ᳚न्‌वोचे॒परि॑ब॒र्हिषो॒नॄन्¦नमे᳚दू॒रादवि॑तवे॒वसि॑ष्ठाः|| 1||वर्ग:22

दू॒रादिन्द्र॑मनय॒न्नासु॒तेन॑¦ति॒रोवै᳚श॒न्तमति॒पान्त॑मु॒ग्रम्|

पाश॑द्युम्नस्यवाय॒तस्य॒सोमा᳚त्¦सु॒तादिन्द्रो᳚ऽवृणीता॒वसि॑ष्ठान्|| 2||

ए॒वेन्नुकं॒सिन्धु॑मेभिस्ततारे॒¦वेन्नुकं᳚भे॒दमे᳚भिर्जघान|

ए॒वेन्नुकं᳚दाशरा॒ज्ञेसु॒दासं॒¦प्राव॒दिन्द्रो॒ब्रह्म॑णावोवसिष्ठाः|| 3||

जुष्टी᳚नरो॒ब्रह्म॑णावःपितॄ॒णा¦मक्ष॑मव्ययं॒नकिला᳚रिषाथ|

यच्छक्व॑रीषुबृह॒तारवे॒णे¦न्द्रे॒शुष्म॒मद॑धातावसिष्ठाः|| 4||

उद्‌द्यामि॒वेत्‌तृ॒ष्णजो᳚नाथि॒तासो¦ऽदी᳚धयुर्दाशरा॒ज्ञेवृ॒तासः॑|

वसि॑ष्ठस्यस्तुव॒तइन्द्रो᳚अश्रो¦दु॒रुंतृत्सु॑भ्यो,अकृणोदुलो॒कम्|| 5||

द॒ण्डा,इ॒वेद्गो॒अज॑नासआस॒न्¦परि॑च्छिन्नाभर॒ता,अ॑र्भ॒कासः॑|

अभ॑वच्चपुरए॒तावसि॑ष्ठ॒¦आदित्‌तृत्सू᳚नां॒विशो᳚अप्रथन्त|| 6||वर्ग:23

त्रयः॑कृण्वन्ति॒भुव॑नेषु॒रेत॑¦स्ति॒स्रःप्र॒जा,आर्या॒ज्योति॑रग्राः|

त्रयो᳚घ॒र्मास॑उ॒षसं᳚सचन्ते॒¦सर्वाँ॒,इत्‌ताँ,अनु॑विदु॒र्वसि॑ष्ठाः|| 7||

सूर्य॑स्येवव॒क्षथो॒ज्योति॑रेषां¦समु॒द्रस्ये᳚वमहि॒माग॑भी॒रः|

वात॑स्येवप्रज॒वोनान्येन॒¦स्तोमो᳚वसिष्ठा॒,अन्वे᳚तवेवः|| 8||

तइन्नि॒ण्यंहृद॑यस्यप्रके॒तैः¦स॒हस्र॑वल्शम॒भिसंच॑रन्ति|

य॒मेन॑त॒तंप॑रि॒धिंवय᳚न्तो¦ऽप्स॒रस॒उप॑सेदु॒र्वसि॑ष्ठाः|| 9||

वि॒द्युतो॒ज्योतिः॒परि॑सं॒जिहा᳚नं¦मि॒त्रावरु॑णा॒यदप॑श्यतांत्वा|

तत्‌ते॒जन्मो॒तैकं᳚वसिष्ठा॒¦गस्त्यो॒यत्‌त्वा᳚वि॒शआ᳚ज॒भार॑|| 10||

उ॒तासि॑मैत्रावरु॒णोव॑सिष्ठो॒¦र्वश्या᳚ब्रह्म॒न्‌मन॒सोऽधि॑जा॒तः|

द्र॒प्संस्क॒न्नंब्रह्म॑णा॒दैव्ये᳚न॒¦विश्वे᳚दे॒वाःपुष्क॑रेत्वाददन्त|| 11||वर्ग:24

सप्र॑के॒तउ॒भय॑स्यप्रवि॒द्वान्¦त्स॒हस्र॑दानउ॒तवा॒सदा᳚नः|

य॒मेन॑त॒तंप॑रि॒धिंव॑यि॒ष्य¦न्न॑प्स॒रसः॒परि॑जज्ञे॒वसि॑ष्ठः|| 12||

स॒त्रेह॑जा॒तावि॑षि॒तानमो᳚भिः¦कु॒म्भेरेतः॑सिषिचतुःसमा॒नम्|

ततो᳚ह॒मान॒उदि॑याय॒मध्या॒त्¦ततो᳚जा॒तमृषि॑माहु॒र्वसि॑ष्ठम्|| 13||

उ॒क्थ॒भृतं᳚साम॒भृतं᳚बिभर्ति॒¦ग्रावा᳚णं॒बिभ्र॒त्‌प्रव॑दा॒त्यग्रे᳚|

उपै᳚नमाध्वंसुमन॒स्यमा᳚ना॒,¦आवो᳚गच्छातिप्रतृदो॒वसि॑ष्ठः|| 14||

[48] प्रशुक्रैत्विति पंचविंशत्यृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोविश्वेदेवाद्विपदाविराट् अंत्याश्चतस्रस्त्रिष्टुभः अब्जामुक्थैरितिद्विपदायाअहिर्देवता मानोहिर्बुध्न्योरित्यस्याअहिर्बुध्न्यः (इतश्चत्वारिवैश्वदेवसूक्तानि | भेदपक्षे - देवाः १ आपः १ इंद्रः २ यज्ञः ३ देवाः २ वरुणः १ देवाः ३ अग्निः १ अपांनपात् १ अहिः १ अहिर्बुध्यः १ देवाः २ देवपत्नीत्वष्टारः १ त्वष्टा १ विश्वे। ४ एवं २५) |{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:34}{अनुवाक:3, सूक्त:1}
प्रशु॒क्रैतु॑दे॒वीम॑नी॒षा,¦अ॒स्मत्‌सुत॑ष्टो॒रथो॒नवा॒जी|| 1||वर्ग:25
वि॒दुःपृ॑थि॒व्यादि॒वोज॒नित्रं᳚¦शृ॒ण्वन्त्यापो॒,अध॒क्षर᳚न्तीः|| 2||
आप॑श्चिदस्मै॒पिन्व᳚न्तपृ॒थ्वी¦र्वृ॒त्रेषु॒शूरा॒मंस᳚न्तउ॒ग्राः|| 3||
आधू॒र्ष्व॑स्मै॒दधा॒ताश्वा॒¦निन्द्रो॒नव॒ज्रीहिर᳚ण्यबाहुः|| 4||
अ॒भिप्रस्था॒ताहे᳚वय॒ज्ञं¦याते᳚व॒पत्म॒न्‌त्मना᳚हिनोत|| 5||
त्मना᳚स॒मत्सु॑हि॒नोत॑य॒ज्ञं¦दधा᳚तके॒तुंजना᳚यवी॒रम्|| 6||
उद॑स्य॒शुष्मा᳚द्‌भा॒नुर्नार्त॒¦बिभ॑र्तिभा॒रंपृ॑थि॒वीनभूम॑|| 7||
ह्वया᳚मिदे॒वाँ,अया᳚तुरग्ने॒¦साध᳚न्नृ॒तेन॒धियं᳚दधामि|| 8||
अ॒भिवो᳚दे॒वींधियं᳚दधिध्वं॒¦प्रवो᳚देव॒त्रावाचं᳚कृणुध्वम्|| 9||
आच॑ष्टआसां॒पाथो᳚न॒दीनां॒¦वरु॑णउ॒ग्रःस॒हस्र॑चक्षाः|| 10||
राजा᳚रा॒ष्ट्रानां॒पेशो᳚न॒दीना॒¦मनु॑त्तमस्मैक्ष॒त्रंवि॒श्वायु॑|| 11||वर्ग:26
अवि॑ष्टो,अ॒स्मान्‌विश्वा᳚सुवि॒क्ष्व¦द्युं᳚कृणोत॒शंसं᳚निनि॒त्सोः|| 12||
व्ये᳚तुदि॒द्युद्‌द्वि॒षामशे᳚वा¦यु॒योत॒विष्व॒ग्रप॑स्त॒नूना᳚म्|| 13||
अवी᳚न्नो,अ॒ग्निर्ह॒व्यान्नमो᳚भिः॒¦प्रेष्ठो᳚अस्मा,अधायि॒स्तोमः॑|| 14||
स॒जूर्दे॒वेभि॑र॒पांनपा᳚तं॒¦सखा᳚यंकृध्वंशि॒वोनो᳚अस्तु|| 15||
अ॒ब्जामु॒क्थैरहिं᳚गृणीषे¦बु॒ध्नेन॒दीनां॒रज॑स्सु॒षीद॑न्|| 16||
मानोऽहि॑र्बु॒ध्न्यो᳚रि॒षेधा॒¦न्माय॒ज्ञो,अ॑स्यस्रिधदृता॒योः|| 17||
उ॒तन॑ए॒षुनृषु॒श्रवो᳚धुः॒¦प्ररा॒येय᳚न्तु॒शर्ध᳚न्तो,अ॒र्यः|| 18||
तप᳚न्ति॒शत्रुं॒स्व१॑(अ॒)र्णभूमा᳚¦म॒हासे᳚नासो॒,अमे᳚भिरेषाम्|| 19||
आयन्नः॒पत्नी॒र्गम॒न्त्यच्छा॒¦त्वष्टा᳚सुपा॒णिर्दधा᳚तुवी॒रान्|| 20||
प्रति॑नः॒स्तोमं॒त्वष्टा᳚जुषेत॒¦स्याद॒स्मे,अ॒रम॑तिर्वसू॒युः|| 21||वर्ग:27
तानो᳚रासन्‌राति॒षाचो॒वसू॒¦न्यारोद॑सीवरुणा॒नीशृ॑णोतु|

वरू᳚त्रीभिःसुशर॒णोनो᳚अस्तु॒¦त्वष्टा᳚सु॒दत्रो॒विद॑धातु॒रायः॑|| 22||

तन्नो॒रायः॒पर्व॑ता॒स्तन्न॒आप॒¦स्तद्‌रा᳚ति॒षाच॒ओष॑धीरु॒तद्यौः|

वन॒स्पति॑भिःपृथि॒वीस॒जोषा᳚¦उ॒भेरोद॑सी॒परि॑पासतोनः|| 23||

अनु॒तदु॒र्वीरोद॑सीजिहाता॒¦मनु॑द्यु॒क्षोवरु॑ण॒इन्द्र॑सखा|

अनु॒विश्वे᳚म॒रुतो॒येस॒हासो᳚¦रा॒यःस्या᳚मध॒रुणं᳚धि॒यध्यै᳚|| 24||

तन्न॒इन्द्रो॒वरु॑णोमि॒त्रो,अ॒ग्नि¦राप॒ओष॑धीर्व॒निनो᳚जुषन्त|

शर्म᳚न्‌त्स्यामम॒रुता᳚मु॒पस्थे᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 25||

[49] शंनइंद्राग्नीइति पंचदशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोविश्वेदेवास्त्रिष्टुप् | (अत्रसूक्तेसर्वेपिविश्वेदेवाः)|{अष्टक:5, अध्याय:3}{मंडल:7, सूक्त:35}{अनुवाक:3, सूक्त:2}
शंन॑इन्द्रा॒ग्नीभ॑वता॒मवो᳚भिः॒¦शंन॒इन्द्रा॒वरु॑णारा॒तह᳚व्या|

शमिन्द्रा॒सोमा᳚सुवि॒ताय॒शंयोः¦शंन॒इन्द्रा᳚पू॒षणा॒वाज॑सातौ|| 1||वर्ग:28

शंनो॒भगः॒शमु॑नः॒शंसो᳚अस्तु॒¦शंनः॒पुरं᳚धिः॒शमु॑सन्तु॒रायः॑|

शंनः॑स॒त्यस्य॑सु॒यम॑स्य॒शंसः॒¦शंनो᳚अर्य॒मापु॑रुजा॒तो,अ॑स्तु|| 2||

शंनो᳚धा॒ताशमु॑ध॒र्तानो᳚अस्तु॒¦शंन॑उरू॒चीभ॑वतुस्व॒धाभिः॑|

शंरोद॑सीबृह॒तीशंनो॒,अद्रिः॒¦शंनो᳚दे॒वानां᳚सु॒हवा᳚निसन्तु|| 3||

शंनो᳚अ॒ग्निर्ज्योति॑रनीको,अस्तु॒¦शंनो᳚मि॒त्रावरु॑णाव॒श्विना॒शम्|

शंनः॑सु॒कृतां᳚सुकृ॒तानि॑सन्तु॒¦शंन॑इषि॒रो,अ॒भिवा᳚तु॒वातः॑|| 4||

शंनो॒द्यावा᳚पृथि॒वीपू॒र्वहू᳚तौ॒¦शम॒न्तरि॑क्षंदृ॒शये᳚नो,अस्तु|

शंन॒ओष॑धीर्व॒निनो᳚भवन्तु॒¦शंनो॒रज॑स॒स्पति॑रस्तुजि॒ष्णुः|| 5||

शंन॒इन्द्रो॒वसु॑भिर्दे॒वो,अ॑स्तु॒¦शमा᳚दि॒त्येभि॒र्वरु॑णःसु॒शंसः॑|

शंनो᳚रु॒द्रोरु॒द्रेभि॒र्जला᳚षः॒¦शंन॒स्त्वष्टा॒ग्नाभि॑रि॒हशृ॑णोतु|| 6||वर्ग:29

शंनः॒सोमो᳚भवतु॒ब्रह्म॒शंनः॒¦शंनो॒ग्रावा᳚णः॒शमु॑सन्तुय॒ज्ञाः|

शंनः॒स्वरू᳚णांमि॒तयो᳚भवन्तु॒शंनः॑¦प्र॒स्व१॑(अः॒)शम्व॑स्तु॒वेदिः॑|| 7||

शंनः॒सूर्य॑उरु॒चक्षा॒,उदे᳚तु॒¦शंन॒श्चत॑स्रःप्र॒दिशो᳚भवन्तु|

शंनः॒पर्व॑ताध्रु॒वयो᳚भवन्तु॒¦शंनः॒सिन्ध॑वः॒शमु॑स॒न्त्वापः॑|| 8||

शंनो॒,अदि॑तिर्भवतुव्र॒तेभिः॒¦शंनो᳚भवन्तुम॒रुतः॑स्व॒र्काः|

शंनो॒विष्णुः॒शमु॑पू॒षानो᳚अस्तु॒¦शंनो᳚भ॒वित्रं॒शम्व॑स्तुवा॒युः|| 9||

शंनो᳚दे॒वःस॑वि॒तात्राय॑माणः॒¦शंनो᳚भवन्तू॒षसो᳚विभा॒तीः|

शंनः॑प॒र्जन्यो᳚भवतुप्र॒जाभ्यः॒¦शंनः॒,क्षेत्र॑स्य॒पति॑रस्तुश॒म्भुः|| 10||

शंनो᳚दे॒वावि॒श्वदे᳚वाभवन्तु॒¦शंसर॑स्वतीस॒हधी॒भिर॑स्तु|

शम॑भि॒षाचः॒शमु॑राति॒षाचः॒¦शंनो᳚दि॒व्याःपार्थि॑वाः॒शंनो॒,अप्याः᳚|| 11||वर्ग:30

शंनः॑स॒त्यस्य॒पत॑योभवन्तु॒¦शंनो॒,अर्व᳚न्तः॒शमु॑सन्तु॒गावः॑|

शंन॑ऋ॒भवः॑सु॒कृतः॑सु॒हस्ताः॒¦शंनो᳚भवन्तुपि॒तरो॒हवे᳚षु|| 12||

शंनो᳚अ॒जएक॑पाद्‌दे॒वो,अ॑स्तु॒¦शंनोऽहि॑र्बु॒ध्न्य१॑(अः॒)शंस॑मु॒द्रः|

शंनो᳚अ॒पांनपा᳚त्‌पे॒रुर॑स्तु॒¦शंनः॒पृश्नि॑र्भवतुदे॒वगो᳚पा|| 13||

आ॒दि॒त्यारु॒द्रावस॑वोजुषन्ते॒¦दंब्रह्म॑क्रि॒यमा᳚णं॒नवी᳚यः|

शृ॒ण्वन्तु॑नोदि॒व्याःपार्थि॑वासो॒¦गोजा᳚ता,उ॒तयेय॒ज्ञिया᳚सः|| 14||

येदे॒वानां᳚य॒ज्ञिया᳚य॒ज्ञिया᳚नां॒¦मनो॒र्यज॑त्रा,अ॒मृता᳚ऋत॒ज्ञाः|

तेनो᳚रासन्तामुरुगा॒यम॒द्य¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 15||

[50] प्रब्रह्मेति नवर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोविश्वेदेवास्त्रिष्टुप् | (भेदपक्षे - विश्वेदेवाः ३ इंद्रार्यमणौ १ रुद्रः १ नद्यः १ मरुतः १ विश्वेदेवाः १ विष्णु मरुतः १ एवं ९) |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:36}{अनुवाक:3, सूक्त:3}
प्रब्रह्मै᳚तु॒सद॑नादृ॒तस्य॒¦विर॒श्मिभिः॑ससृजे॒सूर्यो॒गाः|

विसानु॑नापृथि॒वीस॑स्रउ॒र्वी¦पृ॒थुप्रती᳚क॒मध्येधे᳚अ॒ग्निः|| 1||वर्ग:1

इ॒मांवां᳚मित्रावरुणासुवृ॒क्ति¦मिषं॒नकृ᳚ण्वे,असुरा॒नवी᳚यः|

इ॒नोवा᳚म॒न्यःप॑द॒वीरद॑ब्धो॒¦जनं᳚चमि॒त्रोय॑ततिब्रुवा॒णः|| 2||

आवात॑स्य॒ध्रज॑तोरन्तइ॒त्या,¦अपी᳚पयन्तधे॒नवो॒नसूदाः᳚|

म॒होदि॒वःसद॑ने॒जाय॑मा॒नो¦ऽचि॑क्रदद्‌वृष॒भःसस्मि॒न्नूध॑न्|| 3||

गि॒रायए॒तायु॒नज॒द्धरी᳚त॒¦इन्द्र॑प्रि॒यासु॒रथा᳚शूरधा॒यू|

प्रयोम॒न्युंरिरि॑क्षतोमि॒ना¦त्यासु॒क्रतु॑मर्य॒मणं᳚ववृत्याम्|| 4||

यज᳚न्ते,अस्यस॒ख्यंवय॑श्च¦नम॒स्विनः॒स्वऋ॒तस्य॒धाम॑न्|

विपृक्षो᳚बाबधे॒नृभिः॒स्तवा᳚न¦इ॒दंनमो᳚रु॒द्राय॒प्रेष्ठ᳚म्|| 5||

आयत्सा॒कंय॒शसो᳚वावशा॒नाः¦सर॑स्वतीस॒प्तथी॒सिन्धु॑माता|

याःसु॒ष्वय᳚न्तसु॒दुघाः᳚सुधा॒रा,¦अ॒भिस्वेन॒पय॑सा॒पीप्या᳚नाः|| 6||वर्ग:2

उ॒तत्येनो᳚म॒रुतो᳚मन्दसा॒ना¦धियं᳚तो॒कंच॑वा॒जिनो᳚ऽवन्तु|

मानः॒परि॑ख्य॒दक्ष॑रा॒चर॒¦न्त्यवी᳚वृध॒न्‌युज्यं॒तेर॒यिंनः॑|| 7||

प्रवो᳚म॒हीम॒रम॑तिंकृणुध्वं॒¦प्रपू॒षणं᳚विद॒थ्य१॑(अं॒)नवी॒रम्|

भगं᳚धि॒यो᳚ऽवि॒तारं᳚नो,अ॒स्याः¦सा॒तौवाजं᳚राति॒षाचं॒पुरं᳚धिम्|| 8||

अच्छा॒यंवो᳚मरुतः॒श्लोक॑ए॒त्व¦च्छा॒विष्णुं᳚निषिक्त॒पामवो᳚भिः|

उ॒तप्र॒जायै᳚गृण॒तेवयो᳚धु¦र्यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 9||

[51] आवोवाहिष्टइत्यष्टर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोविश्वेदेवास्त्रिष्टुप् | (भेदपक्षे - ऋभवः २ इंद्रः ६ एवमष्टौ) |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:37}{अनुवाक:3, सूक्त:4}
आवो॒वाहि॑ष्ठोवहतुस्त॒वध्यै॒¦रथो᳚वाजा,ऋभुक्षणो॒,अमृ॑क्तः|

अ॒भित्रि॑पृ॒ष्ठैःसव॑नेषु॒सोमै॒¦र्मदे᳚सुशिप्राम॒हभिः॑पृणध्वम्|| 1||वर्ग:3

यू॒यंह॒रत्नं᳚म॒घव॑त्सुधत्थ¦स्व॒र्दृश॑ऋभुक्षणो॒,अमृ॑क्तम्|

संय॒ज्ञेषु॑स्वधावन्तःपिबध्वं॒¦विनो॒राधां᳚सिम॒तिभि॑र्दयध्वम्|| 2||

उ॒वोचि॑थ॒हिम॑घवन्‌दे॒ष्णं¦म॒हो,अर्भ॑स्य॒वसु॑नोविभा॒गे|

उ॒भाते᳚पू॒र्णावसु॑ना॒गभ॑स्ती॒¦नसू॒नृता॒निय॑मतेवस॒व्या᳚|| 3||

त्वमि᳚न्द्र॒स्वय॑शा,ऋभु॒क्षा¦वाजो॒नसा॒धुरस्त॑मे॒ष्यृक्वा᳚|

व॒यंनुते᳚दा॒श्वांसः॑स्याम॒¦ब्रह्म॑कृ॒ण्वन्तो᳚हरिवो॒वसि॑ष्ठाः|| 4||

सनि॑तासिप्र॒वतो᳚दा॒शुषे᳚चि॒द्¦याभि॒र्विवे᳚षोहर्यश्वधी॒भिः|

व॒व॒न्मानुते॒युज्या᳚भिरू॒ती¦क॒दान॑इन्द्ररा॒यआद॑शस्येः|| 5||

वा॒सय॑सीववे॒धस॒स्त्वंनः॑¦क॒दान॑इन्द्र॒वच॑सोबुबोधः|

अस्तं᳚ता॒त्याधि॒यार॒यिंसु॒वीरं᳚¦पृ॒क्षोनो॒,अर्वा॒न्यु॑हीतवा॒जी|| 6||वर्ग:4

अ॒भियंदे॒वीनिरृ॑तिश्चि॒दीशे॒¦नक्ष᳚न्त॒इन्द्रं᳚श॒रदः॑सु॒पृक्षः॑|

उप॑त्रिब॒न्धुर्ज॒रद॑ष्टिमे॒¦त्यस्व॑वेशं॒यंकृ॒णव᳚न्त॒मर्ताः᳚|| 7||

आनो॒राधां᳚सिसवितःस्त॒वध्या॒,¦आरायो᳚यन्तु॒पर्व॑तस्यरा॒तौ|

सदा᳚नोदि॒व्यःपा॒युःसि॑षक्तु¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 8||

[52] उद्दुष्यदेवइत्यष्टर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः आद्यानांषण्णांसविता अंत्ययोर्द्वयोर्वाजिनस्त्रिष्टुप् | (भगमित्यर्धर्चस्यभगोवा) |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:38}{अनुवाक:3, सूक्त:5}
उदु॒ष्यदे॒वःस॑वि॒ताय॑याम¦हिर॒ण्ययी᳚म॒मतिं॒यामशि॑श्रेत्|

नू॒नंभगो॒हव्यो॒मानु॑षेभि॒¦र्वियोरत्ना᳚पुरू॒वसु॒र्दधा᳚ति|| 1||वर्ग:5

उदु॑तिष्ठसवितःश्रु॒ध्य१॑(अ॒)स्य¦हिर᳚ण्यपाणे॒प्रभृ॑तावृ॒तस्य॑|

व्यु१॑(उ॒)र्वींपृ॒थ्वीम॒मतिं᳚सृजा॒न¦आनृभ्यो᳚मर्त॒भोज॑नंसुवा॒नः|| 2||

अपि॑ष्टु॒तःस॑वि॒तादे॒वो,अ॑स्तु॒¦यमाचि॒द्‌विश्वे॒वस॑वोगृ॒णन्ति॑|

सनः॒स्तोमा᳚न्‌नम॒स्य१॑(अ॒)श्चनो᳚धा॒द्¦विश्वे᳚भिःपातुपा॒युभि॒र्निसू॒रीन्|| 3||

अ॒भियंदे॒व्यदि॑तिर्गृ॒णाति॑¦स॒वंदे॒वस्य॑सवि॒तुर्जु॑षा॒णा|

अ॒भिस॒म्राजो॒वरु॑णोगृण¦न्त्य॒भिमि॒त्रासो᳚अर्य॒मास॒जोषाः᳚|| 4||

अ॒भियेमि॒थोव॒नुषः॒सप᳚न्ते¦रा॒तिंदि॒वोरा᳚ति॒षाचः॑पृथि॒व्याः|

अहि॑र्बु॒ध्न्य॑उ॒तनः॑शृणोतु॒¦वरू॒त्र्येक॑धेनुभि॒र्निपा᳚तु|| 5||

अनु॒तन्नो॒जास्पति᳚र्मंसीष्ट॒¦रत्नं᳚दे॒वस्य॑सवि॒तुरि॑या॒नः|

भग॑मु॒ग्रोऽव॑से॒जोह॑वीति॒¦भग॒मनु॑ग्रो॒,अध॑याति॒रत्न᳚म्|| 6||

शंनो᳚भवन्तुवा॒जिनो॒हवे᳚षु¦दे॒वता᳚तामि॒तद्र॑वःस्व॒र्काः|

ज॒म्भय॒न्तोऽहिं॒वृकं॒रक्षां᳚सि॒¦सने᳚म्य॒स्मद्‌यु॑यव॒न्नमी᳚वाः|| 7||

वाजे᳚वाजेऽवतवाजिनोनो॒¦धने᳚षुविप्रा,अमृता,ऋतज्ञाः|

अ॒स्यमध्वः॑पिबतमा॒दय॑ध्वं¦तृ॒प्ताया᳚तप॒थिभि॑र्देव॒यानैः᳚|| 8||

[53] ऊर्ध्वोअग्निरिति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोविश्वेदेवास्त्रिष्टुप् | (भेदपक्षे - विश्वेदेवाः १ वायुपूषणौ १ विश्वेदेवाः ५ एवं ७) |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:39}{अनुवाक:3, सूक्त:6}
ऊ॒र्ध्वो,अ॒ग्निःसु॑म॒तिंवस्वो᳚अश्रेत्¦प्रती॒चीजू॒र्णिर्दे॒वता᳚तिमेति|

भे॒जाते॒,अद्री᳚र॒थ्ये᳚व॒पन्था᳚¦मृ॒तंहोता᳚नइषि॒तोय॑जाति|| 1||वर्ग:6

प्रवा᳚वृजेसुप्र॒याब॒र्हिरे᳚षा॒¦मावि॒श्पती᳚व॒बीरि॑टइयाते|

वि॒शाम॒क्तोरु॒षसः॑पू॒र्वहू᳚तौ¦वा॒युःपू॒षास्व॒स्तये᳚नि॒युत्वा॑न्|| 2||

ज्म॒या,अत्र॒वस॑वोरन्तदे॒वा,¦उ॒राव॒न्तरि॑क्षेमर्जयन्तशु॒भ्राः|

अ॒र्वाक्‌प॒थउ॑रुज्रयःकृणुध्वं॒¦श्रोता᳚दू॒तस्य॑ज॒ग्मुषो᳚नो,अ॒स्य|| 3||

तेहिय॒ज्ञेषु॑य॒ज्ञिया᳚स॒ऊमाः᳚¦स॒धस्थं॒विश्वे᳚अ॒भिसन्ति॑दे॒वाः|

ताँ,अ॑ध्व॒रउ॑श॒तोय॑क्ष्यग्ने¦श्रु॒ष्टीभगं॒नास॑त्या॒पुरं᳚धिम्|| 4||

आग्ने॒गिरो᳚दि॒वआपृ॑थि॒व्या¦मि॒त्रंव॑ह॒वरु॑ण॒मिन्द्र॑म॒ग्निम्|

आर्य॒मण॒मदि॑तिं॒विष्णु॑मेषां॒¦सर॑स्वतीम॒रुतो᳚मादयन्ताम्|| 5||

र॒रेह॒व्यंम॒तिभि᳚र्य॒ज्ञिया᳚नां॒¦नक्ष॒त्‌कामं॒मर्त्या᳚ना॒मसि᳚न्वन्|

धाता᳚र॒यिम॑विद॒स्यंस॑दा॒सां¦स॑क्षी॒महि॒युज्ये᳚भि॒र्नुदे॒वैः|| 6||

नूरोद॑सी,अ॒भिष्टु॑ते॒वसि॑ष्ठै¦रृ॒तावा᳚नो॒वरु॑णोमि॒त्रो,अ॒ग्निः|

यच्छ᳚न्तुच॒न्द्रा,उ॑प॒मंनो᳚अ॒र्कं¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[54] ओश्रुष्टिरिति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोविश्वेदेवास्त्रिष्टुप् | (अत्राखिलाविश्वेदेवाः) |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:40}{अनुवाक:3, सूक्त:7}
ओश्रु॒ष्टिर्वि॑द॒थ्या॒३॑(आ॒)समे᳚तु॒¦प्रति॒स्तोमं᳚दधीमहितु॒राणा᳚म्|

यद॒द्यदे॒वःस॑वि॒तासु॒वाति॒¦स्यामा᳚स्यर॒त्निनो᳚विभा॒गे|| 1||वर्ग:7

मि॒त्रस्तन्नो॒वरु॑णो॒रोद॑सीच॒¦द्युभ॑क्त॒मिन्द्रो᳚अर्य॒माद॑दातु|

दिदे᳚ष्टुदे॒व्यदि॑ती॒रेक्णो᳚¦वा॒युश्च॒यन्नि॑यु॒वैते॒भग॑श्च|| 2||

सेदु॒ग्रो,अ॑स्तुमरुतः॒सशु॒ष्मी¦यंमर्त्यं᳚पृषदश्वा॒,अवा᳚थ|

उ॒तेम॒ग्निःसर॑स्वतीजु॒नन्ति॒¦नतस्य॑रा॒यःप᳚र्ये॒तास्ति॑|| 3||

अ॒यंहिने॒तावरु॑णऋ॒तस्य॑¦मि॒त्रोराजा᳚नो,अर्य॒मापो॒धुः|

सु॒हवा᳚दे॒व्यदि॑तिरन॒र्वा¦तेनो॒,अंहो॒,अति॑पर्ष॒न्नरि॑ष्टान्|| 4||

अ॒स्यदे॒वस्य॑मी॒ळ्हुषो᳚व॒या¦विष्णो᳚रे॒षस्य॑प्रभृ॒थेह॒विर्भिः॑|

वि॒देहिरु॒द्रोरु॒द्रियं᳚महि॒त्वं¦या᳚सि॒ष्टंव॒र्तिर॑श्विना॒विरा᳚वत्|| 5||

मात्र॑पूषन्नाघृणइरस्यो॒¦वरू᳚त्री॒यद्‌रा᳚ति॒षाच॑श्च॒रास॑न्|

म॒यो॒भुवो᳚नो॒,अर्व᳚न्तो॒निपा᳚न्तु¦वृ॒ष्टिंपरि॑ज्मा॒वातो᳚ददातु|| 6||

नूरोद॑सी,अ॒भिष्टु॑ते॒वसि॑ष्ठै¦रृ॒तावा᳚नो॒वरु॑णोमि॒त्रो,अ॒ग्निः|

यच्छ᳚न्तुच॒न्द्रा,उ॑प॒मंनो᳚अ॒र्कं¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[55] प्रातरग्निमिति सप्तर्चस्य सूकस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोभगः आद्यायाअग्नींद्र मित्रावरुणाश्विभगपूषब्रह्मणस्पतिसोमरुद्रादेवताः अंत्यायाउषा आद्याजगती शेषास्त्रिष्टुभः |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:41}{अनुवाक:3, सूक्त:8}
प्रा॒तर॒ग्निंप्रा॒तरिन्द्रं᳚हवामहे¦प्रा॒तर्मि॒त्रावरु॑णाप्रा॒तर॒श्विना᳚|

प्रा॒तर्भगं᳚पू॒षणं॒ब्रह्म॑ण॒स्पतिं᳚¦प्रा॒तःसोम॑मु॒तरु॒द्रंहु॑वेम|| 1||वर्ग:8

प्रा॒त॒र्जितं॒भग॑मु॒ग्रंहु॑वेम¦व॒यंपु॒त्रमदि॑ते॒र्योवि॑ध॒र्ता|

आ॒ध्रश्चि॒द्‌यंमन्य॑मानस्तु॒रश्चि॒द्¦राजा᳚चि॒द्‌यंभगं᳚भ॒क्षीत्याह॑|| 2||

भग॒प्रणे᳚त॒र्भग॒सत्य॑राधो॒¦भगे॒मांधिय॒मुद॑वा॒दद᳚न्नः|

भग॒प्रणो᳚जनय॒गोभि॒रश्वै॒¦र्भग॒प्रनृभि᳚र्नृ॒वन्तः॑स्याम|| 3||

उ॒तेदानीं॒भग॑वन्तःस्यामो॒¦तप्र॑पि॒त्वउ॒तमध्ये॒,अह्ना᳚म्|

उ॒तोदि॑तामघव॒न्‌त्सूर्य॑स्य¦व॒यंदे॒वानां᳚सुम॒तौस्या᳚म|| 4||

भग॑ए॒वभग॑वाँ,अस्तुदेवा॒¦स्तेन॑व॒यंभग॑वन्तःस्याम|

तंत्वा᳚भग॒सर्व॒इज्जो᳚हवीति॒¦सनो᳚भगपुरए॒ताभ॑वे॒ह|| 5||

सम॑ध्व॒रायो॒षसो᳚नमन्त¦दधि॒क्रावे᳚व॒शुच॑येप॒दाय॑|

अ॒र्वा॒ची॒नंव॑सु॒विदं॒भगं᳚नो॒¦रथ॑मि॒वाश्वा᳚वा॒जिन॒आव॑हन्तु|| 6||

अश्वा᳚वती॒र्गोम॑तीर्नउ॒षासो᳚¦वी॒रव॑तीः॒सद॑मुच्छन्तुभ॒द्राः|

घृ॒तंदुहा᳚नावि॒श्वतः॒प्रपी᳚ता¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[56] प्रब्रह्माणइति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोविश्वेदेवास्त्रिष्टुप् | (भेदपक्षे - विश्वेदेवाः १ अग्निः १ देवाः १ अग्निः ३ एवं ६) |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:42}{अनुवाक:3, सूक्त:9}
प्रब्र॒ह्माणो॒,अङ्गि॑रसोनक्षन्त॒¦प्रक्र᳚न्द॒नुर्न॑भ॒न्य॑स्यवेतु|

प्रधे॒नव॑उद॒प्रुतो᳚नवन्त¦यु॒ज्याता॒मद्री᳚अध्व॒रस्य॒पेशः॑|| 1||वर्ग:9

सु॒गस्ते᳚अग्ने॒सन॑वित्तो॒,अध्वा᳚¦यु॒क्ष्वासु॒तेह॒रितो᳚रो॒हित॑श्च|

येवा॒सद्म᳚न्नरु॒षावी᳚र॒वाहो᳚¦हु॒वेदे॒वानां॒जनि॑मानिस॒त्तः|| 2||

समु॑वोय॒ज्ञंम॑हय॒न्‌नमो᳚भिः॒¦प्रहोता᳚म॒न्द्रोरि॑रिचउपा॒के|

यज॑स्व॒सुपु᳚र्वणीकदे॒वा¦नाय॒ज्ञिया᳚म॒रम॑तिंववृत्याः|| 3||

य॒दावी॒रस्य॑रे॒वतो᳚दुरो॒णे¦स्यो᳚न॒शीरति॑थिरा॒चिके᳚तत्|

सुप्री᳚तो,अ॒ग्निःसुधि॑तो॒दम॒आ¦सवि॒शेदा᳚ति॒वार्य॒मिय॑त्यै|| 4||

इ॒मंनो᳚अग्ने,अध्व॒रंजु॑षस्व¦म॒रुत्स्विन्द्रे᳚य॒शसं᳚कृधीनः|

आनक्ता᳚ब॒र्हिःस॑दतामु॒षासो॒¦शन्ता᳚मि॒त्रावरु॑णायजे॒ह|| 5||

ए॒वाग्निंस॑ह॒स्य१॑(अं॒)वसि॑ष्ठो¦रा॒यस्का᳚मोवि॒श्वप्स्न्य॑स्यस्तौत्|

इषं᳚र॒यिंप॑प्रथ॒द्‌वाज॑म॒स्मे¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[57] प्रवोयज्ञेष्विति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठो विश्वेदेवात्रिष्टुप् | (भेदपक्षे - विश्वेदेवाः १ यज्ञः १ विश्वेदेवाः २ अग्निः १ एवं ५) |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:43}{अनुवाक:3, सूक्त:10}
प्रवो᳚य॒ज्ञेषु॑देव॒यन्तो᳚अर्च॒न्¦द्यावा॒नमो᳚भिःपृथि॒वी,इ॒षध्यै᳚|

येषां॒ब्रह्मा॒ण्यस॑मानि॒विप्रा॒¦विष्व॑ग्वि॒यन्ति॑व॒निनो॒नशाखाः᳚|| 1||वर्ग:10

प्रय॒ज्ञए᳚तु॒हेत्वो॒नसप्ति॒¦रुद्य॑च्छध्वं॒सम॑नसोघृ॒ताचीः᳚|

स्तृ॒णी॒तब॒र्हिर॑ध्व॒राय॑सा॒धू¦र्ध्वाशो॒चींषि॑देव॒यून्य॑स्थुः|| 2||

आपु॒त्रासो॒नमा॒तरं॒विभृ॑त्राः॒¦सानौ᳚दे॒वासो᳚ब॒र्हिषः॑सदन्तु|

आवि॒श्वाची᳚विद॒थ्या᳚मन॒क्त्व¦ग्ने॒मानो᳚दे॒वता᳚ता॒मृध॑स्कः|| 3||

तेसी᳚षपन्त॒जोष॒मायज॑त्रा,¦ऋ॒तस्य॒धाराः᳚सु॒दुघा॒दुहा᳚नाः|

ज्येष्ठं᳚वो,अ॒द्यमह॒आवसू᳚ना॒¦माग᳚न्तन॒सम॑नसो॒यति॒ष्ठ|| 4||

ए॒वानो᳚अग्नेवि॒क्ष्वाद॑शस्य॒¦त्वया᳚व॒यंस॑हसाव॒न्नास्क्राः᳚|

रा॒यायु॒जास॑ध॒मादो॒,अरि॑ष्टा¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[58] दधिक्रांवइति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोदधिक्रा आद्यायादधिक्राव्युषोग्निभगेंद्र विष्णुपूषब्रह्मणस्पत्यादित्यद्यावापृथिव्यापस्त्रिष्टुबाद्याजगती |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:44}{अनुवाक:3, सूक्त:11}
द॒धि॒क्रांवः॑प्रथ॒मम॒श्विनो॒षस॑¦म॒ग्निंसमि॑द्धं॒भग॑मू॒तये᳚हुवे|

इन्द्रं॒विष्णुं᳚पू॒षणं॒ब्रह्म॑ण॒स्पति॑¦मादि॒त्यान्‌द्यावा᳚पृथि॒वी,अ॒पःस्वः॑|| 1||वर्ग:11

द॒धि॒क्रामु॒नम॑साबो॒धय᳚न्त¦उ॒दीरा᳚णाय॒ज्ञमु॑पप्र॒यन्तः॑|

इळां᳚दे॒वींब॒र्हिषि॑सा॒दय᳚न्तो॒¦ऽश्विना॒विप्रा᳚सु॒हवा᳚हुवेम|| 2||

द॒धि॒क्रावा᳚णंबुबुधा॒नो,अ॒ग्नि¦मुप॑ब्रुवउ॒षसं॒सूर्यं॒गाम्|

ब्र॒ध्नंमां᳚श्च॒तोर्वरु॑णस्यब॒भ्रुं¦तेविश्वा॒स्मद्‌दु॑रि॒ताया᳚वयन्तु|| 3||

द॒धि॒क्रावा᳚प्रथ॒मोवा॒ज्यर्वा¦ऽग्रे॒रथा᳚नांभवतिप्रजा॒नन्|

सं॒वि॒दा॒नउ॒षसा॒सूर्ये᳚णा¦ऽऽदि॒त्येभि॒र्वसु॑भि॒रङ्गि॑रोभिः|| 4||

आनो᳚दधि॒क्राःप॒थ्या᳚मनक्त्वृ॒¦तस्य॒पन्था॒मन्वे᳚त॒वा,उ॑|

शृ॒णोतु॑नो॒दैव्यं॒शर्धो᳚अ॒ग्निः¦शृ॒ण्वन्तु॒विश्वे᳚महि॒षा,अमू᳚राः|| 5||

[59] आदेवइति चतुरृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः सवितात्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:45}{अनुवाक:3, सूक्त:12}
आदे॒वोया᳚तुसवि॒तासु॒रत्नो᳚¦ऽन्तरिक्ष॒प्रावह॑मानो॒,अश्वैः᳚|

हस्ते॒दधा᳚नो॒नर्या᳚पु॒रूणि॑¦निवे॒शय᳚ञ्चप्रसु॒वञ्च॒भूम॑|| 1||वर्ग:12

उद॑स्यबा॒हूशि॑थि॒राबृ॒हन्ता᳚¦हिर॒ण्यया᳚दि॒वो,अन्ताँ᳚,अनष्टाम्|

नू॒नंसो,अ॑स्यमहि॒माप॑निष्ट॒¦सूर॑श्चिदस्मा॒,अनु॑दादप॒स्याम्|| 2||

सघा᳚नोदे॒वःस॑वि॒तास॒हावा¦ऽऽसा᳚विष॒द्‌वसु॑पति॒र्वसू᳚नि|

वि॒श्रय॑माणो,अ॒मति॑मुरू॒चीं¦म॑र्त॒भोज॑न॒मध॑रासतेनः|| 3||

इ॒मागिरः॑सवि॒तारं᳚सुजि॒ह्वं¦पू॒र्णग॑भस्तिमीळतेसुपा॒णिम्|

चि॒त्रंवयो᳚बृ॒हद॒स्मेद॑धातु¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 4||

[60] इमारुद्रायेति चतुरृचस्यसूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठो रुद्रोजगत्यंत्यात्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:46}{अनुवाक:3, सूक्त:13}
इ॒मारु॒द्राय॑स्थि॒रध᳚न्वने॒गिरः॑,¦क्षि॒प्रेष॑वेदे॒वाय॑स्व॒धाव्ने᳚|

अषा᳚ळ्हाय॒सह॑मानायवे॒धसे᳚¦ति॒ग्मायु॑धायभरताशृ॒णोतु॑नः|| 1||वर्ग:13

सहिक्षये᳚ण॒क्षम्य॑स्य॒जन्म॑नः॒¦साम्रा᳚ज्येनदि॒व्यस्य॒चेत॑ति|

अव॒न्नव᳚न्ती॒रुप॑नो॒दुर॑श्चरा¦नमी॒वोरु॑द्र॒जासु॑नोभव|| 2||

याते᳚दि॒द्युदव॑सृष्टादि॒वस्परि॑¦क्ष्म॒याचर॑ति॒परि॒सावृ॑णक्तुनः|

स॒हस्रं᳚तेस्वपिवातभेष॒जा¦मान॑स्तो॒केषु॒तन॑येषुरीरिषः|| 3||

मानो᳚वधीरुद्र॒मापरा᳚दा॒¦माते᳚भूम॒प्रसि॑तौहीळि॒तस्य॑|

आनो᳚भजब॒र्हिषि॑जीवशं॒से¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 4||

[61] आपोयंवइति चतुरृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठआपस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:47}{अनुवाक:3, सूक्त:14}
आपो॒यंवः॑प्रथ॒मंदे᳚व॒यन्त॑¦इन्द्र॒पान॑मू॒र्मिमकृ᳚ण्वते॒ळः|

तंवो᳚व॒यंशुचि॑मरि॒प्रम॒द्य¦घृ॑त॒प्रुषं॒मधु॑मन्तंवनेम|| 1||वर्ग:14

तमू॒र्मिमा᳚पो॒मधु॑मत्तमंवो॒¦ऽपांनपा᳚दवत्वाशु॒हेमा᳚|

यस्मि॒न्निन्द्रो॒वसु॑भिर्मा॒दया᳚ते॒¦तम॑श्यामदेव॒यन्तो᳚वो,अ॒द्य|| 2||

श॒तप॑वित्राःस्व॒धया॒मद᳚न्ती¦र्दे॒वीर्दे॒वाना॒मपि॑यन्ति॒पाथः॑|

ता,इन्द्र॑स्य॒नमि॑नन्तिव्र॒तानि॒¦सिन्धु॑भ्योह॒व्यंघृ॒तव॑ज्जुहोत|| 3||

याःसूर्यो᳚र॒श्मिभि॑रात॒तान॒¦याभ्य॒इन्द्रो॒,अर॑दद्‌गा॒तुमू॒र्मिम्|

तेसि᳚न्धवो॒वरि॑वोधातनानो¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 4||

[62] ऋभुक्षणइति चतुरृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठऋभवस्त्रिष्टुप्‌अंत्यायाविश्वेदेवावा |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:48}{अनुवाक:3, सूक्त:15}
ऋभु॑क्षणोवाजामा॒दय॑ध्व¦म॒स्मेन॑रोमघवानःसु॒तस्य॑|

आवो॒ऽर्वाचः॒क्रत॑वो॒नया॒तां¦विभ्वो॒रथं॒नर्यं᳚वर्तयन्तु|| 1||वर्ग:15

ऋ॒भुरृ॒भुभि॑र॒भिवः॑स्याम॒¦विभ्वो᳚वि॒भुभिः॒शव॑सा॒शवां᳚सि|

वाजो᳚अ॒स्माँ,अ॑वतु॒वाज॑साता॒¦विन्द्रे᳚णयु॒जात॑रुषेमवृ॒त्रम्|| 2||

तेचि॒द्धिपू॒र्वीर॒भिसन्ति॑शा॒सा¦विश्वाँ᳚,अ॒र्यउ॑प॒रता᳚तिवन्वन्|

इन्द्रो॒विभ्वाँ᳚ऋभु॒क्षावाजो᳚अ॒र्यः¦शत्रो᳚र्मिथ॒त्याकृ॑णव॒न्‌विनृ॒म्णम्|| 3||

नूदे᳚वासो॒वरि॑वःकर्तनानो¦भू॒तनो॒विश्वेऽव॑सेस॒जोषाः᳚|

सम॒स्मे,इषं॒वस॑वोददीरन्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 4||

[63] समुद्रज्येष्ठ इति चतुरृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठआपस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:49}{अनुवाक:3, सूक्त:16}
स॒मु॒द्रज्ये᳚ष्ठाःसलि॒लस्य॒मध्या᳚त्¦पुना॒नाय॒न्त्यनि॑विशमानाः|

इन्द्रो॒याव॒ज्रीवृ॑ष॒भोर॒राद॒¦ता,आपो᳚दे॒वीरि॒हमाम॑वन्तु|| 1||वर्ग:16

या,आपो᳚दि॒व्या,उ॒तवा॒स्रव᳚न्ति¦ख॒नित्रि॑मा,उ॒तवा॒याःस्व॑यं॒जाः|

स॒मु॒द्रार्था॒याःशुच॑यःपाव॒का¦स्ता,आपो᳚दे॒वीरि॒हमाम॑वन्तु|| 2||

यासां॒राजा॒वरु॑णो॒याति॒मध्ये᳚¦सत्यानृ॒ते,अ॑व॒पश्य॒ञ्जना᳚नाम्|

म॒धु॒श्चुतः॒शुच॑यो॒याःपा᳚व॒का¦स्ता,आपो᳚दे॒वीरि॒हमाम॑वन्तु|| 3||

यासु॒राजा॒वरु॑णो॒यासु॒सोमो॒¦विश्वे᳚दे॒वायासूर्जं॒मद᳚न्ति|

वै॒श्वा॒न॒रोयास्व॒ग्निःप्रवि॑ष्ट॒¦स्ता,आपो᳚दे॒वीरि॒हमाम॑वन्तु|| 4||

[64] आमामिति चतुरृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठ मित्रावरुणापग्निर्विश्वेदेवानद्यइति क्रमेणदेवताजगत्यंत्यातिजगतीशक्वरीवा |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:50}{अनुवाक:3, सूक्त:17}
आमांमि॑त्रावरुणे॒हर॑क्षतं¦कुला॒यय॑द्‌वि॒श्वय॒न्मान॒आग॑न्|

अ॒ज॒का॒वंदु॒र्दृशी᳚कंति॒रोद॑धे॒¦मामांपद्ये᳚न॒रप॑साविद॒त्‌त्सरुः॑|| 1||वर्ग:17

यद्‌वि॒जाम॒न्‌परु॑षि॒वन्द॑नं॒भुव॑¦दष्ठी॒वन्तौ॒परि॑कु॒ल्फौच॒देह॑त्|

अ॒ग्निष्टच्छोच॒न्नप॑बाधतामि॒तो¦मामांपद्ये᳚न॒रप॑साविद॒त्‌त्सरुः॑|| 2||

यच्छ᳚ल्म॒लौभव॑ति॒यन्न॒दीषु॒¦यदोष॑धीभ्यः॒परि॒जाय॑तेवि॒षम्|

विश्वे᳚दे॒वानिरि॒तस्तत्‌सु॑वन्तु॒¦मामांपद्ये᳚न॒रप॑साविद॒त्‌त्सरुः॑|| 3||

याःप्र॒वतो᳚नि॒वत॑उ॒द्वत॑¦उद॒न्वती᳚रनुद॒काश्च॒याः|

ता,अ॒स्मभ्यं॒पय॑सा॒पिन्व॑मानाः¦शि॒वादे॒वीर॑शिप॒दाभ॑वन्तु॒¦सर्वा᳚न॒द्यो᳚अशिमि॒दाभ॑वन्तु|| 4||

[65] आदित्यानामिति तृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठआदित्यास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:51}{अनुवाक:3, सूक्त:18}
आ॒दि॒त्याना॒मव॑सा॒नूत॑नेन¦सक्षी॒महि॒शर्म॑णा॒शंत॑मेन|

अ॒ना॒गा॒स्त्वे,अ॑दिति॒त्वेतु॒रास॑¦इ॒मंय॒ज्ञंद॑धतु॒श्रोष॑माणाः|| 1||वर्ग:18

आ॒दि॒त्यासो॒,अदि॑तिर्मादयन्तां¦मि॒त्रो,अ᳚र्य॒मावरु॑णो॒रजि॑ष्ठाः|

अ॒स्माकं᳚सन्तु॒भुव॑नस्यगो॒पाः¦पिब᳚न्तु॒सोम॒मव॑सेनो,अ॒द्य|| 2||

आ॒दि॒त्याविश्वे᳚म॒रुत॑श्च॒विश्वे᳚¦दे॒वाश्च॒विश्व॑ऋ॒भव॑श्च॒विश्वे᳚|

इन्द्रो᳚अ॒ग्निर॒श्विना᳚तुष्टुवा॒ना¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 3||

[66] आदित्यासइति तृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठआदित्यास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:52}{अनुवाक:3, सूक्त:19}
आ॒दि॒त्यासो॒,अदि॑तयःस्याम॒¦पूर्दे᳚व॒त्राव॑सवोमर्त्य॒त्रा|

सने᳚ममित्रावरुणा॒सन᳚न्तो॒¦भवे᳚मद्यावापृथिवी॒भव᳚न्तः|| 1||वर्ग:19

मि॒त्रस्तन्नो॒वरु॑णोमामहन्त॒¦शर्म॑तो॒काय॒तन॑यायगो॒पाः|

मावो᳚भुजेमा॒न्यजा᳚त॒मेनो॒¦मातत्‌क᳚र्मवसवो॒यच्चय॑ध्वे|| 2||

तु॒र॒ण्यवोऽङ्गि॑रसोनक्षन्त॒¦रत्नं᳚दे॒वस्य॑सवि॒तुरि॑या॒नाः|

पि॒ताच॒तन्नो᳚म॒हान्‌यज॑त्रो॒¦विश्वे᳚दे॒वाःसम॑नसोजुषन्त|| 3||

[67] प्रद्यावेति तृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोद्यावापृथिव्यौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:53}{अनुवाक:3, सूक्त:20}
प्रद्यावा᳚य॒ज्ञैःपृ॑थि॒वीनमो᳚भिः¦स॒बाध॑ईळेबृह॒तीयज॑त्रे|

तेचि॒द्धिपूर्वे᳚क॒वयो᳚गृ॒णन्तः॑¦पु॒रोम॒हीद॑धि॒रेदे॒वपु॑त्रे|| 1||वर्ग:20

प्रपू᳚र्व॒जेपि॒तरा॒नव्य॑सीभि¦र्गी॒र्भिःकृ॑णुध्वं॒सद॑ने,ऋ॒तस्य॑|

आनो᳚द्यावापृथिवी॒दैव्ये᳚न॒¦जने᳚नयातं॒महि॑वां॒वरू᳚थम्|| 2||

उ॒तोहिवां᳚रत्न॒धेया᳚नि॒सन्ति॑¦पु॒रूणि॑द्यावापृथिवीसु॒दासे᳚|

अ॒स्मेध॑त्तं॒यदस॒दस्कृ॑धोयु¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 3||

[68] वास्तोष्पतइति तृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोवास्तोष्पतिस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:54}{अनुवाक:3, सूक्त:21}
वास्तो᳚ष्पते॒प्रति॑जानीह्य॒स्मान्¦त्स्वा᳚वे॒शो,अ॑नमी॒वोभ॑वानः|

यत्त्वेम॑हे॒प्रति॒तन्नो᳚जुषस्व॒¦शंनो᳚भवद्वि॒पदे॒शंचतु॑ष्पदे|| 1||वर्ग:21

वास्तो᳚ष्पतेप्र॒तर॑णोनएधि¦गय॒स्फानो॒गोभि॒रश्वे᳚भिरिन्दो|

अ॒जरा᳚सस्तेस॒ख्येस्या᳚म¦पि॒तेव॑पु॒त्रान्‌प्रति॑नोजुषस्व|| 2||

वास्तो᳚ष्पतेश॒ग्मया᳚सं॒सदा᳚ते¦सक्षी॒महि॑र॒ण्वया᳚गातु॒मत्या᳚|

पा॒हिक्षेम॑उ॒तयोगे॒वरं᳚नो¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 3||

[69] अमीवहेत्यष्टर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः आद्यायावास्तोष्पतिः द्वितीयादिसप्तानांप्रस्वापिनी आद्यागायत्रीततस्तिस्रउपरिष्टाद्धृहत्यः अंत्याश्चतस्रोनुष्टुभः |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:55}{अनुवाक:3, सूक्त:22}
अ॒मी॒व॒हावा᳚स्तोष्पते॒¦विश्वा᳚रू॒पाण्या᳚वि॒शन्|सखा᳚सु॒शेव॑एधिनः|| 1||वर्ग:22
यद॑र्जुनसारमेय¦द॒तःपि॑शङ्ग॒यच्छ॑से|

वी᳚वभ्राजन्तऋ॒ष्टय॒¦उप॒स्रक्वे᳚षु॒बप्स॑तो॒निषुस्व॑प|| 2||

स्ते॒नंरा᳚यसारमेय॒¦तस्क॑रंवापुनःसर|

स्तो॒तॄनिन्द्र॑स्यरायसि॒¦किम॒स्मान्‌दु॑च्छुनायसे॒निषुस्व॑प|| 3||

त्वंसू᳚क॒रस्य॑दर्दृहि॒¦तव॑दर्दर्तुसूक॒रः|

स्तो॒तॄनिन्द्र॑स्यरायसि॒¦किम॒स्मान्‌दु॑च्छुनायसे॒निषुस्व॑प|| 4||

सस्तु॑मा॒तासस्तु॑पि॒ता¦सस्तु॒श्वासस्तु॑वि॒श्पतिः॑|स॒सन्तु॒सर्वे᳚ज्ञा॒तयः॒¦सस्त्व॒यम॒भितो॒जनः॑|| 5||
यआस्ते॒यश्च॒चर॑ति॒¦यश्च॒पश्य॑तिनो॒जनः॑|तेषां॒संह᳚न्मो,अ॒क्षाणि॒¦यथे॒दंह॒र्म्यंतथा᳚|| 6||
स॒हस्र॑शृङ्गोवृष॒भो¦यःस॑मु॒द्रादु॒दाच॑रत्|तेना᳚सह॒स्ये᳚नाव॒यं¦निजना᳚न्‌त्स्वापयामसि|| 7||
प्रो॒ष्ठे॒श॒याव॑ह्येश॒या¦नारी॒र्यास्त᳚ल्प॒शीव॑रीः|स्त्रियो॒याःपुण्य॑गन्धा॒¦स्ताःसर्वाः᳚स्वापयामसि|| 8||
[70] कई व्यक्ता इति पंचविंशत्यृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोमरुतस्त्रिष्टुप्‌ आद्याएकादशद्विपदाविराट् | (अत्रांत्यायावैश्वदेवत्वंकश्चिन्मन्यते तन्मानाभावादुपेक्ष्यं) |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:56}{अनुवाक:4, सूक्त:1}
कईं॒व्य॑क्ता॒नरः॒सनी᳚ळा¦रु॒द्रस्य॒मर्या॒,अधा॒स्वश्वाः᳚|| 1||वर्ग:23
नकि॒र्ह्ये᳚षांज॒नूंषि॒वेद॒ते,¦अ॒ङ्गवि॑द्रेमि॒थोज॒नित्र᳚म्|| 2||
अ॒भिस्व॒पूभि᳚र्मि॒थोव॑पन्त॒¦वात॑स्वनसःश्ये॒ना,अ॑स्पृध्रन्|| 3||
ए॒तानि॒धीरो᳚नि॒ण्याचि॑केत॒¦पृश्नि॒र्यदूधो᳚म॒हीज॒भार॑|| 4||
साविट्‌सु॒वीरा᳚म॒रुद्भि॑रस्तु¦स॒नात्‌सह᳚न्ती॒पुष्य᳚न्तीनृ॒म्णम्|| 5||
यामं॒येष्ठाः᳚शु॒भाशोभि॑ष्ठाः¦श्रि॒यासम्मि॑श्ला॒,ओजो᳚भिरु॒ग्राः|| 6||
उ॒ग्रंव॒ओजः॑स्थि॒राशवां॒स्य¦धा᳚म॒रुद्भि॑र्ग॒णस्तुवि॑ष्मान्|| 7||
शु॒भ्रोवः॒शुष्मः॒क्रुध्मी॒मनां᳚सि॒¦धुनि॒र्मुनि॑रिव॒शर्ध॑स्यधृ॒ष्णोः|| 8||
सने᳚म्य॒स्मद्‌यु॒योत॑दि॒द्युं¦मावो᳚दुर्म॒तिरि॒हप्रण᳚ङ्नः|| 9||
प्रि॒यावो॒नाम॑हुवेतु॒राणा॒¦मायत्‌तृ॒पन्म॑रुतोवावशा॒नाः|| 10||
स्वा॒यु॒धास॑इ॒ष्मिणः॑सुनि॒ष्का,¦उ॒तस्व॒यंत॒न्व१॑(अः॒)शुम्भ॑मानाः|| 11||वर्ग:24
शुची᳚वोह॒व्याम॑रुतः॒शुची᳚नां॒¦शुचिं᳚हिनोम्यध्व॒रंशुचि॑भ्यः|

ऋ॒तेन॑स॒त्यमृ॑त॒साप॑आय॒ञ्¦छुचि॑जन्मानः॒शुच॑यःपाव॒काः|| 12||

अंसे॒ष्वाम॑रुतःखा॒दयो᳚वो॒¦वक्ष॑स्सुरु॒क्मा,उ॑पशिश्रिया॒णाः|

विवि॒द्युतो॒नवृ॒ष्टिभी᳚रुचा॒ना,¦अनु॑स्व॒धामायु॑धै॒र्यच्छ॑मानाः|| 13||

प्रबु॒ध्न्या᳚वईरते॒महां᳚सि॒¦प्रनामा᳚निप्रयज्यवस्तिरध्वम्|

स॒ह॒स्रियं॒दम्यं᳚भा॒गमे॒तं¦गृ॑हमे॒धीयं᳚मरुतोजुषध्वम्|| 14||

यदि॑स्तु॒तस्य॑मरुतो,अधी॒थे¦त्थाविप्र॑स्यवा॒जिनो॒हवी᳚मन्|

म॒क्षूरा॒यःसु॒वीर्य॑स्यदात॒¦नूचि॒द्‌यम॒न्यआ॒दभ॒दरा᳚वा|| 15||

अत्या᳚सो॒नयेम॒रुतः॒स्वञ्चो᳚¦यक्ष॒दृशो॒नशु॒भय᳚न्त॒मर्याः᳚|

तेह᳚र्म्ये॒ष्ठाःशिश॑वो॒नशु॒भ्रा¦व॒त्सासो॒नप्र॑क्री॒ळिनः॑पयो॒धाः|| 16||वर्ग:25

द॒श॒स्यन्तो᳚नोम॒रुतो᳚मृळन्तु¦वरिव॒स्यन्तो॒रोद॑सीसु॒मेके᳚|

आ॒रेगो॒हानृ॒हाव॒धोवो᳚अस्तु¦सु॒म्नेभि॑र॒स्मेव॑सवोनमध्वम्|| 17||

आवो॒होता᳚जोहवीतिस॒त्तः¦स॒त्राचीं᳚रा॒तिंम॑रुतोगृणा॒नः|

यईव॑तोवृषणो॒,अस्ति॑गो॒पाः¦सो,अद्व॑यावीहवतेवउ॒क्थैः|| 18||

इ॒मेतु॒रंम॒रुतो᳚रामयन्ती॒¦मेसहः॒सह॑स॒आन॑मन्ति|

इ॒मेशंसं᳚वनुष्य॒तोनिपा᳚न्ति¦गु॒रुद्वेषो॒,अर॑रुषेदधन्ति|| 19||

इ॒मेर॒ध्रंचि᳚न्म॒रुतो᳚जुनन्ति॒¦भृमिं᳚चि॒द्‌यथा॒वस॑वोजु॒षन्त॑|

अप॑बाधध्वंवृषण॒स्तमां᳚सि¦ध॒त्तविश्वं॒तन॑यंतो॒कम॒स्मे|| 20||

मावो᳚दा॒त्रान्म॑रुतो॒निर॑राम॒¦माप॒श्चाद्‌द॑घ्मरथ्योविभा॒गे|

आनः॑स्पा॒र्हेभ॑जतनावस॒व्ये॒३॑(ए॒)¦यदीं᳚सुजा॒तंवृ॑षणोवो॒,अस्ति॑|| 21||वर्ग:26

संयद्धन᳚न्तम॒न्युभि॒र्जना᳚सः॒¦शूरा᳚य॒ह्वीष्वोष॑धीषुवि॒क्षु|

अध॑स्मानोमरुतोरुद्रिया¦सस्त्रा॒तारो᳚भूत॒पृत॑नास्व॒र्यः|| 22||

भूरि॑चक्रमरुतः॒पित्र्या᳚ण्यु॒¦क्थानि॒यावः॑श॒स्यन्ते᳚पु॒राचि॑त्|

म॒रुद्भि॑रु॒ग्रःपृत॑नासु॒साळ्हा᳚¦म॒रुद्भि॒रित्‌सनि॑ता॒वाज॒मर्वा᳚|| 23||

अ॒स्मेवी॒रोम॑रुतःशु॒ष्म्य॑स्तु॒¦जना᳚नां॒यो,असु॑रोविध॒र्ता|

अ॒पोयेन॑सुक्षि॒तये॒तरे॒मा¦ऽध॒स्वमोको᳚अ॒भिवः॑स्याम|| 24||

तन्न॒इन्द्रो॒वरु॑णोमि॒त्रो,अ॒ग्नि¦राप॒ओष॑धीर्व॒निनो᳚जुषन्त|

शर्म᳚न्‌त्स्यामम॒रुता᳚मु॒पस्थे᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 25||

[71] मध्वोवइति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोमरुतस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:57}{अनुवाक:4, सूक्त:2}
मध्वो᳚वो॒नाम॒मारु॑तंयजत्राः॒¦प्रय॒ज्ञेषु॒शव॑सामदन्ति|

येरे॒जय᳚न्ति॒रोद॑सीचिदु॒र्वी¦पिन्व॒न्त्युत्सं॒यदया᳚सुरु॒ग्राः|| 1||वर्ग:27

नि॒चे॒तारो॒हिम॒रुतो᳚गृ॒णन्तं᳚¦प्रणे॒तारो॒यज॑मानस्य॒मन्म॑|

अ॒स्माक॑म॒द्यवि॒दथे᳚षुब॒र्हि¦रावी॒तये᳚सदतपिप्रिया॒णाः|| 2||

नैताव॑द॒न्येम॒रुतो॒यथे॒मे¦भ्राज᳚न्तेरु॒क्मैरायु॑धैस्त॒नूभिः॑|

आरोद॑सीविश्व॒पिशः॑पिशा॒नाः¦स॑मा॒नम॒ञ्ज्य᳚ञ्जतेशु॒भेकम्|| 3||

ऋध॒क्‌सावो᳚मरुतोदि॒द्युद॑स्तु॒¦यद्‌व॒आगः॑पुरु॒षता॒करा᳚म|

माव॒स्तस्या॒मपि॑भूमायजत्रा,¦अ॒स्मेवो᳚अस्तुसुम॒तिश्चनि॑ष्ठा|| 4||

कृ॒तेचि॒दत्र॑म॒रुतो᳚रणन्ता¦ऽनव॒द्यासः॒शुच॑यःपाव॒काः|

प्रणो᳚ऽवतसुम॒तिभि᳚र्यजत्राः॒¦प्रवाजे᳚भिस्तिरतपु॒ष्यसे᳚नः|| 5||

उ॒तस्तु॒तासो᳚म॒रुतो᳚व्यन्तु॒¦विश्वे᳚भि॒र्नाम॑भि॒र्नरो᳚ह॒वींषि॑|

ददा᳚तनो,अ॒मृत॑स्यप्र॒जायै᳚¦जिगृ॒तरा॒यःसू॒नृता᳚म॒घानि॑|| 6||

आस्तु॒तासो᳚मरुतो॒विश्व॑ऊ॒ती,¦अच्छा᳚सू॒रीन्‌त्स॒र्वता᳚ताजिगात|

येन॒स्त्मना᳚श॒तिनो᳚व॒र्धय᳚न्ति¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[72] प्रसाकमुक्षइति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोमरुतस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:58}{अनुवाक:4, सूक्त:3}
प्रसा᳚क॒मुक्षे᳚अर्चताग॒णाय॒¦योदैव्य॑स्य॒धाम्न॒स्तुवि॑ष्मान्|

उ॒तक्षो᳚दन्ति॒रोद॑सीमहि॒त्वा¦नक्ष᳚न्ते॒नाकं॒निरृ॑तेरवं॒शात्|| 1||वर्ग:28

ज॒नूश्चि॑द्‌वोमरुतस्त्वे॒ष्ये᳚ण॒¦भीमा᳚स॒स्तुवि॑मन्य॒वोऽया᳚सः|

प्रयेमहो᳚भि॒रोज॑सो॒तसन्ति॒¦विश्वो᳚वो॒याम᳚न्‌भयतेस्व॒र्दृक्|| 2||

बृ॒हद्‌वयो᳚म॒घव॑द्भ्योदधात॒¦जुजो᳚ष॒न्निन्म॒रुतः॑सुष्टु॒तिंनः॑|

ग॒तोनाध्वा॒विति॑रातिज॒न्तुं¦प्रणः॑स्पा॒र्हाभि॑रू॒तिभि॑स्तिरेत|| 3||

यु॒ष्मोतो॒विप्रो᳚मरुतःशत॒स्वी¦यु॒ष्मोतो॒,अर्वा॒सहु॑रिःसह॒स्री|

यु॒ष्मोतः॑स॒म्राळु॒तह᳚न्तिवृ॒त्रं¦प्रतद्‌वो᳚अस्तुधूतयोदे॒ष्णम्|| 4||

ताँ,आरु॒द्रस्य॑मी॒ळ्हुषो᳚विवासे¦कु॒विन्नंस᳚न्तेम॒रुतः॒पुन᳚र्नः|

यत्‌स॒स्वर्ता᳚जिहीळि॒रेयदा॒वि¦रव॒तदेन॑ईमहेतु॒राणा᳚म्|| 5||

प्रसावा᳚चिसुष्टु॒तिर्म॒घोना᳚¦मि॒दंसू॒क्तंम॒रुतो᳚जुषन्त|

आ॒राच्चि॒द्‌द्वेषो᳚वृषणोयुयोत¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[73] यंत्रायध्वइति द्वादशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोमरुतोंत्यायारुद्रः आद्यातृतीयापंचम्योबृहत्यः द्वितीयाचतुर्थीषष्ठ्यः सतोबृहत्यः सप्तम्यष्टम्यौत्रिष्टुभौ नवम्याद्यास्तिस्रोगायत्र्योन्त्यानुष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:4}{मंडल:7, सूक्त:59}{अनुवाक:4, सूक्त:4}
यंत्राय॑ध्वइ॒दमि॑दं॒¦देवा᳚सो॒यंच॒नय॑थ|

तस्मा᳚अग्ने॒वरु॑ण॒मित्रार्य॑म॒न्¦मरु॑तः॒शर्म॑यच्छत|| 1||वर्ग:29

यु॒ष्माकं᳚देवा॒,अव॒साह॑निप्रि॒य¦ई᳚जा॒नस्त॑रति॒द्विषः॑|

प्रसक्षयं᳚तिरते॒विम॒हीरिषो॒¦योवो॒वरा᳚य॒दाश॑ति|| 2||

न॒हिव॑श्चर॒मंच॒न¦वसि॑ष्ठःपरि॒मंस॑ते|

अ॒स्माक॑म॒द्यम॑रुतःसु॒तेसचा॒¦विश्वे᳚पिबतका॒मिनः॑|| 3||

न॒हिव॑ऊ॒तिःपृत॑नासु॒मर्ध॑ति॒¦यस्मा॒,अरा᳚ध्वंनरः|

अ॒भिव॒आव॑र्त्‌सुम॒तिर्नवी᳚यसी॒¦तूयं᳚यातपिपीषवः|| 4||

ओषुघृ॑ष्विराधसो¦या॒तनान्धां᳚सिपी॒तये᳚|

इ॒मावो᳚ह॒व्याम॑रुतोर॒रेहिकं॒¦मोष्व१॑(अ॒)न्यत्र॑गन्तन|| 5||

आच॑नोब॒र्हिःसद॑तावि॒ताच॑नः¦स्पा॒र्हाणि॒दात॑वे॒वसु॑|

अस्रे᳚धन्तोमरुतःसो॒म्येमधौ॒¦स्वाहे॒हमा᳚दयाध्वै|| 6||

स॒स्वश्चि॒द्धित॒न्व१॑(अः॒)शुम्भ॑माना॒,¦आहं॒सासो॒नील॑पृष्ठा,अपप्तन्|

विश्वं॒शर्धो᳚अ॒भितो᳚मा॒निषे᳚द॒¦नरो॒नर॒ण्वाःसव॑ने॒मद᳚न्तः|| 7||वर्ग:30

योनो᳚मरुतो,अ॒भिदु᳚र्हृणा॒यु¦स्ति॒रश्चि॒त्तानि॑वसवो॒जिघां᳚सति|

द्रु॒हःपाशा॒न्‌प्रति॒समु॑चीष्ट॒¦तपि॑ष्ठेन॒हन्म॑नाहन्तना॒तम्|| 8||

सांत॑पना,इ॒दंह॒वि¦र्मरु॑त॒स्तज्जु॑जुष्टन|यु॒ष्माको॒तीरि॑शादसः|| 9||
गृह॑मेधास॒आग॑त॒¦मरु॑तो॒माप॑भूतन|यु॒ष्माको॒तीसु॑दानवः|| 10||
इ॒हेह॑वःस्वतवसः॒¦कव॑यः॒सूर्य॑त्वचः|य॒ज्ञंम॑रुत॒आवृ॑णे|| 11||
त्र्य᳚म्बकंयजामहे¦सु॒गन्धिं᳚पुष्टि॒वर्ध॑नम्|उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒बन्ध॑नान्¦मृ॒त्योर्मु॑क्षीय॒मामृता᳚त्|| 12||
[74] यदद्द्येति द्वादशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोमित्रावरुणावाद्यायाः सूर्यस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:60}{अनुवाक:4, सूक्त:5}
यद॒द्यसू᳚र्य॒ब्रवोऽना᳚गा,¦उ॒द्यन्‌मि॒त्राय॒वरु॑णायस॒त्यम्|

व॒यंदे᳚व॒त्रादि॑तेस्याम॒¦तव॑प्रि॒यासो᳚अर्यमन्‌गृ॒णन्तः॑|| 1||वर्ग:1

ए॒षस्यमि॑त्रावरुणानृ॒चक्षा᳚¦उ॒भे,उदे᳚ति॒सूर्यो᳚अ॒भिज्मन्|

विश्व॑स्यस्था॒तुर्जग॑तश्चगो॒पा,¦ऋ॒जुमर्ते᳚षुवृजि॒नाच॒पश्य॑न्|| 2||

अयु॑क्तस॒प्तह॒रितः॑स॒धस्था॒द्¦या,ईं॒वह᳚न्ति॒सूर्यं᳚घृ॒ताचीः᳚|

धामा᳚निमित्रावरुणायु॒वाकुः॒¦संयोयू॒थेव॒जनि॑मानि॒चष्टे᳚|| 3||

उद्‌वां᳚पृ॒क्षासो॒मधु॑मन्तो,अस्थु॒¦रासूर्यो᳚अरुहच्छु॒क्रमर्णः॑|

यस्मा᳚आदि॒त्या,अध्व॑नो॒रद᳚न्ति¦मि॒त्रो,अ᳚र्य॒मावरु॑णःस॒जोषाः᳚|| 4||

इ॒मेचे॒तारो॒,अनृ॑तस्य॒भूरे᳚¦र्मि॒त्रो,अ᳚र्य॒मावरु॑णो॒हिसन्ति॑|

इ॒मऋ॒तस्य॑वावृधुर्दुरो॒णे¦श॒ग्मासः॑पु॒त्रा,अदि॑ते॒रद॑ब्धाः|| 5||

इ॒मेमि॒त्रोवरु॑णोदू॒ळभा᳚सो¦ऽचे॒तसं᳚चिच्चितयन्ति॒दक्षैः᳚|

अपि॒क्रतुं᳚सु॒चेत॑सं॒वत᳚न्त¦स्ति॒रश्चि॒दंहः॑सु॒पथा᳚नयन्ति|| 6||

इ॒मेदि॒वो,अनि॑मिषापृथि॒व्या¦श्चि॑कि॒त्वांसो᳚अचे॒तसं᳚नयन्ति|

प्र॒व्रा॒जेचि᳚न्न॒द्यो᳚गा॒धम॑स्ति¦पा॒रंनो᳚अ॒स्यवि॑ष्पि॒तस्य॑पर्षन्|| 7||वर्ग:2

यद्‌गो॒पाव॒ददि॑तिः॒शर्म॑भ॒द्रं¦मि॒त्रोयच्छ᳚न्ति॒वरु॑णःसु॒दासे᳚|

तस्मि॒न्नातो॒कंतन॑यं॒दधा᳚ना॒¦माक᳚र्मदेव॒हेळ॑नंतुरासः|| 8||

अव॒वेदिं॒होत्रा᳚भिर्यजेत॒¦रिपः॒काश्चि॑द्‌वरुण॒ध्रुतः॒सः|

परि॒द्वेषो᳚भिरर्य॒मावृ॑णक्तू॒¦रुंसु॒दासे᳚वृषणा,उलो॒कम्|| 9||

स॒स्वश्चि॒द्धिसमृ॑तिस्त्वे॒ष्ये᳚षा¦मपी॒च्ये᳚न॒सह॑सा॒सह᳚न्ते|

यु॒ष्मद्‌भि॒यावृ॑षणो॒रेज॑माना॒¦दक्ष॑स्यचिन्महि॒नामृ॒ळता᳚नः|| 10||

योब्रह्म॑णेसुम॒तिमा॒यजा᳚ते॒¦वाज॑स्यसा॒तौप॑र॒मस्य॑रा॒यः|

सीक्ष᳚न्तम॒न्युंम॒घवा᳚नो,अ॒र्य¦उ॒रुक्षया᳚यचक्रिरेसु॒धातु॑|| 11||

इ॒यंदे᳚वपु॒रोहि॑तिर्यु॒वभ्यां᳚¦य॒ज्ञेषु॑मित्रावरुणावकारि|

विश्वा᳚निदु॒र्गापि॑पृतंति॒रोनो᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 12||

[75] उद्वांचक्षुरिति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोमित्रावरुणौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:61}{अनुवाक:4, सूक्त:6}
उद्‌वां॒चक्षु᳚र्वरुणसु॒प्रती᳚कं¦दे॒वयो᳚रेति॒सूर्य॑स्तत॒न्वान्|

अ॒भियोविश्वा॒भुव॑नानि॒चष्टे॒¦सम॒न्युंमर्त्ये॒ष्वाचि॑केत|| 1||वर्ग:3

प्रवां॒समि॑त्रावरुणावृ॒तावा॒¦विप्रो॒मन्मा᳚निदीर्घ॒श्रुदि॑यर्ति|

यस्य॒ब्रह्मा᳚णिसुक्रतू॒,अवा᳚थ॒¦आयत्‌क्रत्वा॒नश॒रदः॑पृ॒णैथे᳚|| 2||

प्रोरोर्मि॑त्रावरुणापृथि॒व्याः¦प्रदि॒वऋ॒ष्वाद्‌बृ॑ह॒तःसु॑दानू|

स्पशो᳚दधाथे॒,ओष॑धीषुवि॒क्ष्वृ¦ध॑ग्य॒तो,अनि॑मिषं॒रक्ष॑माणा|| 3||

शंसा᳚मि॒त्रस्य॒वरु॑णस्य॒धाम॒¦शुष्मो॒रोद॑सीबद्बधेमहि॒त्वा|

अय॒न्‌मासा॒,अय॑ज्वनाम॒वीराः॒¦प्रय॒ज्ञम᳚न्मावृ॒जनं᳚तिराते|| 4||

अमू᳚रा॒विश्वा᳚वृषणावि॒मावां॒¦नयासु॑चि॒त्रंददृ॑शे॒नय॒क्षम्|

द्रुहः॑सचन्ते॒,अनृ॑ता॒जना᳚नां॒¦नवां᳚नि॒ण्यान्य॒चिते᳚अभूवन्|| 5||

समु॑वांय॒ज्ञंम॑हयं॒नमो᳚भि¦र्हु॒वेवां᳚मित्रावरुणास॒बाधः॑|

प्रवां॒मन्मा᳚न्यृ॒चसे॒नवा᳚नि¦कृ॒तानि॒ब्रह्म॑जुजुषन्नि॒मानि॑|| 6||

इ॒यंदे᳚वपु॒रोहि॑तिर्यु॒वभ्यां᳚¦य॒ज्ञेषु॑मित्रावरुणावकारि|

विश्वा᳚निदु॒र्गापि॑पृतंति॒रोनो᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[76] उत्सूर्यइति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठ आद्यानांतिसृणांसूर्यस्ततस्तिसृणांमित्रावरुणौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:62}{अनुवाक:4, सूक्त:7}
उत्‌सूर्यो᳚बृ॒हद॒र्चींष्य॑श्रेत्¦पु॒रुविश्वा॒जनि॑म॒मानु॑षाणाम्|

स॒मोदि॒वाद॑दृशे॒रोच॑मानः॒¦क्रत्वा᳚कृ॒तःसुकृ॑तःक॒र्तृभि॑र्भूत्|| 1||वर्ग:4

ससू᳚र्य॒प्रति॑पु॒रोन॒उद्‌गा᳚¦ए॒भिःस्तोमे᳚भिरेत॒शेभि॒रेवैः᳚|

प्रनो᳚मि॒त्राय॒वरु॑णायवो॒चो¦ऽना᳚गसो,अर्य॒म्णे,अ॒ग्नये᳚च|| 2||

विनः॑स॒हस्रं᳚शु॒रुधो᳚रदन्¦त्वृ॒तावा᳚नो॒वरु॑णोमि॒त्रो,अ॒ग्निः|

यच्छ᳚न्तुच॒न्द्रा,उ॑प॒मंनो᳚अ॒र्क¦मानः॒कामं᳚पूपुरन्तु॒स्तवा᳚नाः|| 3||

द्यावा᳚भूमी,अदिते॒त्रासी᳚थांनो॒¦येवां᳚ज॒ज्ञुःसु॒जनि॑मानऋष्वे|

माहेळे᳚भूम॒वरु॑णस्यवा॒यो¦र्मामि॒त्रस्य॑प्रि॒यत॑मस्यनृ॒णाम्|| 4||

प्रबा॒हवा᳚सिसृतंजी॒वसे᳚न॒¦आनो॒गव्यू᳚तिमुक्षतंघृ॒तेन॑|

आनो॒जने᳚श्रवयतंयुवाना¦श्रु॒तंमे᳚मित्रावरुणा॒हवे॒मा|| 5||

नूमि॒त्रोवरु॑णो,अर्य॒मान॒¦स्त्मने᳚तो॒काय॒वरि॑वोदधन्तु|

सु॒गानो॒विश्वा᳚सु॒पथा᳚निसन्तु¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[77] उद्वेतीति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः आद्यानांसार्धंचतसृणां सूर्यस्ततोमित्रावरुणौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:63}{अनुवाक:4, सूक्त:8}
उद्वे᳚तिसु॒भगो᳚वि॒श्वच॑क्षाः॒¦साधा᳚रणः॒सूर्यो॒मानु॑षाणाम्|

चक्षु᳚र्मि॒त्रस्य॒वरु॑णस्यदे॒व¦श्चर्मे᳚व॒यःस॒मवि᳚व्य॒क्‌तमां᳚सि|| 1||वर्ग:5

उद्वे᳚तिप्रसवी॒ताजना᳚नां¦म॒हान्‌के॒तुर᳚र्ण॒वःसूर्य॑स्य|

स॒मा॒नंच॒क्रंप᳚र्या॒विवृ॑त्स॒न्¦यदे᳚त॒शोवह॑तिधू॒र्षुयु॒क्तः|| 2||

वि॒भ्राज॑मानउ॒षसा᳚मु॒पस्था᳚द्¦रे॒भैरुदे᳚त्यनुम॒द्यमा᳚नः|

ए॒षमे᳚दे॒वःस॑वि॒ताच॑च्छन्द॒¦यःस॑मा॒नंनप्र॑मि॒नाति॒धाम॑|| 3||

दि॒वोरु॒क्मउ॑रु॒चक्षा॒,उदे᳚ति¦दू॒रे,अ॑र्थस्त॒रणि॒र्भ्राज॑मानः|

नू॒नंजनाः॒सूर्ये᳚ण॒प्रसू᳚ता॒,¦अय॒न्नर्था᳚निकृ॒णव॒न्नपां᳚सि|| 4||

यत्रा᳚च॒क्रुर॒मृता᳚गा॒तुम॑स्मै¦श्ये॒नोनदीय॒न्नन्वे᳚ति॒पाथः॑|

प्रति॑वां॒सूर॒उदि॑तेविधेम॒¦नमो᳚भिर्मित्रावरुणो॒तह॒व्यैः|| 5||

नूमि॒त्रोवरु॑णो,अर्य॒मान॒¦स्त्मने᳚तो॒काय॒वरि॑वोदधन्तु|

सु॒गानो॒विश्वा᳚सु॒पथा᳚निसन्तु¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[78] दिविक्षयंतेति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठो मित्रावरुणौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:64}{अनुवाक:4, सूक्त:9}
दि॒विक्षय᳚न्ता॒रज॑सःपृथि॒व्यां¦प्रवां᳚घृ॒तस्य॑नि॒र्णिजो᳚ददीरन्|

ह॒व्यंनो᳚मि॒त्रो,अ᳚र्य॒मासुजा᳚तो॒¦राजा᳚सुक्ष॒त्रोवरु॑णोजुषन्त|| 1||वर्ग:6

आरा᳚जानामहऋतस्यगोपा॒¦सिन्धु॑पतीक्षत्रियायातम॒र्वाक्|

इळां᳚नोमित्रावरुणो॒तवृ॒ष्टि¦मव॑दि॒वइ᳚न्वतंजीरदानू|| 2||

मि॒त्रस्तन्नो॒वरु॑णोदे॒वो,अ॒र्यः¦प्रसाधि॑ष्ठेभिःप॒थिभि᳚र्नयन्तु|

ब्रव॒द्‌यथा᳚न॒आद॒रिःसु॒दास॑¦इ॒षाम॑देमस॒हदे॒वगो᳚पाः|| 3||

योवां॒गर्तं॒मन॑सा॒तक्ष॑दे॒त¦मू॒र्ध्वांधी॒तिंकृ॒णव॑द्‌धा॒रय॑च्च|

उ॒क्षेथां᳚मित्रावरुणाघृ॒तेन॒¦तारा᳚जानासुक्षि॒तीस्त॑र्पयेथाम्|| 4||

ए॒षस्तोमो᳚वरुणमित्र॒तुभ्यं॒¦सोमः॑शु॒क्रोनवा॒यवे᳚ऽयामि|

अ॒वि॒ष्टंधियो᳚जिगृ॒तंपुरं᳚धी¦र्यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[79] प्रतिवामिति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठो मित्रावरुणौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:65}{अनुवाक:4, सूक्त:10}
प्रति॑वां॒सूर॒उदि॑तेसू॒क्तै¦र्मि॒त्रंहु॑वे॒वरु॑णंपू॒तद॑क्षम्|

ययो᳚रसु॒र्य१॑(अ॒)मक्षि॑तं॒ज्येष्ठं॒¦विश्व॑स्य॒याम᳚न्ना॒चिता᳚जिग॒त्नु|| 1||वर्ग:7

ताहिदे॒वाना॒मसु॑रा॒ताव॒र्या¦तानः॑,क्षि॒तीःक॑रतमू॒र्जय᳚न्तीः|

अ॒श्याम॑मित्रावरुणाव॒यंवां॒¦द्यावा᳚च॒यत्र॑पी॒पय॒न्नहा᳚च|| 2||

ताभूरि॑पाशा॒वनृ॑तस्य॒सेतू᳚¦दुर॒त्येतू᳚रि॒पवे॒मर्त्या᳚य|

ऋ॒तस्य॑मित्रावरुणाप॒थावा᳚¦म॒पोनना॒वादु॑रि॒तात॑रेम|| 3||

आनो᳚मित्रावरुणाह॒व्यजु॑ष्टिं¦घृ॒तैर्गव्यू᳚तिमुक्षत॒मिळा᳚भिः|

प्रति॑वा॒मत्र॒वर॒माजना᳚य¦पृणी॒तमु॒द्नोदि॒व्यस्य॒चारोः᳚|| 4||

ए॒षस्तोमो᳚वरुणमित्र॒तुभ्यं॒¦सोमः॑शु॒क्रोनवा॒यवे᳚ऽयामि|

अ॒वि॒ष्टंधियो᳚जिगृ॒तंपुरं᳚धी¦र्यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[80] प्रमित्रयोरित्येकोनविंशत्यृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठो मित्रावरुणौ चतुर्थ्यादिदशानामादित्यः चतुर्दश्यादितिसृणां सूर्योगायत्री दशमीद्वादशी चतुर्दश्यो बृहत्यः एकादशी त्रयोदशीपंचदश्यः सतोबृहत्यः षोडशीपुरउष्णिक् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:66}{अनुवाक:4, सूक्त:11}
प्रमि॒त्रयो॒र्वरु॑णयोः॒¦स्तोमो᳚नएतुशू॒ष्यः॑|नम॑स्वान्‌तुविजा॒तयोः᳚|| 1||वर्ग:8
याधा॒रय᳚न्तदे॒वाः¦सु॒दक्षा॒दक्ष॑पितरा|अ॒सु॒र्या᳚य॒प्रम॑हसा|| 2||
तानः॑स्ति॒पात॑नू॒पा¦वरु॑णजरितॄ॒णाम्|मित्र॑सा॒धय॑तं॒धियः॑|| 3||
यद॒द्यसूर॒उदि॒ते¦ऽना᳚गामि॒त्रो,अ᳚र्य॒मा|सु॒वाति॑सवि॒ताभगः॑|| 4||
सु॒प्रा॒वीर॑स्तु॒सक्षयः॒¦प्रनुयाम᳚न्‌त्सुदानवः|येनो॒,अंहो᳚ऽति॒पिप्र॑ति|| 5||
उ॒तस्व॒राजो॒,अदि॑ति॒¦रद॑ब्धस्यव्र॒तस्य॒ये|म॒होराजा᳚नईशते|| 6||वर्ग:9
प्रति॑वां॒सूर॒उदि॑ते¦मि॒त्रंगृ॑णीषे॒वरु॑णम्|अ॒र्य॒मणं᳚रि॒शाद॑सम्|| 7||
रा॒याहि॑रण्य॒याम॒ति¦रि॒यम॑वृ॒काय॒शव॑से|इ॒यंविप्रा᳚मे॒धसा᳚तये|| 8||
तेस्या᳚मदेववरुण॒¦तेमि॑त्रसू॒रिभिः॑स॒ह|इषं॒स्व॑श्चधीमहि|| 9||
ब॒हवः॒सूर॑चक्षसो¦ऽग्निजि॒ह्वा,ऋ॑ता॒वृधः॑|

त्रीणि॒येये॒मुर्वि॒दथा᳚निधी॒तिभि॒¦र्विश्वा᳚नि॒परि॑भूतिभिः|| 10||

वियेद॒धुःश॒रदं॒मास॒मादह᳚र्¦य॒ज्ञम॒क्तुंचादृच᳚म्|

अ॒ना॒प्यंवरु॑णोमि॒त्रो,अ᳚र्य॒मा¦क्ष॒त्रंराजा᳚नआशत|| 11||वर्ग:10

तद्‌वो᳚अ॒द्यम॑नामहे¦सू॒क्तैःसूर॒उदि॑ते|

यदोह॑ते॒वरु॑णोमि॒त्रो,अ᳚र्य॒मा¦यू॒यमृ॒तस्य॑रथ्यः|| 12||

ऋ॒तावा᳚नऋ॒तजा᳚ता,ऋता॒वृधो᳚¦घो॒रासो᳚अनृत॒द्विषः॑|

तेषां᳚वःसु॒म्नेसु॑च्छ॒र्दिष्ट॑मेनरः॒¦स्याम॒येच॑सू॒रयः॑|| 13||

उदु॒त्यद्‌द॑र्श॒तंवपु॑¦र्दि॒वए᳚तिप्रतिह्व॒रे|

यदी᳚मा॒शुर्वह॑तिदे॒वएत॑शो॒¦विश्व॑स्मै॒चक्ष॑से॒,अर᳚म्|| 14||

शी॒र्ष्णःशी᳚र्ष्णो॒जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पतिं᳚¦स॒मया॒विश्व॒मारजः॑|

स॒प्तस्वसा᳚रःसुवि॒ताय॒सूर्यं॒¦वह᳚न्तिह॒रितो॒रथे᳚|| 15||

तच्चक्षु॑र्दे॒वहि॑तंशु॒क्रमु॒च्चर॑त्|पश्ये᳚मश॒रदः॑श॒तं¦जीवे᳚मश॒रदः॑श॒तम्|| 16||वर्ग:11
काव्ये᳚भिरदा॒भ्या¦ऽऽया᳚तंवरुणद्यु॒मत्|मि॒त्रश्च॒सोम॑पीतये|| 17||
दि॒वोधाम॑भिर्वरुण¦मि॒त्रश्चाया᳚तम॒द्रुहा᳚|पिब॑तं॒सोम॑मातु॒जी|| 18||
आया᳚तंमित्रावरुणा¦जुषा॒णावाहु॑तिंनरा|पा॒तंसोम॑मृतावृधा|| 19||
[81] प्रतिवामिति दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोश्विनौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:67}{अनुवाक:4, सूक्त:12}
प्रति॑वां॒रथं᳚नृपतीज॒रध्यै᳚¦ह॒विष्म॑ता॒मन॑साय॒ज्ञिये᳚न|

योवां᳚दू॒तोनधि॑ष्ण्या॒वजी᳚ग॒¦रच्छा᳚सू॒नुर्नपि॒तरा᳚विवक्मि|| 1||वर्ग:12

अशो᳚च्य॒ग्निःस॑मिधा॒नो,अ॒स्मे,¦उपो᳚अदृश्र॒न्‌तम॑सश्चि॒दन्ताः᳚|

अचे᳚तिके॒तुरु॒षसः॑पु॒रस्ता᳚¦च्छ्रि॒येदि॒वोदु॑हि॒तुर्जाय॑मानः|| 2||

अ॒भिवां᳚नू॒नम॑श्विना॒सुहो᳚ता॒¦स्तोमैः᳚सिषक्तिनासत्याविव॒क्वान्|

पू॒र्वीभि᳚र्यातंप॒थ्या᳚भिर॒र्वाक्¦स्व॒र्विदा॒वसु॑मता॒रथे᳚न|| 3||

अ॒वोर्वां᳚नू॒नम॑श्विनायु॒वाकु॑¦र्हु॒वेयद्‌वां᳚सु॒तेमा᳚ध्वीवसू॒युः|

आवां᳚वहन्तु॒स्थवि॑रासो॒,अश्वाः॒¦पिबा᳚थो,अ॒स्मेसुषु॑ता॒मधू᳚नि|| 4||

प्राची᳚मुदेवाश्विना॒धियं॒मे¦ऽमृ॑ध्रांसा॒तये᳚कृतंवसू॒युम्|

विश्वा᳚अविष्टं॒वाज॒आपुरं᳚धी॒¦स्तानः॑शक्तंशचीपती॒शची᳚भिः|| 5||

अ॒वि॒ष्टंधी॒ष्व॑श्विनानआ॒सु¦प्र॒जाव॒द्‌रेतो॒,अह्र॑यंनो,अस्तु|

आवां᳚तो॒केतन॑ये॒तूतु॑जानाः¦सु॒रत्ना᳚सोदे॒ववी᳚तिंगमेम|| 6||वर्ग:13

ए॒षस्यवां᳚पूर्व॒गत्वे᳚व॒सख्ये᳚¦नि॒धिर्हि॒तोमा᳚ध्वीरा॒तो,अ॒स्मे|

अहे᳚ळता॒मन॒साया᳚तम॒र्वा¦ग॒श्नन्ता᳚ह॒व्यंमानु॑षीषुवि॒क्षु|| 7||

एक॑स्मि॒न्‌योगे᳚भुरणासमा॒ने¦परि॑वांस॒प्तस्र॒वतो॒रथो᳚गात्|

नवा᳚यन्तिसु॒भ्वो᳚दे॒वयु॑क्ता॒¦येवां᳚धू॒र्षुत॒रण॑यो॒वह᳚न्ति|| 8||

अ॒स॒श्चता᳚म॒घव॑द्भ्यो॒हिभू॒तं¦येरा॒याम॑घ॒देयं᳚जु॒नन्ति॑|

प्रयेबन्धुं᳚सू॒नृता᳚भिस्ति॒रन्ते॒¦गव्या᳚पृ॒ञ्चन्तो॒,अश्व्या᳚म॒घानि॑|| 9||

नूमे॒हव॒माशृ॑णुतंयुवाना¦यासि॒ष्टंव॒र्तिर॑श्विना॒विरा᳚वत्|

ध॒त्तंरत्ना᳚नि॒जर॑तंचसू॒रीन्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 10||

[82] आशुभ्रेति नवर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोश्विनौत्रिष्टुप् आद्याःसप्तविराजः |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:68}{अनुवाक:4, सूक्त:13}
आशु॑भ्रायातमश्विना॒स्वश्वा॒¦गिरो᳚दस्राजुजुषा॒णायु॒वाकोः᳚|ह॒व्यानि॑च॒प्रति॑भृतावी॒तंनः॑|| 1||वर्ग:14
प्रवा॒मन्धां᳚सि॒मद्या᳚न्यस्थु॒¦ररं᳚गन्तंह॒विषो᳚वी॒तये᳚मे|ति॒रो,अ॒र्योहव॑नानिश्रु॒तंनः॑|| 2||
प्रवां॒रथो॒मनो᳚जवा,इयर्ति¦ति॒रोरजां᳚स्यश्विनाश॒तोतिः॑|अ॒स्मभ्यं᳚सूर्यावसू,इया॒नः|| 3||
अ॒यंह॒यद्‌वां᳚देव॒या,उ॒अद्रि॑¦रू॒र्ध्वोविव॑क्तिसोम॒सुद्‌यु॒वभ्या᳚म्|आव॒ल्गूविप्रो᳚ववृतीतह॒व्यैः|| 4||
चि॒त्रंह॒यद्‌वां॒भोज॑नं॒न्वस्ति॒¦न्यत्र॑ये॒महि॑ष्वन्तंयुयोतम्|योवा᳚मो॒मानं॒दध॑तेप्रि॒यःसन्|| 5||
उ॒तत्यद्‌वां᳚जुर॒ते,अ॑श्विनाभू॒¦च्च्यवा᳚नायप्र॒तीत्यं᳚हवि॒र्दे|अधि॒यद्‌वर्प॑इ॒तऊ᳚तिध॒त्थः|| 6||वर्ग:15
उ॒तत्यंभु॒ज्युम॑श्विना॒सखा᳚यो॒¦मध्ये᳚जहुर्दु॒रेवा᳚सःसमु॒द्रे|निरीं᳚पर्ष॒दरा᳚वा॒योयु॒वाकुः॑|| 7||
वृका᳚यचि॒ज्जस॑मानायशक्त¦मु॒तश्रु॑तंश॒यवे᳚हू॒यमा᳚ना|

याव॒घ्न्यामपि᳚न्वतम॒पोन¦स्त॒र्यं᳚चिच्छ॒क्त्य॑श्विना॒शची᳚भिः|| 8||

ए॒षस्यका॒रुर्ज॑रतेसू॒क्तै¦रग्रे᳚बुधा॒नउ॒षसां᳚सु॒मन्मा᳚|

इ॒षातंव॑र्धद॒घ्न्यापयो᳚भि¦र्यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 9||

[83] आवांरथइत्यष्टर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोश्विनौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:69}{अनुवाक:4, सूक्त:14}
आवां॒रथो॒रोद॑सीबद्बधा॒नो¦हि॑र॒ण्ययो॒वृष॑भिर्या॒त्वश्वैः᳚|

घृ॒तव॑र्तनिःप॒विभी᳚रुचा॒न¦इ॒षांवो॒ळ्हानृ॒पति᳚र्वा॒जिनी᳚वान्|| 1||वर्ग:16

सप॑प्रथा॒नो,अ॒भिपञ्च॒भूमा᳚¦त्रिवन्धु॒रोमन॒साया᳚तुयु॒क्तः|

विशो॒येन॒गच्छ॑थोदेव॒यन्तीः॒¦कुत्रा᳚चि॒द्‌याम॑मश्विना॒दधा᳚ना|| 2||

स्वश्वा᳚य॒शसाया᳚तम॒र्वाग्¦दस्रा᳚नि॒धिंमधु॑मन्तंपिबाथः|

विवां॒रथो᳚व॒ध्वा॒३॑(आ॒)याद॑मा॒नो¦ऽन्ता᳚न्‌दि॒वोबा᳚धतेवर्त॒निभ्या᳚म्|| 3||

यु॒वोःश्रियं॒परि॒योषा᳚वृणीत॒¦सूरो᳚दुहि॒तापरि॑तक्म्यायाम्|

यद्‌दे᳚व॒यन्त॒मव॑थः॒शची᳚भिः॒¦परि॑घ्रं॒समो॒मना᳚वां॒वयो᳚गात्|| 4||

योह॒स्यवां᳚रथिरा॒वस्त॑उ॒स्रा¦रथो᳚युजा॒नःप॑रि॒याति॑व॒र्तिः|

तेन॑नः॒शंयोरु॒षसो॒व्यु॑ष्टौ॒¦न्य॑श्विनावहतंय॒ज्ञे,अ॒स्मिन्|| 5||

नरा᳚गौ॒रेव॑वि॒द्युतं᳚तृषा॒णा¦ऽस्माक॑म॒द्यसव॒नोप॑यातम्|

पु॒रु॒त्राहिवां᳚म॒तिभि॒र्हव᳚न्ते॒¦मावा᳚म॒न्येनिय॑मन्‌देव॒यन्तः॑|| 6||

यु॒वंभु॒ज्युमव॑विद्धंसमु॒द्र¦उदू᳚हथु॒रर्ण॑सो॒,अस्रि॑धानैः|

प॒त॒त्रिभि॑रश्र॒मैर᳚व्य॒थिभि॑र्¦दं॒सना᳚भिरश्विनापा॒रय᳚न्ता|| 7||

नूमे॒हव॒माशृ॑णुतंयुवाना¦यासि॒ष्टंव॒र्तिर॑श्विना॒विरा᳚वत्|

ध॒त्तंरत्ना᳚नि॒जर॑तंचसू॒रीन्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 8||

[84] आविश्ववारेति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोश्विनौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:70}{अनुवाक:4, सूक्त:15}
आवि॑श्ववाराश्विनागतंनः॒¦प्रतत्‌स्थान॑मवाचिवांपृथि॒व्याम्|

अश्वो॒नवा॒जीशु॒नपृ॑ष्ठो,अस्था॒¦दायत्‌से॒दथु॑र्ध्रु॒वसे॒नयोनि᳚म्|| 1||वर्ग:17

सिष॑क्ति॒सावां᳚सुम॒तिश्चनि॒ष्ठा¦ऽता᳚पिघ॒र्मोमनु॑षोदुरो॒णे|

योवां᳚समु॒द्रान्‌त्स॒रितः॒पिप॒र्त्ये¦त॑ग्वाचि॒न्नसु॒युजा᳚युजा॒नः|| 2||

यानि॒स्थाना᳚न्यश्विनाद॒धाथे᳚¦दि॒वोय॒ह्वीष्वोष॑धीषुवि॒क्षु|

निपर्व॑तस्यमू॒र्धनि॒सद॒न्ते¦षं॒जना᳚यदा॒शुषे॒वह᳚न्ता|| 3||

च॒नि॒ष्टंदे᳚वा॒,ओष॑धीष्व॒प्सु¦यद्‌यो॒ग्या,अ॒श्नवै᳚थे॒,ऋषी᳚णाम्|

पु॒रूणि॒रत्ना॒दध॑तौ॒न्य१॑(अ॒)स्मे,¦अनु॒पूर्वा᳚णिचख्यथुर्यु॒गानि॑|| 4||

शु॒श्रु॒वांसा᳚चिदश्विनापु॒रूण्य॒¦भिब्रह्मा᳚णिचक्षाथे॒,ऋषी᳚णाम्|

प्रति॒प्रया᳚तं॒वर॒माजना᳚या॒¦ऽस्मेवा᳚मस्तुसुम॒तिश्चनि॑ष्ठा|| 5||

योवां᳚य॒ज्ञोना᳚सत्याह॒विष्मा᳚न्¦कृ॒तब्र᳚ह्मासम॒र्यो॒३॑(ओ॒)भवा᳚ति|

उप॒प्रया᳚तं॒वर॒मावसि॑ष्ठ¦मि॒माब्रह्मा᳚ण्यृच्यन्तेयु॒वभ्या᳚म्|| 6||

इ॒यंम॑नी॒षा,इ॒यम॑श्विना॒गी¦रि॒मांसु॑वृ॒क्तिंवृ॑षणाजुषेथाम्|

इ॒माब्रह्मा᳚णियुव॒यून्य॑ग्मन्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[85] अपस्वसुरिति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोश्विनौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:71}{अनुवाक:5, सूक्त:1}
अप॒स्वसु॑रु॒षसो॒नग्जि॑हीते¦रि॒णक्ति॑कृ॒ष्णीर॑रु॒षाय॒पन्था᳚म्|

अश्वा᳚मघा॒गोम॑घावांहुवेम॒¦दिवा॒नक्तं॒शरु॑म॒स्मद्‌यु॑योतम्|| 1||वर्ग:18

उ॒पाया᳚तंदा॒शुषे॒मर्त्या᳚य॒¦रथे᳚नवा॒मम॑श्विना॒वह᳚न्ता|

यु॒यु॒तम॒स्मदनि॑रा॒ममी᳚वां॒¦दिवा॒नक्तं᳚माध्वी॒त्रासी᳚थांनः|| 2||

आवां॒रथ॑मव॒मस्यां॒व्यु॑ष्टौ¦सुम्ना॒यवो॒वृष॑णोवर्तयन्तु|

स्यूम॑गभस्तिमृत॒युग्भि॒रश्वै॒¦राश्वि॑ना॒वसु॑मन्तंवहेथाम्|| 3||

योवां॒रथो᳚नृपती॒,अस्ति॑वो॒ळ्हा¦त्रि॑वन्धु॒रोवसु॑माँ,उ॒स्रया᳚मा|

आन॑ए॒नाना᳚स॒त्योप॑यात¦म॒भियद्‌वां᳚वि॒श्वप्स्न्यो॒जिगा᳚ति|| 4||

यु॒वंच्यवा᳚नंज॒रसो᳚ऽमुमुक्तं॒¦निपे॒दव॑ऊहथुरा॒शुमश्व᳚म्|

निरंह॑स॒स्तम॑सःस्पर्त॒मत्रिं॒¦निजा᳚हु॒षंशि॑थि॒रेधा᳚तम॒न्तः|| 5||

इ॒यंम॑नी॒षा,इ॒यम॑श्विना॒गी¦रि॒मांसु॑वृ॒क्तिंवृ॑षणाजुषेथाम्|

इ॒माब्रह्मा᳚णियुव॒यून्य॑ग्मन्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[86] आगोमतेति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोश्विनौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:72}{अनुवाक:5, सूक्त:2}
आगोम॑तानासत्या॒रथे॒ना¦ऽश्वा᳚वतापुरुश्च॒न्द्रेण॑यातम्|

अ॒भिवां॒विश्वा᳚नि॒युतः॑सचन्ते¦स्पा॒र्हया᳚श्रि॒यात॒न्वा᳚शुभा॒ना|| 1||वर्ग:19

आनो᳚दे॒वेभि॒रुप॑यातम॒र्वाक्¦स॒जोष॑सानासत्या॒रथे᳚न|

यु॒वोर्हिनः॑स॒ख्यापित्र्या᳚णि¦समा॒नोबन्धु॑रु॒ततस्य॑वित्तम्|| 2||

उदु॒स्तोमा᳚सो,अ॒श्विनो᳚रबुध्र¦ञ्जा॒मिब्रह्मा᳚ण्यु॒षस॑श्चदे॒वीः|

आ॒विवा᳚स॒न्‌रोद॑सी॒धिष्ण्ये॒मे,¦अच्छा॒विप्रो॒नास॑त्याविवक्ति|| 3||

विचेदु॒च्छन्त्य॑श्विना,उ॒षासः॒¦प्रवां॒ब्रह्मा᳚णिका॒रवो᳚भरन्ते|

ऊ॒र्ध्वंभा॒नुंस॑वि॒तादे॒वो,अ॑श्रेद्¦बृ॒हद॒ग्नयः॑स॒मिधा᳚जरन्ते|| 4||

आप॒श्चाता᳚न्नास॒त्यापु॒रस्ता॒¦दाश्वि॑नायातमध॒रादुद॑क्तात्|

आवि॒श्वतः॒पाञ्च॑जन्येनरा॒या¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[87] अतारिष्मेति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोश्विनौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:73}{अनुवाक:5, सूक्त:3}
अता᳚रिष्म॒तम॑सस्पा॒रम॒स्य¦प्रति॒स्तोमं᳚देव॒यन्तो॒दधा᳚नाः|

पु॒रु॒दंसा᳚पुरु॒तमा᳚पुरा॒जा¦ऽम॑र्त्याहवते,अ॒श्विना॒गीः|| 1||वर्ग:20

न्यु॑प्रि॒योमनु॑षःसादि॒होता॒¦नास॑त्या॒योयज॑ते॒वन्द॑तेच|

अ॒श्नी॒तंमध्वो᳚अश्विना,उपा॒क¦आवां᳚वोचेवि॒दथे᳚षु॒प्रय॑स्वान्|| 2||

अहे᳚मय॒ज्ञंप॒थामु॑रा॒णा,¦इ॒मांसु॑वृ॒क्तिंवृ॑षणाजुषेथाम्|

श्रु॒ष्टी॒वेव॒प्रेषि॑तोवामबोधि॒¦प्रति॒स्तोमै॒र्जर॑माणो॒वसि॑ष्ठः|| 3||

उप॒त्यावह्नी᳚गमतो॒विशं᳚नो¦रक्षो॒हणा॒सम्भृ॑तावी॒ळुपा᳚णी|

समन्धां᳚स्यग्मतमत्स॒राणि॒¦मानो᳚मर्धिष्ट॒माग॑तंशि॒वेन॑|| 4||

आप॒श्चाता᳚न्नास॒त्यापु॒रस्ता॒¦दाश्वि॑नायातमध॒रादुद॑क्तात्|

आवि॒श्वतः॒पाञ्च॑जन्येनरा॒या¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[88] इमाउवामिति षडृचस्य सूक्तस्यमैत्रावरुणिर्वसिष्ठोश्विनौबृहती द्वितीयाचतुर्थी षष्ठयः सतो बृहत्यः |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:74}{अनुवाक:5, सूक्त:4}
इ॒मा,उ॑वां॒दिवि॑ष्टय¦उ॒स्राह॑वन्ते,अश्विना|

अ॒यंवा᳚म॒ह्वेऽव॑सेशचीवसू॒¦विशं᳚विशं॒हिगच्छ॑थः|| 1||वर्ग:21

यु॒वंचि॒त्रंद॑दथु॒र्भोज॑नंनरा॒¦चोदे᳚थांसू॒नृता᳚वते|

अ॒र्वाग्रथं॒सम॑नसा॒निय॑च्छतं॒¦पिब॑तंसो॒म्यंमधु॑|| 2||

आया᳚त॒मुप॑भूषतं॒¦मध्वः॑पिबतमश्विना|

दु॒ग्धंपयो᳚वृषणाजेन्यावसू॒¦मानो᳚मर्धिष्ट॒माग॑तम्|| 3||

अश्वा᳚सो॒येवा॒मुप॑दा॒शुषो᳚गृ॒हं¦यु॒वांदीय᳚न्ति॒बिभ्र॑तः|

म॒क्षू॒युभि᳚र्नरा॒हये᳚भिरश्वि॒ना¦ऽऽदे᳚वायातमस्म॒यू|| 4||

अधा᳚ह॒यन्तो᳚अ॒श्विना॒¦पृक्षः॑सचन्तसू॒रयः॑|

तायं᳚सतोम॒घव॑द्भ्योध्रु॒वंयश॑¦श्छ॒र्दिर॒स्मभ्यं॒नास॑त्या|| 5||

प्रयेय॒युर॑वृ॒कासो॒रथा᳚इव¦नृपा॒तारो॒जना᳚नाम्|

उ॒तस्वेन॒शव॑साशूशुवु॒र्नर॑¦उ॒तक्षि॑यन्तिसुक्षि॒तिम्|| 6||

[89] व्युषा आवइत्यष्टर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठउषास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:75}{अनुवाक:5, सूक्त:5}
व्यु१॑(उ॒)षा,आ᳚वोदिवि॒जा,ऋ॒तेना᳚¦ऽऽविष्कृण्वा॒नाम॑हि॒मान॒मागा᳚त्|

अप॒द्रुह॒स्तम॑आव॒रजु॑ष्ट॒¦मङ्गि॑रस्तमाप॒थ्या᳚अजीगः|| 1||वर्ग:22

म॒हेनो᳚अ॒द्यसु॑वि॒ताय॑बो॒¦ध्युषो᳚म॒हेसौभ॑गाय॒प्रय᳚न्धि|

चि॒त्रंर॒यिंय॒शसं᳚धेह्य॒स्मे¦देवि॒मर्ते᳚षुमानुषिश्रव॒स्युम्|| 2||

ए॒तेत्येभा॒नवो᳚दर्श॒ताया᳚¦श्चि॒त्रा,उ॒षसो᳚अ॒मृता᳚स॒आगुः॑|

ज॒नय᳚न्तो॒दैव्या᳚निव्र॒तान्या᳚¦पृ॒णन्तो᳚अ॒न्तरि॑क्षा॒व्य॑स्थुः|| 3||

ए॒षास्यायु॑जा॒नाप॑रा॒कात्¦पञ्च॑क्षि॒तीःपरि॑स॒द्योजि॑गाति|

अ॒भि॒पश्य᳚न्तीव॒युना॒जना᳚नां¦दि॒वोदु॑हि॒ताभुव॑नस्य॒पत्नी᳚|| 4||

वा॒जिनी᳚वती॒सूर्य॑स्य॒योषा᳚¦चि॒त्राम॑घारा॒यई᳚शे॒वसू᳚नाम्|

ऋषि॑ष्टुताज॒रय᳚न्तीम॒घो¦न्यु॒षा,उ॑च्छति॒वह्नि॑भिर्गृणा॒ना|| 5||

प्रति॑द्युता॒नाम॑रु॒षासो॒,अश्वा᳚¦श्चि॒त्रा,अ॑दृश्रन्नु॒षसं॒वह᳚न्तः|

याति॑शु॒भ्रावि॑श्व॒पिशा॒रथे᳚न॒¦दधा᳚ति॒रत्नं᳚विध॒तेजना᳚य|| 6||

स॒त्यास॒त्येभि᳚र्मह॒तीम॒हद्भि॑¦र्दे॒वीदे॒वेभि᳚र्यज॒तायज॑त्रैः|

रु॒जद्‌दृ॒ळ्हानि॒दद॑दु॒स्रिया᳚णां॒¦प्रति॒गाव॑उ॒षसं᳚वावशन्त|| 7||

नूनो॒गोम॑द्‌वी॒रव॑द्धेहि॒रत्न॒¦मुषो॒,अश्वा᳚वत्‌पुरु॒भोजो᳚अ॒स्मे|

मानो᳚ब॒र्हिःपु॑रु॒षता᳚नि॒देक᳚¦र्यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 8||

[90] उदुज्योतिरिति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठउषास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:76}{अनुवाक:5, सूक्त:6}
उदु॒ज्योति॑र॒मृतं᳚वि॒श्वज᳚न्यं¦वि॒श्वान॑रःसवि॒तादे॒वो,अ॑श्रेत्|

क्रत्वा᳚दे॒वाना᳚मजनिष्ट॒चक्षु॑¦रा॒विर॑क॒र्भुव॑नं॒विश्व॑मु॒षाः|| 1||वर्ग:23

प्रमे॒पन्था᳚देव॒याना᳚अदृश्र॒¦न्नम॑र्धन्तो॒वसु॑भि॒रिष्कृ॑तासः|

अभू᳚दुके॒तुरु॒षसः॑पु॒रस्ता᳚त्¦प्रती॒च्यागा॒दधि॑ह॒र्म्येभ्यः॑|| 2||

तानीदहा᳚निबहु॒लान्या᳚स॒न्¦याप्रा॒चीन॒मुदि॑ता॒सूर्य॑स्य|

यतः॒परि॑जा॒रइ॑वा॒चर॒¦न्त्युषो᳚ददृ॒क्षेनपुन᳚र्य॒तीव॑|| 3||

तइद्‌दे॒वानां᳚सध॒माद॑आस¦न्नृ॒तावा᳚नःक॒वयः॑पू॒र्व्यासः॑|

गू॒ळ्हंज्योतिः॑पि॒तरो॒,अन्व॑विन्दन्त्¦स॒त्यम᳚न्त्रा,अजनयन्नु॒षास᳚म्|| 4||

स॒मा॒नऊ॒र्वे,अधि॒संग॑तासः॒¦संजा᳚नते॒नय॑तन्तेमि॒थस्ते|

तेदे॒वानां॒नमि॑नन्तिव्र॒ता¦न्यम॑र्धन्तो॒वसु॑भि॒र्याद॑मानाः|| 5||

प्रति॑त्वा॒स्तोमै᳚रीळते॒वसि॑ष्ठा,¦उष॒र्बुधः॑सुभगेतुष्टु॒वांसः॑|

गवां᳚ने॒त्रीवाज॑पत्नीनउ॒च्छो¦षः॑सुजातेप्रथ॒माज॑रस्व|| 6||

ए॒षाने॒त्रीराध॑सःसू॒नृता᳚ना¦मु॒षा,उ॒च्छन्ती᳚रिभ्यते॒वसि॑ष्ठैः|

दी॒र्घ॒श्रुतं᳚र॒यिम॒स्मेदधा᳚ना¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[91] उपोरुरुचइति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठउषास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:77}{अनुवाक:5, सूक्त:7}
उपो᳚रुरुचेयुव॒तिर्नयोषा॒¦विश्वं᳚जी॒वंप्र॑सु॒वन्ती᳚च॒रायै᳚|

अभू᳚द॒ग्निःस॒मिधे॒मानु॑षाणा॒¦मक॒र्ज्योति॒र्बाध॑माना॒तमां᳚सि|| 1||वर्ग:24

विश्वं᳚प्रती॒चीस॒प्रथा॒,उद॑स्था॒द्¦रुश॒द्‌वासो॒बिभ्र॑तीशु॒क्रम॑श्वैत्|

हिर᳚ण्यवर्णासु॒दृशी᳚कसंदृ॒ग्¦गवां᳚मा॒ताने॒त्र्यह्ना᳚मरोचि|| 2||

दे॒वानां॒चक्षुः॑सु॒भगा॒वह᳚न्ती¦श्वे॒तंनय᳚न्तीसु॒दृशी᳚क॒मश्व᳚म्|

उ॒षा,अ॑दर्शिर॒श्मिभि॒र्व्य॑क्ता¦चि॒त्राम॑घा॒विश्व॒मनु॒प्रभू᳚ता|| 3||

अन्ति॑वामादू॒रे,अ॒मित्र॑मुच्छो॒¦र्वींगव्यू᳚ति॒मभ॑यंकृधीनः|

या॒वय॒द्वेष॒आभ॑रा॒वसू᳚नि¦चो॒दय॒राधो᳚गृण॒तेम॑घोनि|| 4||

अ॒स्मेश्रेष्ठे᳚भिर्भा॒नुभि॒र्विभा॒ह्यु¦षो᳚देविप्रति॒रन्ती᳚न॒आयुः॑|

इषं᳚चनो॒दध॑तीविश्ववारे॒¦गोम॒दश्वा᳚व॒द्‌रथ॑वच्च॒राधः॑|| 5||

यांत्वा᳚दिवोदुहितर्व॒र्धय॒¦न्त्युषः॑सुजातेम॒तिभि॒र्वसि॑ष्ठाः|

सास्मासु॑धार॒यिमृ॒ष्वंबृ॒हन्तं᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[92] प्रतिकेतवइति पंचर्चस्य सूक्तस्यमैत्रावरुणिर्वसिष्ठउषास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:78}{अनुवाक:5, सूक्त:8}
प्रति॑के॒तवः॑प्रथ॒मा,अ॑दृश्र¦न्नू॒र्ध्वा,अ॑स्या,अ॒ञ्जयो॒विश्र॑यन्ते|

उषो᳚अ॒र्वाचा᳚बृह॒तारथे᳚न॒¦ज्योति॑ष्मतावा॒मम॒स्मभ्यं᳚वक्षि|| 1||वर्ग:25

प्रति॑षीम॒ग्निर्ज॑रते॒समि॑द्धः॒¦प्रति॒विप्रा᳚सोम॒तिभि॑र्गृ॒णन्तः॑|

उ॒षाया᳚ति॒ज्योति॑षा॒बाध॑माना॒¦विश्वा॒तमां᳚सिदुरि॒ताप॑दे॒वी|| 2||

ए॒ता,उ॒त्याःप्रत्य॑दृश्रन्‌पु॒रस्ता॒¦ज्ज्योति॒र्यच्छ᳚न्तीरु॒षसो᳚विभा॒तीः|

अजी᳚जन॒न्‌त्सूर्यं᳚य॒ज्ञम॒ग्नि¦म॑पा॒चीनं॒तमो᳚अगा॒दजु॑ष्टम्|| 3||

अचे᳚तिदि॒वोदु॑हि॒ताम॒घोनी॒¦विश्वे᳚पश्यन्त्यु॒षसं᳚विभा॒तीम्|

आस्था॒द्‌रथं᳚स्व॒धया᳚यु॒ज्यमा᳚न॒¦मायमश्वा᳚सःसु॒युजो॒वह᳚न्ति|| 4||

प्रति॑त्वा॒द्यसु॒मन॑सोबुधन्ता॒¦ऽस्माका᳚सोम॒घवा᳚नोव॒यंच॑|

ति॒ल्वि॒ला॒यध्व॑मुषसोविभा॒ती¦र्यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[93] व्युषाआवइति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठउषास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:79}{अनुवाक:5, सूक्त:9}
व्यु१॑(उ॒)षा,आ᳚वःप॒थ्या॒३॑(आ॒)जना᳚नां॒¦पञ्च॑क्षि॒तीर्मानु॑षीर्बो॒धय᳚न्ती|

सु॒सं॒दृग्भि॑रु॒क्षभि॑र्भा॒नुम॑श्रे॒द्¦विसूर्यो॒रोद॑सी॒चक्ष॑सावः|| 1||वर्ग:26

व्य᳚ञ्जतेदि॒वो,अन्ते᳚ष्व॒क्तून्¦विशो॒नयु॒क्ता,उ॒षसो᳚यतन्ते|

संते॒गाव॒स्तम॒आव॑र्तयन्ति॒¦ज्योति᳚र्यच्छन्तिसवि॒तेव॑बा॒हू|| 2||

अभू᳚दु॒षा,इन्द्र॑तमाम॒घो¦न्यजी᳚जनत्‌सुवि॒ताय॒श्रवां᳚सि|

विदि॒वोदे॒वीदु॑हि॒ताद॑धा॒¦त्यङ्गि॑रस्तमासु॒कृते॒वसू᳚नि|| 3||

ताव॑दुषो॒राधो᳚अ॒स्मभ्यं᳚रास्व॒¦याव॑त्‌स्तो॒तृभ्यो॒,अर॑दोगृणा॒ना|

यांत्वा᳚ज॒ज्ञुर्वृ॑ष॒भस्या॒रवे᳚ण॒¦विदृ॒ळ्हस्य॒दुरो॒,अद्रे᳚रौर्णोः|| 4||

दे॒वंदे᳚वं॒राध॑सेचो॒दय᳚न्त्य¦स्म॒द्र्य॑क्‌सू॒नृता᳚ई॒रय᳚न्ती|

व्यु॒च्छन्ती᳚नःस॒नये॒धियो᳚धा¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[94] प्रतिस्तोमेभिरिति तृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठ उषास्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:5}{मंडल:7, सूक्त:80}{अनुवाक:5, सूक्त:10}
प्रति॒स्तोमे᳚भिरु॒षसं॒वसि॑ष्ठा¦गी॒र्भिर्विप्रा᳚सःप्रथ॒मा,अ॑बुध्रन्|

वि॒व॒र्तय᳚न्तीं॒रज॑सी॒सम᳚न्ते,¦आविष्कृण्व॒तींभुव॑नानि॒विश्वा᳚|| 1||वर्ग:27

ए॒षास्यानव्य॒मायु॒र्दधा᳚ना¦गू॒ढ्वीतमो॒ज्योति॑षो॒षा,अ॑बोधि|

अग्र॑एतियुव॒तिरह्र॑याणा॒¦प्राचि॑कित॒त्‌सूर्यं᳚य॒ज्ञम॒ग्निम्|| 2||

अश्वा᳚वती॒र्गोम॑तीर्नउ॒षासो᳚¦वी॒रव॑तीः॒सद॑मुच्छन्तुभ॒द्राः|

घृ॒तंदुहा᳚नावि॒श्वतः॒प्रपी᳚ता¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 3||

[95] प्रत्युअदर्शीति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठ उषाबृहती द्वितीयाचतुर्थीषष्ठ्यः सतो बृहत्यः |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:81}{अनुवाक:5, सूक्त:11}
प्रत्यु॑अदर्श्याय॒त्यु१॑(उ॒)¦च्छन्ती᳚दुहि॒तादि॒वः|

अपो॒महि᳚व्ययति॒चक्ष॑से॒तमो॒¦ज्योति॑ष्कृणोतिसू॒नरी᳚|| 1||वर्ग:1

उदु॒स्रियाः᳚सृजते॒सूर्यः॒सचाँ᳚,¦उ॒द्यन्नक्ष॑त्रमर्चि॒वत्|

तवेदु॑षो॒व्युषि॒सूर्य॑स्यच॒¦संभ॒क्तेन॑गमेमहि|| 2||

प्रति॑त्वादुहितर्दिव॒¦उषो᳚जी॒रा,अ॑भुत्स्महि|

यावह॑सिपु॒रुस्पा॒र्हंव॑नन्वति॒¦रत्नं॒नदा॒शुषे॒मयः॑|| 3||

उ॒च्छन्ती॒याकृ॒णोषि॑मं॒हना᳚महि¦प्र॒ख्यैदे᳚वि॒स्व॑र्दृ॒शे|

तस्या᳚स्तेरत्न॒भाज॑ईमहेव॒यं¦स्याम॑मा॒तुर्नसू॒नवः॑|| 4||

तच्चि॒त्रंराध॒आभ॒रो¦षो॒यद्‌दी᳚र्घ॒श्रुत्त॑मम्|

यत्‌ते᳚दिवोदुहितर्मर्त॒भोज॑नं॒¦तद्‌रा᳚स्वभु॒नजा᳚महै|| 5||

श्रवः॑सू॒रिभ्यो᳚अ॒मृतं᳚वसुत्व॒नं¦वाजाँ᳚,अ॒स्मभ्यं॒गोम॑तः|

चो॒द॒यि॒त्रीम॒घोनः॑सू॒नृता᳚वत्यु॒¦षा,उ॑च्छ॒दप॒स्रिधः॑|| 6||

[96] इंद्रावरुणेति दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रावरुणौजगती |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:82}{अनुवाक:5, सूक्त:12}
इन्द्रा᳚वरुणायु॒वम॑ध्व॒राय॑नो¦वि॒शेजना᳚य॒महि॒शर्म॑यच्छतम्|

दी॒र्घप्र॑यज्यु॒मति॒योव॑नु॒ष्यति॑¦व॒यंज॑येम॒पृत॑नासुदू॒ढ्यः॑|| 1||वर्ग:2

स॒म्राळ॒न्यःस्व॒राळ॒न्यउ॑च्यतेवां¦म॒हान्ता॒विन्द्रा॒वरु॑णाम॒हाव॑सू|

विश्वे᳚दे॒वासः॑पर॒मेव्यो᳚मनि॒¦संवा॒मोजो᳚वृषणा॒संबलं᳚दधुः|| 2||

अन्व॒पांखान्य॑तृन्त॒मोज॒सा¦सूर्य॑मैरयतंदि॒विप्र॒भुम्|

इन्द्रा᳚वरुणा॒मदे᳚अस्यमा॒यिनो¦ऽपि᳚न्वतम॒पितः॒पिन्व॑तं॒धियः॑|| 3||

यु॒वामिद्‌यु॒त्सुपृत॑नासु॒वह्न॑यो¦यु॒वांक्षेम॑स्यप्रस॒वेमि॒तज्ञ॑वः|

ई॒शा॒नावस्व॑उ॒भय॑स्यका॒रव॒¦इन्द्रा᳚वरुणासु॒हवा᳚हवामहे|| 4||

इन्द्रा᳚वरुणा॒यदि॒मानि॑च॒क्रथु॒¦र्विश्वा᳚जा॒तानि॒भुव॑नस्यम॒ज्मना᳚|

क्षेमे᳚णमि॒त्रोवरु॑णंदुव॒स्यति॑¦म॒रुद्भि॑रु॒ग्रःशुभ॑म॒न्यई᳚यते|| 5||

म॒हेशु॒ल्काय॒वरु॑णस्य॒नुत्वि॒ष¦ओजो᳚मिमातेध्रु॒वम॑स्य॒यत्स्वम्|

अजा᳚मिम॒न्यःश्न॒थय᳚न्त॒माति॑रद्¦द॒भ्रेभि॑र॒न्यःप्रवृ॑णोति॒भूय॑सः|| 6||वर्ग:3

नतमंहो॒नदु॑रि॒तानि॒मर्त्य॒¦मिन्द्रा᳚वरुणा॒नतपः॒कुत॑श्च॒न|

यस्य॑देवा॒गच्छ॑थोवी॒थो,अ॑ध्व॒रं¦नतंमर्त॑स्यनशते॒परि॑ह्वृतिः|| 7||

अ॒र्वाङ्न॑रा॒दैव्ये॒नाव॒साग॑तं¦शृणु॒तंहवं॒यदि॑मे॒जुजो᳚षथः|

यु॒वोर्हिस॒ख्यमु॒तवा॒यदाप्यं᳚¦मार्डी॒कमि᳚न्द्रावरुणा॒निय॑च्छतम्|| 8||

अ॒स्माक॑मिन्द्रावरुणा॒भरे᳚भरे¦पुरोयो॒धाभ॑वतंकृष्ट्योजसा|

यद्‌वां॒हव᳚न्तउ॒भये॒,अध॑स्पृ॒धि¦नर॑स्तो॒कस्य॒तन॑यस्यसा॒तिषु॑|| 9||

अ॒स्मे,इन्द्रो॒वरु॑णोमि॒त्रो,अ᳚र्य॒मा¦द्यु॒म्नंय॑च्छन्तु॒महि॒शर्म॑स॒प्रथः॑|

अ॒व॒ध्रंज्योति॒रदि॑तेरृता॒वृधो᳚¦दे॒वस्य॒श्लोकं᳚सवि॒तुर्म॑नामहे|| 10||

[97] युवांनरेति दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रावरुणौजगती |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:83}{अनुवाक:5, सूक्त:13}
यु॒वांन॑रा॒पश्य॑मानास॒आप्यं᳚¦प्रा॒चाग॒व्यन्तः॑पृथु॒पर्श॑वोययुः|

दासा᳚चवृ॒त्राह॒तमार्या᳚णिच¦सु॒दास॑मिन्द्रावरु॒णाव॑सावतम्|| 1||वर्ग:4

यत्रा॒नरः॑स॒मय᳚न्तेकृ॒तध्व॑जो॒¦यस्मि᳚न्ना॒जाभव॑ति॒किंच॒नप्रि॒यम्|

यत्रा॒भय᳚न्ते॒भुव॑नास्व॒र्दृश॒¦स्तत्रा᳚नइन्द्रावरु॒णाधि॑वोचतम्|| 2||

संभूम्या॒,अन्ता᳚ध्वसि॒रा,अ॑दृक्ष॒ते¦न्द्रा᳚वरुणादि॒विघोष॒आरु॑हत्|

अस्थु॒र्जना᳚ना॒मुप॒मामरा᳚तयो॒¦ऽर्वागव॑साहवनश्रु॒ताग॑तम्|| 3||

इन्द्रा᳚वरुणाव॒धना᳚भिरप्र॒ति¦भे॒दंव॒न्वन्ता॒प्रसु॒दास॑मावतम्|

ब्रह्मा᳚ण्येषांशृणुतं॒हवी᳚मनि¦स॒त्यातृत्सू᳚नामभवत्‌पु॒रोहि॑तिः|| 4||

इन्द्रा᳚वरुणाव॒भ्यात॑पन्ति¦मा॒घान्य॒र्योव॒नुषा॒मरा᳚तयः|

यु॒वंहिवस्व॑उ॒भय॑स्य॒राज॒थो¦ऽध॑स्मानोऽवतं॒पार्ये᳚दि॒वि|| 5||

यु॒वांह॑वन्तउ॒भया᳚सआ॒जिष्वि¦न्द्रं᳚च॒वस्वो॒वरु॑णंचसा॒तये᳚|

यत्र॒राज॑भिर्द॒शभि॒र्निबा᳚धितं॒¦प्रसु॒दास॒माव॑तं॒तृत्सु॑भिःस॒ह|| 6||वर्ग:5

दश॒राजा᳚नः॒समि॑ता॒,अय॑ज्यवः¦सु॒दास॑मिन्द्रावरुणा॒नयु॑युधुः|

स॒त्यानृ॒णाम॑द्म॒सदा॒मुप॑स्तुति¦र्दे॒वा,ए᳚षामभवन्‌दे॒वहू᳚तिषु|| 7||

दा॒श॒रा॒ज्ञेपरि॑यत्तायवि॒श्वतः॑¦सु॒दास॑इन्द्रावरुणावशिक्षतम्|

श्वि॒त्यञ्चो॒यत्र॒नम॑साकप॒र्दिनो᳚¦धि॒याधीव᳚न्तो॒,अस॑पन्त॒तृत्स॑वः|| 8||

वृ॒त्राण्य॒न्यःस॑मि॒थेषु॒जिघ्न॑ते¦व्र॒तान्य॒न्यो,अ॒भिर॑क्षते॒सदा᳚|

हवा᳚महेवांवृषणासुवृ॒क्तिभि॑¦र॒स्मे,इ᳚न्द्रावरुणा॒शर्म॑यच्छतम्|| 9||

अ॒स्मे,इन्द्रो॒वरु॑णोमि॒त्रो,अ᳚र्य॒मा¦द्यु॒म्नंय॑च्छन्तु॒महि॒शर्म॑स॒प्रथः॑|

अ॒व॒ध्रंज्योति॒रदि॑तेरृता॒वृधो᳚¦दे॒वस्य॒श्लोकं᳚सवि॒तुर्म॑नामहे|| 10||

[98] आवांराजानावितिपंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रावरुणौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:84}{अनुवाक:5, सूक्त:14}
आवां᳚राजानावध्व॒रेव॑वृत्यां¦ह॒व्येभि॑रिन्द्रावरुणा॒नमो᳚भिः|

प्रवां᳚घृ॒ताची᳚बा॒ह्वोर्दधा᳚ना॒¦परि॒त्मना॒विषु॑रूपाजिगाति|| 1||वर्ग:6

यु॒वोरा॒ष्ट्रंबृ॒हदि᳚न्वति॒द्यौ¦र्यौसे॒तृभि॑रर॒ज्जुभिः॑सिनी॒थः|

परि॑नो॒हेळो॒वरु॑णस्यवृज्या,¦उ॒रुंन॒इन्द्रः॑कृणवदुलो॒कम्|| 2||

कृ॒तंनो᳚य॒ज्ञंवि॒दथे᳚षु॒चारुं᳚¦कृ॒तंब्रह्मा᳚णिसू॒रिषु॑प्रश॒स्ता|

उपो᳚र॒यिर्दे॒वजू᳚तोनएतु॒¦प्रणः॑स्पा॒र्हाभि॑रू॒तिभि॑स्तिरेतम्|| 3||

अ॒स्मे,इ᳚न्द्रावरुणावि॒श्ववा᳚रं¦र॒यिंध॑त्तं॒वसु॑मन्तंपुरु॒क्षुम्|

प्रयआ᳚दि॒त्यो,अनृ॑तामि॒ना¦त्यमि॑ता॒शूरो᳚दयते॒वसू᳚नि|| 4||

इ॒यमिन्द्रं॒वरु॑णमष्टमे॒गीः¦प्राव॑त्‌तो॒केतन॑ये॒तूतु॑जाना|

सु॒रत्ना᳚सोदे॒ववी᳚तिंगमेम¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[99] पुनीषेवामिति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रावरुणौत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:85}{अनुवाक:5, सूक्त:15}
पु॒नी॒षेवा᳚मर॒क्षसं᳚मनी॒षां¦सोम॒मिन्द्रा᳚य॒वरु॑णाय॒जुह्व॑त्|

घृ॒तप्र॑तीकामु॒षसं॒नदे॒वीं¦तानो॒याम᳚न्नुरुष्यताम॒भीके᳚|| 1||वर्ग:7

स्पर्ध᳚न्ते॒वा,उ॑देव॒हूये॒,अत्र॒¦येषु॑ध्व॒जेषु॑दि॒द्यवः॒पत᳚न्ति|

यु॒वंताँ,इ᳚न्द्रावरुणाव॒मित्रा᳚न्¦ह॒तंपरा᳚चः॒शर्वा॒विषू᳚चः|| 2||

आप॑श्चि॒द्धिस्वय॑शसः॒सद॑स्सु¦दे॒वीरिन्द्रं॒वरु॑णंदे॒वता॒धुः|

कृ॒ष्टीर॒न्योधा॒रय॑ति॒प्रवि॑क्ता¦वृ॒त्राण्य॒न्यो,अ॑प्र॒तीनि॑हन्ति|| 3||

ससु॒क्रतु᳚रृत॒चिद॑स्तु॒होता॒¦यआ᳚दित्य॒शव॑सावां॒नम॑स्वान्|

आ॒व॒वर्त॒दव॑सेवांह॒विष्मा॒¦नस॒दित्‌ससु॑वि॒ताय॒प्रय॑स्वान्|| 4||

इ॒यमिन्द्रं॒वरु॑णमष्टमे॒गीः¦प्राव॑त्‌तो॒केतन॑ये॒तूतु॑जाना|

सु॒रत्ना᳚सोदे॒ववी᳚तिंगमेम¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[100] धीरात्वित्यष्टर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोवरुणस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:86}{अनुवाक:5, सूक्त:16}
धीरा॒त्व॑स्यमहि॒नाज॒नूंषि॒¦वियस्त॒स्तम्भ॒रोद॑सीचिदु॒र्वी|

प्रनाक॑मृ॒ष्वंनु॑नुदेबृ॒हन्तं᳚¦द्वि॒तानक्ष॑त्रंप॒प्रथ॑च्च॒भूम॑|| 1||वर्ग:8

उ॒तस्वया᳚त॒न्वा॒३॑(आ॒)संव॑दे॒तत्¦क॒दान्व१॑(अ॒)न्तर्वरु॑णेभुवानि|

किंमे᳚ह॒व्यमहृ॑णानोजुषेत¦क॒दामृ॑ळी॒कंसु॒मना᳚अ॒भिख्य᳚म्|| 2||

पृ॒च्छेतदेनो᳚वरुणदि॒दृक्षू¦पो᳚एमिचिकि॒तुषो᳚वि॒पृच्छ᳚म्|

स॒मा॒नमिन्मे᳚क॒वय॑श्चिदाहु¦र॒यंह॒तुभ्यं॒वरु॑णोहृणीते|| 3||

किमाग॑आसवरुण॒ज्येष्ठं॒¦यत्‌स्तो॒तारं॒जिघां᳚ससि॒सखा᳚यम्|

प्रतन्मे᳚वोचोदूळभस्वधा॒वो¦ऽव॑त्वाने॒नानम॑सातु॒रइ॑याम्|| 4||

अव॑द्रु॒ग्धानि॒पित्र्या᳚सृजा॒नो¦ऽव॒याव॒यंच॑कृ॒मात॒नूभिः॑|

अव॑राजन्‌पशु॒तृपं॒नता॒युं¦सृ॒जाव॒त्संनदाम्नो॒वसि॑ष्ठम्|| 5||

नसस्वोदक्षो᳚वरुण॒ध्रुतिः॒सा¦सुरा᳚म॒न्युर्वि॒भीद॑को॒,अचि॑त्तिः|

अस्ति॒ज्याया॒न्‌कनी᳚यसउपा॒रे¦स्वप्न॑श्च॒नेदनृ॑तस्यप्रयो॒ता|| 6||

अरं᳚दा॒सोनमी॒ळ्हुषे᳚करा¦ण्य॒हंदे॒वाय॒भूर्ण॒येऽना᳚गाः|

अचे᳚तयद॒चितो᳚दे॒वो,अ॒र्यो¦गृत्सं᳚रा॒येक॒वित॑रोजुनाति|| 7||

अ॒यंसुतुभ्यं᳚वरुणस्वधावो¦हृ॒दिस्तोम॒उप॑श्रितश्चिदस्तु|

शंनः॒,क्षेमे॒शमु॒योगे᳚नो,अस्तु¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 8||

[101] रदत्पथइति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोवरुणस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:87}{अनुवाक:5, सूक्त:17}
रद॑त्‌प॒थोवरु॑णः॒सूर्या᳚य॒¦प्रार्णां᳚सिसमु॒द्रिया᳚न॒दीना᳚म्|

सर्गो॒नसृ॒ष्टो,अर्व॑तीरृता॒यञ्¦च॒कार॑म॒हीर॒वनी॒रह॑भ्यः|| 1||वर्ग:9

आ॒त्माते॒वातो॒रज॒आन॑वीनोत्¦प॒शुर्नभूर्णि॒र्यव॑सेसस॒वान्|

अ॒न्तर्म॒हीबृ॑ह॒तीरोद॑सी॒मे¦विश्वा᳚ते॒धाम॑वरुणप्रि॒याणि॑|| 2||

परि॒स्पशो॒वरु॑णस्य॒स्मदि॑ष्टा,¦उ॒भेप॑श्यन्ति॒रोद॑सीसु॒मेके᳚|

ऋ॒तावा᳚नःक॒वयो᳚य॒ज्ञधी᳚राः॒¦प्रचे᳚तसो॒यइ॒षय᳚न्त॒मन्म॑|| 3||

उ॒वाच॑मे॒वरु॑णो॒मेधि॑राय॒¦त्रिःस॒प्तनामाघ्न्या᳚बिभर्ति|

वि॒द्वान्‌प॒दस्य॒गुह्या॒नवो᳚चद्¦यु॒गाय॒विप्र॒उप॑राय॒शिक्ष॑न्|| 4||

ति॒स्रोद्यावो॒निहि॑ता,अ॒न्तर॑स्मिन्¦ति॒स्रोभूमी॒रुप॑राः॒षड्वि॑धानाः|

गृत्सो॒राजा॒वरु॑णश्चक्रए॒तं¦दि॒विप्रे॒ङ्खंहि॑र॒ण्ययं᳚शु॒भेकम्|| 5||

अव॒सिन्धुं॒वरु॑णो॒द्यौरि॑वस्थाद्¦द्र॒प्सोनश्वे॒तोमृ॒गस्तुवि॑ष्मान्|

ग॒म्भी॒रशं᳚सो॒रज॑सोवि॒मानः॑¦सुपा॒रक्ष॑त्रःस॒तो,अ॒स्यराजा᳚|| 6||

योमृ॒ळया᳚तिच॒क्रुषे᳚चि॒दागो᳚¦व॒यंस्या᳚म॒वरु॑णे॒,अना᳚गाः|

अनु᳚व्र॒तान्यदि॑तेरृ॒धन्तो᳚¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[102] प्रशुंध्युवमिति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोवरुणस्त्रिष्टुबंत्याजगती | (अंत्यापाशविमोचनीतिगुणः) |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:88}{अनुवाक:5, सूक्त:18}
प्रशु॒न्ध्युवं॒वरु॑णाय॒प्रेष्ठां᳚¦म॒तिंव॑सिष्ठमी॒ळ्हुषे᳚भरस्व|

यई᳚म॒र्वाञ्चं॒कर॑ते॒यज॑त्रं¦स॒हस्रा᳚मघं॒वृष॑णंबृ॒हन्त᳚म्|| 1||वर्ग:10

अधा॒न्व॑स्यसं॒दृशं᳚जग॒न्वा¦न॒ग्नेरनी᳚कं॒वरु॑णस्यमंसि|

स्व१॑(अ॒)र्यदश्म᳚न्नधि॒पा,उ॒अन्धो॒¦ऽभिमा॒वपु॑र्दृ॒शये᳚निनीयात्|| 2||

आयद्‌रु॒हाव॒वरु॑णश्च॒नावं॒¦प्रयत्‌स॑मु॒द्रमी॒रया᳚व॒मध्य᳚म्|

अधि॒यद॒पांस्नुभि॒श्चरा᳚व॒¦प्रप्रे॒ङ्खई᳚ङ्खयावहैशु॒भेकम्|| 3||

वसि॑ष्ठंह॒वरु॑णोना॒व्याधा॒¦दृषिं᳚चकार॒स्वपा॒महो᳚भिः|

स्तो॒तारं॒विप्रः॑सुदिन॒त्वे,अह्नां॒¦यान्नुद्याव॑स्त॒तन॒न्‌यादु॒षासः॑|| 4||

क्व१॑(अ॒)त्यानि॑नौस॒ख्याब॑भूवुः॒¦सचा᳚वहे॒यद॑वृ॒कंपु॒राचि॑त्|

बृ॒हन्तं॒मानं᳚वरुणस्वधावः¦स॒हस्र॑द्वारंजगमागृ॒हंते᳚|| 5||

यआ॒पिर्नित्यो᳚वरुणप्रि॒यःसन्¦त्वामागां᳚सिकृ॒णव॒त्‌सखा᳚ते|

मात॒एन॑स्वन्तोयक्षिन्‌भुजेम¦य॒न्धिष्मा॒विप्रः॑स्तुव॒तेवरू᳚थम्|| 6||

ध्रु॒वासु॑त्वा॒सुक्षि॒तिषु॑क्षि॒यन्तो॒¦व्य१॑(अ॒)स्मत्‌पाशं॒वरु॑णोमुमोचत्|

अवो᳚वन्वा॒ना,अदि॑तेरु॒पस्था᳚द्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[103] मोषुवरुणेति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोवरुणोगायत्र्यंत्याजगती |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:89}{अनुवाक:5, सूक्त:19}
मोषुव॑रुणमृ॒न्मयं᳚¦गृ॒हंरा᳚जन्न॒हंग॑मम्|मृ॒ळासु॑क्षत्रमृ॒ळय॑|| 1||वर्ग:11
यदेमि॑प्रस्फु॒रन्नि॑व॒¦दृति॒र्नध्मा॒तो,अ॑द्रिवः|मृ॒ळासु॑क्षत्रमृ॒ळय॑|| 2||
क्रत्वः॑समहदी॒नता᳚¦प्रती॒पंज॑गमाशुचे|मृ॒ळासु॑क्षत्रमृ॒ळय॑|| 3||
अ॒पांमध्ये᳚तस्थि॒वांसं॒¦तृष्णा᳚विदज्जरि॒तार᳚म्|मृ॒ळासु॑क्षत्रमृ॒ळय॑|| 4||
यत्‌किंचे॒दंव॑रुण॒दैव्ये॒जने᳚¦ऽभिद्रो॒हंम॑नु॒ष्या॒३॑(आ॒)श्चरा᳚मसि|

अचि॑त्ती॒यत्‌तव॒धर्मा᳚युयोपि॒म¦मान॒स्तस्मा॒देन॑सोदेवरीरिषः|| 5||

[104] प्रवीरयेति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः आद्यानांचतसृणांवायुरंत्यानांतिसृणामिंद्रवायूत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:90}{अनुवाक:6, सूक्त:1}
प्रवी᳚र॒याशुच॑योदद्रिरेवा¦मध्व॒र्युभि॒र्मधु॑मन्तःसु॒तासः॑|

वह॑वायोनि॒युतो᳚या॒ह्यच्छा॒¦पिबा᳚सु॒तस्यान्ध॑सो॒मदा᳚य|| 1||वर्ग:12

ई॒शा॒नाय॒प्रहु॑तिं॒यस्त॒आन॒ट्¦शुचिं॒सोमं᳚शुचिपा॒स्तुभ्यं᳚वायो|

कृ॒णोषि॒तंमर्त्ये᳚षुप्रश॒स्तं¦जा॒तोजा᳚तोजायतेवा॒ज्य॑स्य|| 2||

रा॒येनुयंज॒ज्ञतू॒रोद॑सी॒मे¦रा॒येदे॒वीधि॒षणा᳚धातिदे॒वम्|

अध॑वा॒युंनि॒युतः॑सश्चत॒स्वा,¦उ॒तश्वे॒तंवसु॑धितिंनिरे॒के|| 3||

उ॒च्छन्नु॒षसः॑सु॒दिना᳚अरि॒प्रा,¦उ॒रुज्योति᳚र्विविदु॒र्दीध्या᳚नाः|

गव्यं᳚चिदू॒र्वमु॒शिजो॒विव᳚व्रु॒¦स्तेषा॒मनु॑प्र॒दिवः॑सस्रु॒रापः॑|| 4||

तेस॒त्येन॒मन॑सा॒दीध्या᳚नाः॒¦स्वेन॑यु॒क्तासः॒क्रतु॑नावहन्ति|

इन्द्र॑वायूवीर॒वाहं॒रथं᳚वा¦मीशा॒नयो᳚र॒भिपृक्षः॑सचन्ते|| 5||

ई॒शा॒नासो॒येदध॑ते॒स्व᳚र्णो॒¦गोभि॒रश्वे᳚भि॒र्वसु॑भि॒र्हिर᳚ण्यैः|

इन्द्र॑वायूसू॒रयो॒विश्व॒मायु॒¦रर्व॑द्भिर्वी॒रैःपृत॑नासुसह्युः|| 6||

अर्व᳚न्तो॒नश्रव॑सो॒भिक्ष॑माणा,¦इन्द्रवा॒यूसु॑ष्टु॒तिभि॒र्वसि॑ष्ठाः|

वा॒ज॒यन्तः॒स्वव॑सेहुवेम¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[105] कुविदंगेति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ट इंद्रवायू आद्यातृतीययोर्वायुस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:91}{अनुवाक:6, सूक्त:2}
कु॒विद॒ङ्गनम॑सा॒येवृ॒धासः॑¦पु॒रादे॒वा,अ॑नव॒द्यास॒आस॑न्|

तेवा॒यवे॒मन॑वेबाधि॒ताया¦ऽवा᳚सयन्नु॒षसं॒सूर्ये᳚ण|| 1||वर्ग:13

उ॒शन्ता᳚दू॒तानदभा᳚यगो॒पा¦मा॒सश्च॑पा॒थःश॒रद॑श्चपू॒र्वीः|

इन्द्र॑वायूसुष्टु॒तिर्वा᳚मिया॒ना¦मा᳚र्डी॒कमी᳚ट्टेसुवि॒तंच॒नव्य᳚म्|| 2||

पीवो᳚अन्नाँऽरयि॒वृधः॑सुमे॒धाः¦श्वे॒तःसि॑षक्तिनि॒युता᳚मभि॒श्रीः|

तेवा॒यवे॒सम॑नसो॒वित॑स्थु॒¦र्विश्वेन्नरः॑स्वप॒त्यानि॑चक्रुः|| 3||

याव॒त्‌तर॑स्त॒न्वो॒३॑(ओ॒)याव॒दोजो॒¦याव॒न्नर॒श्चक्ष॑सा॒दीध्या᳚नाः|

शुचिं॒सोमं᳚शुचिपापातम॒स्मे,¦इन्द्र॑वायू॒सद॑तंब॒र्हिरेदम्|| 4||

नि॒यु॒वा॒नानि॒युतः॑स्पा॒र्हवी᳚रा॒,¦इन्द्र॑वायूस॒रथं᳚यातम॒र्वाक्|

इ॒दंहिवां॒प्रभृ॑तं॒मध्वो॒,अग्र॒¦मध॑प्रीणा॒नाविमु॑मुक्तम॒स्मे|| 5||

यावां᳚श॒तंनि॒युतो॒याःस॒हस्र॒¦मिन्द्र॑वायूवि॒श्ववा᳚राः॒सच᳚न्ते|

आभि᳚र्यातंसुवि॒दत्रा᳚भिर॒र्वाक्¦पा॒तंन॑रा॒प्रति॑भृतस्य॒मध्वः॑|| 6||

अर्व᳚न्तो॒नश्रव॑सो॒भिक्ष॑माणा,¦इन्द्रवा॒यूसु॑ष्टु॒तिभि॒र्वसि॑ष्ठाः|

वा॒ज॒यन्तः॒स्वव॑सेहुवेम¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[106] आवायविति पंचर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोवायुर्द्वितीया चतुर्थ्योरिंद्रवायूत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:92}{अनुवाक:6, सूक्त:3}
आवा᳚योभूषशुचिपा॒,उप॑नः¦स॒हस्रं᳚तेनि॒युतो᳚विश्ववार|

उपो᳚ते॒,अन्धो॒मद्य॑मयामि॒¦यस्य॑देवदधि॒षेपू᳚र्व॒पेय᳚म्|| 1||वर्ग:14

प्रसोता᳚जी॒रो,अ॑ध्व॒रेष्व॑स्था॒त्¦सोम॒मिन्द्रा᳚यवा॒यवे॒पिब॑ध्यै|

प्रयद्‌वां॒मध्वो᳚अग्रि॒यंभर᳚¦न्त्यध्व॒र्यवो᳚देव॒यन्तः॒शची᳚भिः|| 2||

प्रयाभि॒र्यासि॑दा॒श्वांस॒मच्छा᳚¦नि॒युद्भि᳚र्वायवि॒ष्टये᳚दुरो॒णे|

निनो᳚र॒यिंसु॒भोज॑संयुवस्व॒¦निवी॒रंगव्य॒मश्व्यं᳚च॒राधः॑|| 3||

येवा॒यव॑इन्द्र॒माद॑नास॒¦आदे᳚वासोनि॒तोश॑नासो,अ॒र्यः|

घ्नन्तो᳚वृ॒त्राणि॑सू॒रिभिः॑ष्याम¦सास॒ह्वांसो᳚यु॒धानृभि॑र॒मित्रा॑न्|| 4||

आनो᳚नि॒युद्भिः॑श॒तिनी᳚भिरध्व॒रं¦स॑ह॒स्रिणी᳚भि॒रुप॑याहिय॒ज्ञम्|

वायो᳚अ॒स्मिन्‌त्सव॑नेमादयस्व¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 5||

[107] शुचिंन्वित्यष्टर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्राग्नीत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:93}{अनुवाक:6, सूक्त:4}
शुचिं॒नुस्तोमं॒नव॑जातम॒द्ये¦न्द्रा᳚ग्नीवृत्रहणाजु॒षेथा᳚म्|

उ॒भाहिवां᳚सु॒हवा॒जोह॑वीमि॒¦तावाजं᳚स॒द्यउ॑श॒तेधेष्ठा᳚|| 1||वर्ग:15

तासा᳚न॒सीश॑वसाना॒हिभू॒तं¦सा᳚कं॒वृधा॒शव॑साशूशु॒वांसा᳚|

क्षय᳚न्तौरा॒योयव॑सस्य॒भूरेः᳚¦पृ॒ङ्क्तंवाज॑स्य॒स्थवि॑रस्य॒घृष्वेः᳚|| 2||

उपो᳚ह॒यद्‌वि॒दथं᳚वा॒जिनो॒गु¦र्धी॒भिर्विप्राः॒प्रम॑तिमि॒च्छमा᳚नाः|

अर्व᳚न्तो॒नकाष्ठां॒नक्ष॑माणा,¦इन्द्रा॒ग्नीजोहु॑वतो॒नर॒स्ते|| 3||

गी॒र्भिर्विप्रः॒प्रम॑तिमि॒च्छमा᳚न॒¦ईट्टे᳚र॒यिंय॒शसं᳚पूर्व॒भाज᳚म्|

इन्द्रा᳚ग्नीवृत्रहणासुवज्रा॒¦प्रनो॒नव्ये᳚भिस्तिरतंदे॒ष्णैः|| 4||

संयन्म॒हीमि॑थ॒तीस्पर्ध॑माने¦तनू॒रुचा॒शूर॑साता॒यतै᳚ते|

अदे᳚वयुंवि॒दथे᳚देव॒युभिः॑¦स॒त्राह॑तंसोम॒सुता॒जने᳚न|| 5||

इ॒मामु॒षुसोम॑सुति॒मुप॑न॒¦एन्द्रा᳚ग्नीसौमन॒साय॑यातम्|

नूचि॒द्धिप॑रिम॒म्नाथे᳚अ॒स्मा¦नावां॒शश्व॑द्भिर्ववृतीय॒वाजैः᳚|| 6||वर्ग:16

सो,अ॑ग्नए॒नानम॑सा॒समि॒द्धो¦ऽच्छा᳚मि॒त्रंवरु॑ण॒मिन्द्रं᳚वोचेः|

यत्‌सी॒माग॑श्चकृ॒मातत्‌सुमृ॑ळ॒¦तद᳚र्य॒मादि॑तिःशिश्रथन्तु|| 7||

ए॒ता,अ॑ग्नआशुषा॒णास॑इ॒ष्टी¦र्यु॒वोःसचा॒भ्य॑श्याम॒वाजा॑न्|

मेन्द्रो᳚नो॒विष्णु᳚र्म॒रुतः॒परि॑ख्यन्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 8||

[108] इयंवामिति द्वादशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्राग्नीगायत्र्यंत्यानुष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:94}{अनुवाक:6, सूक्त:5}
इ॒यंवा᳚म॒स्यमन्म॑न॒¦इन्द्रा᳚ग्नीपू॒र्व्यस्तु॑तिः|अ॒भ्राद्‌वृ॒ष्टिरि॑वाजनि|| 1||वर्ग:17
शृ॒णु॒तंज॑रि॒तुर्हव॒¦मिन्द्रा᳚ग्नी॒वन॑तं॒गिरः॑|ई॒शा॒नापि॑प्यतं॒धियः॑|| 2||
मापा᳚प॒त्वाय॑नोन॒रे¦न्द्रा᳚ग्नी॒माभिश॑स्तये|मानो᳚रीरधतंनि॒दे|| 3||
इन्द्रे᳚अ॒ग्नानमो᳚बृ॒हत्¦सु॑वृ॒क्तिमेर॑यामहे|धि॒याधेना᳚अव॒स्यवः॑|| 4||
ताहिशश्व᳚न्त॒ईळ॑त¦इ॒त्थाविप्रा᳚सऊ॒तये᳚|स॒बाधो॒वाज॑सातये|| 5||
तावां᳚गी॒र्भिर्वि॑प॒न्यवः॒¦प्रय॑स्वन्तोहवामहे|मे॒धसा᳚तासनि॒ष्यवः॑|| 6||
इन्द्रा᳚ग्नी॒,अव॒साग॑त¦म॒स्मभ्यं᳚चर्षणीसहा|मानो᳚दुः॒शंस॑ईशत|| 7||वर्ग:18
माकस्य॑नो॒,अर॑रुषो¦धू॒र्तिःप्रण॒ङ्मर्त्य॑स्य|इन्द्रा᳚ग्नी॒शर्म॑यच्छतम्|| 8||
गोम॒द्धिर᳚ण्यव॒द्‌वसु॒¦यद्‌वा॒मश्वा᳚व॒दीम॑हे|इन्द्रा᳚ग्नी॒तद्‌व॑नेमहि|| 9||
यत्‌सोम॒आसु॒तेनर॑¦इन्द्रा॒ग्नी,अजो᳚हवुः|सप्ती᳚वन्तासप॒र्यवः॑|| 10||
उ॒क्थेभि᳚र्वृत्र॒हन्त॑मा॒¦याम᳚न्दा॒नाचि॒दागि॒रा|आ॒ङ्गू॒षैरा॒विवा᳚सतः|| 11||
ताविद्‌दुः॒शंसं॒मर्त्यं॒¦दुर्वि॑द्वांसंरक्ष॒स्विन᳚म्|आ॒भो॒गंहन्म॑नाहत¦मुद॒धिंहन्म॑नाहतम्|| 12||
[109] प्रक्षोदसेति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः सरस्वतीतृतीयायाः सरस्वांस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:95}{अनुवाक:6, सूक्त:6}
प्रक्षोद॑सा॒धाय॑सासस्रए॒षा¦सर॑स्वतीध॒रुण॒माय॑सी॒पूः|

प्र॒बाब॑धानार॒थ्ये᳚वयाति॒¦विश्वा᳚अ॒पोम॑हि॒नासिन्धु॑र॒न्याः|| 1||वर्ग:19

एका᳚चेत॒त्‌सर॑स्वतीन॒दीनां॒¦शुचि᳚र्य॒तीगि॒रिभ्य॒आस॑मु॒द्रात्|

रा॒यश्चेत᳚न्ती॒भुव॑नस्य॒भूरे᳚¦र्घृ॒तंपयो᳚दुदुहे॒नाहु॑षाय|| 2||

सवा᳚वृधे॒नर्यो॒योष॑णासु॒¦वृषा॒शिशु᳚र्वृष॒भोय॒ज्ञिया᳚सु|

सवा॒जिनं᳚म॒घव॑द्भ्योदधाति॒¦विसा॒तये᳚त॒न्वं᳚मामृजीत|| 3||

उ॒तस्यानः॒सर॑स्वतीजुषा॒णो¦प॑श्रवत्‌सु॒भगा᳚य॒ज्ञे,अ॒स्मिन्|

मि॒तज्ञु॑भिर्नम॒स्यै᳚रिया॒ना¦रा॒यायु॒जाचि॒दुत्त॑रा॒सखि॑भ्यः|| 4||

इ॒माजुह्वा᳚नायु॒ष्मदानमो᳚भिः॒¦प्रति॒स्तोमं᳚सरस्वतिजुषस्व|

तव॒शर्म᳚न्‌प्रि॒यत॑मे॒दधा᳚ना॒,¦उप॑स्थेयामशर॒णंनवृ॒क्षम्|| 5||

अ॒यमु॑तेसरस्वति॒वसि॑ष्ठो॒¦द्वारा᳚वृ॒तस्य॑सुभगे॒व्या᳚वः|

वर्ध॑शुभ्रेस्तुव॒तेरा᳚सि॒वाजा᳚न्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[110] बृहदुगायिषइति षडृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः सरस्वती अंत्यानांतिसृणांसरस्वान् आद्याबृहती द्वितीयासतो बृहती तृतीयाप्रस्तारपंक्तिः अंत्यास्तिस्रोगायत्र्यः |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:96}{अनुवाक:6, सूक्त:7}
बृ॒हदु॑गायिषे॒वचो᳚¦ऽसु॒र्या᳚न॒दीना᳚म्|

सर॑स्वती॒मिन्म॑हयासुवृ॒क्तिभिः॒¦स्तोमै᳚र्वसिष्ठ॒रोद॑सी|| 1||वर्ग:20

उ॒भेयत्ते᳚महि॒नाशु॑भ्रे॒,अन्ध॑सी,¦अधिक्षि॒यन्ति॑पू॒रवः॑|

सानो᳚बोध्यवि॒त्रीम॒रुत्स॑खा॒¦चोद॒राधो᳚म॒घोना᳚म्|| 2||

भ॒द्रमिद्‌भ॒द्राकृ॑णव॒त्‌सर॑स्व॒¦त्यक॑वारीचेततिवा॒जिनी᳚वती|

गृ॒णा॒नाज॑मदग्नि॒वत्¦स्तु॑वा॒नाच॑वसिष्ठ॒वत्|| 3||

ज॒नी॒यन्तो॒न्वग्र॑वः¦पुत्री॒यन्तः॑सु॒दान॑वः|सर॑स्वन्तंहवामहे|| 4||
येते᳚सरस्वऊ॒र्मयो॒¦मधु॑मन्तोघृत॒श्चुतः॑|तेभि᳚र्नोऽवि॒ताभ॑व|| 5||
पी॒पि॒वांसं॒सर॑स्वतः॒¦स्तनं॒योवि॒श्वद॑र्शतः|भ॒क्षी॒महि॑प्र॒जामिष᳚म्|| 6||
[111] यज्ञेदिवइति दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोबृहस्पतिः आद्यायाइंद्रः तृतीयानवम्योरिंद्राब्रह्मणस्पती अंत्यायाइंद्राबृहस्पतीत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:97}{अनुवाक:6, सूक्त:8}
य॒ज्ञेदि॒वोनृ॒षद॑नेपृथि॒व्या¦नरो॒यत्र॑देव॒यवो॒मद᳚न्ति|

इन्द्रा᳚य॒यत्र॒सव॑नानिसु॒न्वे¦गम॒न्मदा᳚यप्रथ॒मंवय॑श्च|| 1||वर्ग:21

आदैव्या᳚वृणीम॒हेऽवां᳚सि॒¦बृह॒स्पति᳚र्नोमह॒आस॑खायः|

यथा॒भवे᳚ममी॒ळ्हुषे॒,अना᳚गा॒¦योनो᳚दा॒ताप॑रा॒वतः॑पि॒तेव॑|| 2||

तमु॒ज्येष्ठं॒नम॑साह॒विर्भिः॑¦सु॒शेवं॒ब्रह्म॑ण॒स्पतिं᳚गृणीषे|

इन्द्रं॒श्लोको॒महि॒दैव्यः॑सिषक्तु॒¦योब्रह्म॑णोदे॒वकृ॑तस्य॒राजा᳚|| 3||

सआनो॒योनिं᳚सदतु॒प्रेष्ठो॒¦बृह॒स्पति᳚र्वि॒श्ववा᳚रो॒यो,अस्ति॑|

कामो᳚रा॒यःसु॒वीर्य॑स्य॒तंदा॒त्¦पर्ष᳚न्नो॒,अति॑स॒श्चतो॒,अरि॑ष्टान्|| 4||

तमानो᳚अ॒र्कम॒मृता᳚य॒जुष्ट॑¦मि॒मेधा᳚सुर॒मृता᳚सःपुरा॒जाः|

शुचि॑क्रन्दंयज॒तंप॒स्त्या᳚नां॒¦बृह॒स्पति॑मन॒र्वाणं᳚हुवेम|| 5||

तंश॒ग्मासो᳚अरु॒षासो॒,अश्वा॒¦बृह॒स्पतिं᳚सह॒वाहो᳚वहन्ति|

सह॑श्चि॒द्‌यस्य॒नील॑वत्‌स॒धस्थं॒¦नभो॒नरू॒पम॑रु॒षंवसा᳚नाः|| 6||वर्ग:22

सहिशुचिः॑श॒तप॑त्रः॒सशु॒न्ध्यु¦र्हिर᳚ण्यवाशीरिषि॒रःस्व॒र्षाः|

बृह॒स्पतिः॒सस्वा᳚वे॒शऋ॒ष्वः¦पु॒रूसखि॑भ्यआसु॒तिंकरि॑ष्ठः|| 7||

दे॒वीदे॒वस्य॒रोद॑सी॒जनि॑त्री॒¦बृह॒स्पतिं᳚वावृधतुर्महि॒त्वा|

द॒क्षाय्या᳚यदक्षतासखायः॒¦कर॒द्‌ब्रह्म॑णेसु॒तरा᳚सुगा॒धा|| 8||

इ॒यंवां᳚ब्रह्मणस्पतेसुवृ॒क्ति¦र्ब्रह्मेन्द्रा᳚यव॒ज्रिणे᳚अकारि|

अ॒वि॒ष्टंधियो᳚जिगृ॒तंपुरं᳚धी¦र्जज॒स्तम॒र्योव॒नुषा॒मरा᳚तीः|| 9||

बृह॑स्पतेयु॒वमिन्द्र॑श्च॒वस्वो᳚¦दि॒व्यस्ये᳚शाथे,उ॒तपार्थि॑वस्य|

ध॒त्तंर॒यिंस्तु॑व॒तेकी॒रये᳚चिद्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 10||

[112] अध्वर्यवइति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रोंत्याया इंद्राबृहस्पतीत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:98}{अनुवाक:6, सूक्त:9}
अध्व᳚र्यवोऽरु॒णंदु॒ग्धमं॒शुं¦जु॒होत॑नवृष॒भाय॑क्षिती॒नाम्|

गौ॒राद्‌वेदी᳚याँ,अव॒पान॒मिन्द्रो᳚¦वि॒श्वाहेद्‌या᳚तिसु॒तसो᳚ममि॒च्छन्|| 1||वर्ग:23

यद्‌द॑धि॒षेप्र॒दिवि॒चार्वन्नं᳚¦दि॒वेदि॑वेपी॒तिमिद॑स्यवक्षि|

उ॒तहृ॒दोतमन॑साजुषा॒ण¦उ॒शन्नि᳚न्द्र॒प्रस्थि॑तान्‌पाहि॒सोमा॑न्|| 2||

ज॒ज्ञा॒नःसोमं॒सह॑सेपपाथ॒¦प्रते᳚मा॒ताम॑हि॒मान॑मुवाच|

एन्द्र॑पप्राथो॒र्व१॑(अ॒)न्तरि॑क्षं¦यु॒धादे॒वेभ्यो॒वरि॑वश्चकर्थ|| 3||

यद्‌यो॒धया᳚मह॒तोमन्य॑माना॒न्¦त्साक्षा᳚म॒तान्‌बा॒हुभिः॒शाश॑दानान्|

यद्‌वा॒नृभि॒र्वृत॑इन्द्राभि॒युध्या॒¦स्तंत्वया॒जिंसौ᳚श्रव॒संज॑येम|| 4||

प्रेन्द्र॑स्यवोचंप्रथ॒माकृ॒तानि॒¦प्रनूत॑नाम॒घवा॒याच॒कार॑|

य॒देददे᳚वी॒रस॑हिष्टमा॒या,¦अथा᳚भव॒त्‌केव॑लः॒सोमो᳚अस्य|| 5||

तवे॒दंविश्व॑म॒भितः॑पश॒व्य१॑(अं॒)¦यत्‌पश्य॑सि॒चक्ष॑सा॒सूर्य॑स्य|

गवा᳚मसि॒गोप॑ति॒रेक॑इन्द्र¦भक्षी॒महि॑ते॒प्रय॑तस्य॒वस्वः॑|| 6||

बृह॑स्पतेयु॒वमिन्द्र॑श्च॒वस्वो᳚¦दि॒व्यस्ये᳚शाथे,उ॒तपार्थि॑वस्य|

ध॒त्तंर॒यिंस्तु॑व॒तेकी॒रये᳚चिद्¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[113] परोमात्रयेति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्टोविष्णुः उरुंयज्ञायेतितिसृणामिंद्राविष्णूत्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:99}{अनुवाक:6, सूक्त:10}
प॒रोमात्र॑यात॒न्वा᳚वृधान॒¦नते᳚महि॒त्वमन्व॑श्नुवन्ति|

उ॒भेते᳚विद्म॒रज॑सीपृथि॒व्या¦विष्णो᳚देव॒त्वंप॑र॒मस्य॑वित्से|| 1||वर्ग:24

नते᳚विष्णो॒जाय॑मानो॒नजा॒तो¦देव॑महि॒म्नःपर॒मन्त॑माप|

उद॑स्तभ्ना॒नाक॑मृ॒ष्वंबृ॒हन्तं᳚¦दा॒धर्थ॒प्राचीं᳚क॒कुभं᳚पृथि॒व्याः|| 2||

इरा᳚वतीधेनु॒मती॒हिभू॒तं¦सू᳚यव॒सिनी॒मनु॑षेदश॒स्या|

व्य॑स्तभ्ना॒रोद॑सीविष्णवे॒ते¦दा॒धर्थ॑पृथि॒वीम॒भितो᳚म॒यूखैः᳚|| 3||

उ॒रुंय॒ज्ञाय॑चक्रथुरुलो॒कं¦ज॒नय᳚न्ता॒सूर्य॑मु॒षास॑म॒ग्निम्|

दास॑स्यचिद्‌वृषशि॒प्रस्य॑मा॒या¦ज॒घ्नथु᳚र्नरापृत॒नाज्ये᳚षु|| 4||

इन्द्रा᳚विष्णूदृंहि॒ताःशम्ब॑रस्य॒¦नव॒पुरो᳚नव॒तिंच॑श्नथिष्टम्|

श॒तंव॒र्चिनः॑स॒हस्रं᳚चसा॒कं¦ह॒थो,अ॑प्र॒त्यसु॑रस्यवी॒रान्|| 5||

इ॒यंम॑नी॒षाबृ॑ह॒तीबृ॒हन्तो᳚¦रुक्र॒मात॒वसा᳚व॒र्धय᳚न्ती|

र॒रेवां॒स्तोमं᳚वि॒दथे᳚षुविष्णो॒¦पिन्व॑त॒मिषो᳚वृ॒जने᳚ष्विन्द्र|| 6||

वष॑ट्तेविष्णवा॒सआकृ॑णोमि॒¦तन्मे᳚जुषस्वशिपिविष्टह॒व्यम्|

वर्ध᳚न्तुत्वासुष्टु॒तयो॒गिरो᳚मे¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[114] नूमर्तइति सप्तर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठोविष्णुस्त्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:6}{मंडल:7, सूक्त:100}{अनुवाक:6, सूक्त:11}
नूमर्तो᳚दयतेसनि॒ष्यन्¦योविष्ण॑वउरुगा॒याय॒दाश॑त्|

प्रयःस॒त्राचा॒मन॑सा॒यजा᳚त¦ए॒ताव᳚न्तं॒नर्य॑मा॒विवा᳚सात्|| 1||वर्ग:25

त्वंवि॑ष्णोसुम॒तिंवि॒श्वज᳚न्या॒¦मप्र॑युतामेवयावोम॒तिंदाः᳚|

पर्चो॒यथा᳚नःसुवि॒तस्य॒भूरे॒¦रश्वा᳚वतःपुरुश्च॒न्द्रस्य॑रा॒यः|| 2||

त्रिर्दे॒वःपृ॑थि॒वीमे॒षए॒तां¦विच॑क्रमेश॒तर्च॑संमहि॒त्वा|

प्रविष्णु॑रस्तुत॒वस॒स्तवी᳚यान्¦त्वे॒षंह्य॑स्य॒स्थवि॑रस्य॒नाम॑|| 3||

विच॑क्रमेपृथि॒वीमे॒षए॒तां¦क्षेत्रा᳚य॒विष्णु॒र्मनु॑षेदश॒स्यन्|

ध्रु॒वासो᳚अस्यकी॒रयो॒जना᳚स¦उरुक्षि॒तिंसु॒जनि॑माचकार|| 4||

प्रतत्ते᳚अ॒द्यशि॑पिविष्ट॒नामा॒¦र्यःशं᳚सामिव॒युना᳚निवि॒द्वान्|

तंत्वा᳚गृणामित॒वस॒मत᳚व्या॒न्¦क्षय᳚न्तम॒स्यरज॑सःपरा॒के|| 5||

किमित्ते᳚विष्णोपरि॒चक्ष्यं᳚भू॒त्¦प्रयद्‌व॑व॒क्षेशि॑पिवि॒ष्टो,अ॑स्मि|

मावर्पो᳚अ॒स्मदप॑गूहए॒तद्¦यद॒न्यरू᳚पःसमि॒थेब॒भूथ॑|| 6||

वष॑ट्तेविष्णवा॒सआकृ॑णोमि॒¦तन्मे᳚जुषस्वशिपिविष्टह॒व्यम्|

वर्ध᳚न्तुत्वासुष्टु॒तयो॒गिरो᳚मे¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 7||

[115] तिस्रोवाचइति षडृचस्य सूक्तस्याग्नेयः कुमारः पर्जन्यस्त्रिष्टुप् |( तिस्रोवाचः पर्जन्यायेतिसूक्तयोर्वृष्टिकामोवसिष्ठः पाक्षिकः) |{अष्टक:5, अध्याय:7}{मंडल:7, सूक्त:101}{अनुवाक:6, सूक्त:12}
ति॒स्रोवाचः॒प्रव॑द॒ज्योति॑रग्रा॒¦या,ए॒तद्‌दु॒ह्रेम॑धुदो॒घमूधः॑|

सव॒त्संकृ॒ण्वन्‌गर्भ॒मोष॑धीनां¦स॒द्योजा॒तोवृ॑ष॒भोरो᳚रवीति|| 1||वर्ग:1

योवर्ध॑न॒ओष॑धीनां॒यो,अ॒पां¦योविश्व॑स्य॒जग॑तोदे॒वईशे᳚|

सत्रि॒धातु॑शर॒णंशर्म॑यंसत्¦त्रि॒वर्तु॒ज्योतिः॑स्वभि॒ष्ट्य१॑(अ॒)स्मे|| 2||

स्त॒रीरु॑त्व॒द्‌भव॑ति॒सूत॑उत्वद्¦यथाव॒शंत॒न्वं᳚चक्रए॒षः|

पि॒तुःपयः॒प्रति॑गृभ्णातिमा॒ता¦तेन॑पि॒ताव॑र्धते॒तेन॑पु॒त्रः|| 3||

यस्मि॒न्‌विश्वा᳚नि॒भुव॑नानित॒स्थु¦स्ति॒स्रोद्याव॑स्त्रे॒धास॒स्रुरापः॑|

त्रयः॒कोशा᳚सउप॒सेच॑नासो॒¦मध्वः॑श्चोतन्त्य॒भितो᳚विर॒प्शम्|| 4||

इ॒दंवचः॑प॒र्जन्या᳚यस्व॒राजे᳚¦हृ॒दो,अ॒स्त्वन्त॑रं॒तज्जु॑जोषत्|

म॒यो॒भुवो᳚वृ॒ष्टयः॑सन्त्व॒स्मे¦सु॑पिप्प॒ला,ओष॑धीर्दे॒वगो᳚पाः|| 5||

सरे᳚तो॒धावृ॑ष॒भःशश्व॑तीनां॒¦तस्मि᳚न्ना॒त्माजग॑तस्त॒स्थुष॑श्च|

तन्म॑ऋ॒तंपा᳚तुश॒तशा᳚रदाय¦यू॒यंपा᳚तस्व॒स्तिभिः॒सदा᳚नः|| 6||

[116] पर्जन्यायेति तृचस्य सूक्तस्याग्नेयःकुमारः पर्जन्यो गायत्री |{अष्टक:5, अध्याय:7}{मंडल:7, सूक्त:102}{अनुवाक:6, सूक्त:13}
प॒र्जन्या᳚य॒प्रगा᳚यत¦दि॒वस्पु॒त्राय॑मी॒ळ्हुषे᳚|सनो॒यव॑समिच्छतु|| 1||वर्ग:2
योगर्भ॒मोष॑धीनां॒¦गवां᳚कृ॒णोत्यर्व॑ताम्|प॒र्जन्यः॑पुरु॒षीणा᳚म्|| 2||
तस्मा॒,इदा॒स्ये᳚ह॒वि¦र्जु॒होता॒मधु॑मत्तमम्|इळां᳚नःसं॒यतं᳚करत्|| 3||
[117] संवत्सरमिति दशर्चस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः पर्जन्यस्तुतिमंडूकस्त्रिष्टुबाद्यानुष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:7}{मंडल:7, सूक्त:103}{अनुवाक:6, सूक्त:14}
सं॒व॒त्स॒रंश॑शया॒ना¦ब्रा᳚ह्म॒णाव्र॑तचा॒रिणः॑|वाचं᳚प॒र्जन्य॑जिन्‌वितां॒¦प्रम॒ण्डूका᳚अवादिषुः|| 1||वर्ग:3
दि॒व्या,आपो᳚अ॒भियदे᳚न॒माय॒न्¦दृतिं॒नशुष्कं᳚सर॒सीशया᳚नम्|

गवा॒मह॒नमा॒युर्व॒त्सिनी᳚नां¦म॒ण्डूका᳚नांव॒ग्नुरत्रा॒समे᳚ति|| 2||

यदी᳚मेनाँ,उश॒तो,अ॒भ्यव॑र्षीत्¦तृ॒ष्याव॑तःप्रा॒वृष्याग॑तायाम्|

अ॒ख्ख॒ली॒कृत्या᳚पि॒तरं॒नपु॒त्रो,¦अ॒न्यो,अ॒न्यमुप॒वद᳚न्तमेति|| 3||

अ॒न्यो,अ॒न्यमनु॑गृभ्णात्येनो¦र॒पांप्र॑स॒र्गेयदम᳚न्दिषाताम्|

म॒ण्डूको॒यद॒भिवृ॑ष्टः॒कनि॑ष्क॒न्¦पृश्निः॑सम्पृ॒ङ्क्तेहरि॑तेन॒वाच᳚म्|| 4||

यदे᳚षाम॒न्यो,अ॒न्यस्य॒वाचं᳚¦शा॒क्तस्ये᳚व॒वद॑ति॒शिक्ष॑माणः|

सर्वं॒तदे᳚षांस॒मृधे᳚व॒पर्व॒¦यत्‌सु॒वाचो॒वद॑थ॒नाध्य॒प्सु|| 5||

गोमा᳚यु॒रेको᳚अ॒जमा᳚यु॒रेकः॒¦पृश्नि॒रेको॒हरि॑त॒एक॑एषाम्|

स॒मा॒नंनाम॒बिभ्र॑तो॒विरू᳚पाः¦पुरु॒त्रावाचं᳚पिपिशु॒र्वद᳚न्तः|| 6||वर्ग:4

ब्रा॒ह्म॒णासो᳚अतिरा॒त्रेनसोमे॒¦सरो॒नपू॒र्णम॒भितो॒वद᳚न्तः|

सं॒व॒त्स॒रस्य॒तदहः॒परि॑ष्ठ॒¦यन्म᳚ण्डूकाःप्रावृ॒षीणं᳚ब॒भूव॑|| 7||

ब्रा॒ह्म॒णासः॑सो॒मिनो॒वाच॑मक्रत॒¦ब्रह्म॑कृ॒ण्वन्तः॑परिवत्स॒रीण᳚म्|

अ॒ध्व॒र्यवो᳚घ॒र्मिणः॑सिष्विदा॒ना,¦आ॒विर्भ॑वन्ति॒गुह्या॒नकेचि॑त्|| 8||

दे॒वहि॑तिंजुगुपुर्द्वाद॒शस्य॑¦ऋ॒तुंनरो॒नप्रमि॑नन्त्ये॒ते|

सं॒व॒त्स॒रेप्रा॒वृष्याग॑तायां¦त॒प्ताघ॒र्मा,अ॑श्नुवतेविस॒र्गम्|| 9||

गोमा᳚युरदाद॒जमा᳚युरदा॒त्¦पृश्नि॑रदा॒द्धरि॑तोनो॒वसू᳚नि|

गवां᳚म॒ण्डूका॒दद॑तःश॒तानि॑¦सहस्रसा॒वेप्रति॑रन्त॒आयुः॑|| 10||

[118] इंद्रासोमेति पंचविंशत्यृचस्य सूक्तस्य मैत्रावरुणिर्वसिष्ठइंद्रासोमौ अष्टमीषोडश्येकोनविंशी विंश्येकविंशी द्वाविंशी चतुर्विंशीनामिंद्रः नवमी द्वादशी त्रयोदशीनांसोमः दशमीचतुर्दश्योरग्निः एकादश्या विश्वेदेवाः सप्तदश्याग्रावाणः अष्टादश्यामरुतः त्रयोविंश्यावसिष्ठाशीः पृथिव्यंतरिक्षाणि आद्याः षडष्टादशी द्वाविंशी त्रयोविंश्योजगत्योंत्यानुष्टुप्‌ शिष्टास्त्रिष्टुभः। (अस्मिन्सूक्ते रक्षोघ्नत्वंगुणः सर्वासांदेवतानांवक्तव्यः) |{अष्टक:5, अध्याय:7}{मंडल:7, सूक्त:104}{अनुवाक:6, सूक्त:15}
इन्द्रा᳚सोमा॒तप॑तं॒रक्ष॑उ॒ब्जतं॒¦न्य॑र्पयतंवृषणातमो॒वृधः॑|

परा᳚शृणीतम॒चितो॒न्यो᳚षतं¦ह॒तंनु॒देथां॒निशि॑शीतम॒त्रिणः॑|| 1||वर्ग:5

इन्द्रा᳚सोमा॒सम॒घशं᳚सम॒भ्य१॑(अ॒)घं¦तपु᳚र्ययस्तुच॒रुर॑ग्नि॒वाँ,इ॑व|

ब्र॒ह्म॒द्विषे᳚क्र॒व्यादे᳚घो॒रच॑क्षसे॒¦द्वेषो᳚धत्तमनवा॒यंकि॑मी॒दिने᳚|| 2||

इन्द्रा᳚सोमादु॒ष्कृतो᳚व॒व्रे,अ॒न्त¦र॑नारम्भ॒णेतम॑सि॒प्रवि॑ध्यतम्|

यथा॒नातः॒पुन॒रेक॑श्च॒नोदय॒त्¦तद्‌वा᳚मस्तु॒सह॑सेमन्यु॒मच्छवः॑|| 3||

इन्द्रा᳚सोमाव॒र्तय॑तंदि॒वोव॒धं¦संपृ॑थि॒व्या,अ॒घशं᳚साय॒तर्ह॑णम्|

उत्‌त॑क्षतंस्व॒र्य१॑(अं॒)पर्व॑तेभ्यो॒¦येन॒रक्षो᳚वावृधा॒नंनि॒जूर्व॑थः|| 4||

इन्द्रा᳚सोमाव॒र्तय॑तंदि॒वस्पर्य॑¦ग्नित॒प्तेभि᳚र्यु॒वमश्म॑हन्मभिः|

तपु᳚र्वधेभिर॒जरे᳚भिर॒त्रिणो॒¦निपर्शा᳚नेविध्यतं॒यन्तु॑निस्व॒रम्|| 5||

इन्द्रा᳚सोमा॒परि॑वांभूतुवि॒श्वत॑¦इ॒यंम॒तिःक॒क्ष्याश्वे᳚ववा॒जिना᳚|

यांवां॒होत्रां᳚परिहि॒नोमि॑मे॒धये॒¦माब्रह्मा᳚णिनृ॒पती᳚वजिन्वतम्|| 6||वर्ग:6

प्रति॑स्मरेथांतु॒जय॑द्भि॒रेवै᳚¦र्ह॒तंद्रु॒होर॒क्षसो᳚भङ्गु॒राव॑तः|

इन्द्रा᳚सोमादु॒ष्कृते॒मासु॒गंभू॒द्¦योनः॑क॒दाचि॑दभि॒दास॑तिद्रु॒हा|| 7||

योमा॒पाके᳚न॒मन॑सा॒चर᳚न्त¦मभि॒चष्टे॒,अनृ॑तेभि॒र्वचो᳚भिः|

आप॑इवका॒शिना॒संगृ॑भीता॒,¦अस᳚न्न॒स्त्वास॑तइन्द्रव॒क्ता|| 8||

येपा᳚कशं॒संवि॒हर᳚न्त॒एवै॒¦र्येवा᳚भ॒द्रंदू॒षय᳚न्तिस्व॒धाभिः॑|

अह॑येवा॒तान्‌प्र॒ददा᳚तु॒सोम॒¦आवा᳚दधातु॒निरृ॑तेरु॒पस्थे᳚|| 9||

योनो॒रसं॒दिप्स॑तिपि॒त्वो,अ॑ग्ने॒¦यो,अश्वा᳚नां॒योगवां॒यस्त॒नूना᳚म्|

रि॒पुःस्ते॒नःस्ते᳚य॒कृद्‌द॒भ्रमे᳚तु॒¦निषही᳚यतांत॒न्वा॒३॑(आ॒)तना᳚च|| 10||

प॒रःसो,अ॑स्तुत॒न्वा॒३॑(आ॒)तना᳚च¦ति॒स्रःपृ॑थि॒वीर॒धो,अ॑स्तु॒विश्वाः᳚|

प्रति॑शुष्यतु॒यशो᳚अस्यदेवा॒¦योनो॒दिवा॒दिप्स॑ति॒यश्च॒नक्त᳚म्|| 11||वर्ग:7

सु॒वि॒ज्ञा॒नंचि॑कि॒तुषे॒जना᳚य॒¦सच्चास॑च्च॒वच॑सीपस्पृधाते|

तयो॒र्यत्‌स॒त्यंय॑त॒रदृजी᳚य॒¦स्तदित्‌सोमो᳚ऽवति॒हन्त्यास॑त्|| 12||

नवा,उ॒सोमो᳚वृजि॒नंहि॑नोति॒¦नक्ष॒त्रियं᳚मिथु॒याधा॒रय᳚न्तम्|

हन्ति॒रक्षो॒हन्त्यास॒द्वद᳚न्त¦मु॒भाविन्द्र॑स्य॒प्रसि॑तौशयाते|| 13||

यदि॑वा॒हमनृ॑तदेव॒आस॒¦मोघं᳚वादे॒वाँ,अ॑प्यू॒हे,अ॑ग्ने|

किम॒स्मभ्यं᳚जातवेदोहृणीषे¦द्रोघ॒वाच॑स्तेनिरृ॒थंस॑चन्ताम्|| 14||

अ॒द्यामु॑रीय॒यदि॑यातु॒धानो॒,अस्मि॒¦यदि॒वायु॑स्त॒तप॒पूरु॑षस्य|

अधा॒सवी॒रैर्द॒शभि॒र्वियू᳚या॒¦योमा॒मोघं॒यातु॑धा॒नेत्याह॑|| 15||

योमाया᳚तुं॒यातु॑धा॒नेत्याह॒¦योवा᳚र॒क्षाःशुचि॑र॒स्मीत्याह॑|

इन्द्र॒स्तंह᳚न्तुमह॒ताव॒धेन॒¦विश्व॑स्यज॒न्तोर॑ध॒मस्प॑दीष्ट|| 16||वर्ग:8

प्रयाजिगा᳚तिख॒र्गले᳚व॒नक्त॒¦मप॑द्रु॒हात॒न्व१॑(अं॒)गूह॑माना|

व॒व्राँ,अ॑न॒न्ताँ,अव॒साप॑दीष्ट॒¦ग्रावा᳚णोघ्नन्तुर॒क्षस॑उप॒ब्दैः|| 17||

विति॑ष्ठध्वंमरुतोवि॒क्ष्वि१॑(इ॒)च्छत॑¦गृभा॒यत॑र॒क्षसः॒संपि॑नष्टन|

वयो॒येभू॒त्वीप॒तय᳚न्तिन॒क्तभि॒¦र्येवा॒रिपो᳚दधि॒रेदे॒वे,अ॑ध्व॒रे|| 18||

प्रव॑र्तयदि॒वो,अश्मा᳚नमिन्द्र॒¦सोम॑शितंमघव॒न्‌त्संशि॑शाधि|

प्राक्ता॒दपा᳚क्तादध॒रादुद॑क्ता¦द॒भिज॑हिर॒क्षसः॒पर्व॑तेन|| 19||

ए॒तउ॒त्येप॑तयन्ति॒श्वया᳚तव॒¦इन्द्रं᳚दिप्सन्तिदि॒प्सवोऽदा᳚भ्यम्|

शिशी᳚तेश॒क्रःपिशु॑नेभ्योव॒धं¦नू॒नंसृ॑जद॒शनिं᳚यातु॒मद्भ्यः॑|| 20||

इन्द्रो᳚यातू॒नाम॑भवत्‌पराश॒रो¦ह॑वि॒र्मथी᳚नाम॒भ्या॒३॑(आ॒)विवा᳚सताम्|

अ॒भीदु॑श॒क्रःप॑र॒शुर्यथा॒वनं॒¦पात्रे᳚वभि॒न्दन्‌त्स॒तए᳚तिर॒क्षसः॑|| 21||वर्ग:9

उलू᳚कयातुंशुशु॒लूक॑यातुं¦ज॒हिश्वया᳚तुमु॒तकोक॑यातुम्|

सु॒प॒र्णया᳚तुमु॒तगृध्र॑यातुं¦दृ॒षदे᳚व॒प्रमृ॑ण॒रक्ष॑इन्द्र|| 22||

मानो॒रक्षो᳚अ॒भिन॑ड्यातु॒माव॑ता॒¦मपो᳚च्छतुमिथु॒नायाकि॑मी॒दिना᳚|

पृ॒थि॒वीनः॒पार्थि॑वात्‌पा॒त्वंह॑सो॒¦ऽन्तरि॑क्षंदि॒व्यात्‌पा᳚त्व॒स्मान्|| 23||

इन्द्र॑ज॒हिपुमां᳚संयातु॒धान॑¦मु॒तस्त्रियं᳚मा॒यया॒शाश॑दानाम्|

विग्री᳚वासो॒मूर॑देवा,ऋदन्तु॒¦मातेदृ॑श॒न्‌त्सूर्य॑मु॒च्चर᳚न्तम्|| 24||

प्रति॑चक्ष्व॒विच॒क्ष्वे¦न्द्र॑श्चसोमजागृतम्|रक्षो᳚भ्योव॒धम॑स्यतम॒¦शनिं᳚यातु॒मद्भ्यः॑|| 25||
[119] माचिदन्यदिति चतुस्त्रिंशदृचस्यसूक्तस्यआद्ययोर्द्वयोः काण्वः प्रगाथऋषिः शिष्टानांकाण्वौमेधातिथिमेध्यातिथीऋषी स्तुहिस्तुहीत्यादि चतसृणांप्लायोंगिरा संगऋषिः अंत्यायाआंगिरसीशश्वतीऋषिका इंद्रोदेवतास्तुहिस्तुहीत्यादिपंचानामासंगोदेवताबृहती द्वितीयासतोबृहती अंत्येद्वेत्रिष्टुभौ | (काण्वः प्रगाथइत्यत्रत्यः प्रगाथोवस्तुतोघौरः सन भ्रातुःकण्वस्यपुत्रतांगतइतीतिहासः श्रूयते) |{अष्टक:5, अध्याय:7}{मंडल:8, सूक्त:1}{अनुवाक:1, सूक्त:1}
माचि॑द॒न्यद्‌विशं᳚सत॒¦सखा᳚यो॒मारि॑षण्यत|

इन्द्र॒मित्‌स्तो᳚ता॒वृष॑णं॒सचा᳚सु॒ते¦मुहु॑रु॒क्थाच॑शंसत|| 1||वर्ग:10

अ॒व॒क्र॒क्षिणं᳚वृष॒भंय॑था॒जुरं॒¦गांनच॑र्षणी॒सह᳚म्|

वि॒द्वेष॑णंसं॒वन॑नोभयंक॒रं¦मंहि॑ष्ठमुभया॒विन᳚म्|| 2||

यच्चि॒द्धित्वा॒जना᳚इ॒मे¦नाना॒हव᳚न्तऊ॒तये᳚|

अ॒स्माकं॒ब्रह्मे॒दमि᳚न्द्रभूतु॒ते¦ऽहा॒विश्वा᳚च॒वर्ध॑नम्|| 3||

वित॑र्तूर्यन्तेमघवन्‌विप॒श्चितो॒¦ऽर्योविपो॒जना᳚नाम्|

उप॑क्रमस्वपुरु॒रूप॒माभ॑र॒¦वाजं॒नेदि॑ष्ठमू॒तये᳚|| 4||

म॒हेच॒नत्वाम॑द्रिवः॒¦परा᳚शु॒ल्काय॑देयाम्|

नस॒हस्रा᳚य॒नायुता᳚यवज्रिवो॒¦नश॒ताय॑शतामघ|| 5||

वस्याँ᳚,इन्द्रासिमेपि॒तु¦रु॒तभ्रातु॒रभु᳚ञ्जतः|

मा॒ताच॑मेछदयथःस॒माव॑सो¦वसुत्व॒नाय॒राध॑से|| 6||वर्ग:11

क्वे᳚यथ॒क्वेद॑सि¦पुरु॒त्राचि॒द्धिते॒मनः॑|

अल॑र्षियुध्मखजकृत्‌पुरंदर॒¦प्रगा᳚य॒त्रा,अ॑गासिषुः|| 7||

प्रास्मै᳚गाय॒त्रम॑र्चत¦वा॒वातु॒र्यःपु॑रंद॒रः|

याभिः॑का॒ण्वस्योप॑ब॒र्हिरा॒सदं॒¦यास॑द्‌व॒ज्रीभि॒नत्‌पुरः॑|| 8||

येते॒सन्ति॑दश॒ग्विनः॑¦श॒तिनो॒येस॑ह॒स्रिणः॑|

अश्वा᳚सो॒येते॒वृष॑णो¦रघु॒द्रुव॒स्तेभि᳚र्न॒स्तूय॒माग॑हि|| 9||

आत्व१॑(अ॒)द्यस॑ब॒र्दुघां᳚¦हु॒वेगा᳚य॒त्रवे᳚पसम्|

इन्द्रं᳚धे॒नुंसु॒दुघा॒मन्या॒मिष॑¦मु॒रुधा᳚रामरं॒कृत᳚म्|| 10||

यत्‌तु॒दत्‌सूर॒एत॑शं¦व॒ङ्कूवात॑स्यप॒र्णिना᳚|

वह॒त्‌कुत्स॑मार्जुने॒यंश॒तक्र॑तुः॒,¦त्सर॑द्‌गन्ध॒र्वमस्तृ॑तम्|| 11||वर्ग:12

यऋ॒तेचि॑दभि॒श्रिषः॑¦पु॒राज॒त्रुभ्य॑आ॒तृदः॑|

संधा᳚तासं॒धिंम॒घवा᳚पुरू॒वसु॒¦रिष्क॑र्ता॒विह्रु॑तं॒पुनः॑|| 12||

माभू᳚म॒निष्ट्या᳚इ॒वे¦न्द्र॒त्वदर॑णा,इव|

वना᳚नि॒नप्र॑जहि॒तान्य॑द्रिवो¦दु॒रोषा᳚सो,अमन्महि|| 13||

अम᳚न्म॒हीद॑ना॒शवो᳚¦ऽनु॒ग्रास॑श्चवृत्रहन्|

स॒कृत्‌सुते᳚मह॒ताशू᳚र॒राध॒सा¦ऽनु॒स्तोमं᳚मुदीमहि|| 14||

यदि॒स्तोमं॒मम॒श्रव॑¦द॒स्माक॒मिन्द्र॒मिन्द॑वः|

ति॒रःप॒वित्रं᳚ससृ॒वांस॑आ॒शवो॒¦मन्द᳚न्तुतुग्र्या॒वृधः॑|| 15||

आत्व१॑(अ॒)द्यस॒धस्तु॑तिं¦वा॒वातुः॒सख्यु॒राग॑हि|

उप॑स्तुतिर्म॒घोनां॒प्रत्वा᳚व॒¦त्वधा᳚तेवश्मिसुष्टु॒तिम्|| 16||वर्ग:13

सोता॒हिसोम॒मद्रि॑भि॒¦रेमे᳚नम॒प्सुधा᳚वत|

ग॒व्यावस्त्रे᳚ववा॒सय᳚न्त॒इन्नरो॒¦निर्धु॑क्षन्‌व॒क्षणा᳚भ्यः|| 17||

अध॒ज्मो,अध॑वादि॒वो¦बृ॑ह॒तोरो᳚च॒नादधि॑|

अ॒याव॑र्धस्वत॒न्वा᳚गि॒राममा¦ऽऽजा॒तासु॑क्रतोपृण|| 18||

इन्द्रा᳚य॒सुम॒दिन्त॑मं॒¦सोमं᳚सोता॒वरे᳚ण्यम्|

श॒क्रए᳚णंपीपय॒द्‌विश्व॑याधि॒या¦हि᳚न्वा॒नंनवा᳚ज॒युम्|| 19||

मात्वा॒सोम॑स्य॒गल्द॑या॒¦सदा॒याच᳚न्न॒हंगि॒रा|

भूर्णिं᳚मृ॒गंनसव॑नेषुचुक्रुधं॒¦कईशा᳚नं॒नया᳚चिषत्|| 20||

मदे᳚नेषि॒तंमद॑¦मु॒ग्रमु॒ग्रेण॒शव॑सा|

विश्वे᳚षांतरु॒तारं᳚मद॒च्युतं॒¦मदे॒हिष्मा॒ददा᳚तिनः|| 21||वर्ग:14

शेवा᳚रे॒वार्या᳚पु॒रु¦दे॒वोमर्ता᳚यदा॒शुषे᳚|

ससु᳚न्व॒तेच॑स्तुव॒तेच॑रासते¦वि॒श्वगू᳚र्तो,अरिष्टु॒तः|| 22||

एन्द्र॑याहि॒मत्स्व॑¦चि॒त्रेण॑देव॒राध॑सा|

सरो॒नप्रा᳚स्यु॒दरं॒सपी᳚तिभि॒¦रासोमे᳚भिरु॒रुस्फि॒रम्|| 23||

आत्वा᳚स॒हस्र॒माश॒तं¦यु॒क्तारथे᳚हिर॒ण्यये᳚|

ब्र॒ह्म॒युजो॒हर॑यइन्द्रके॒शिनो॒¦वह᳚न्तु॒सोम॑पीतये|| 24||

आत्वा॒रथे᳚हिर॒ण्यये॒¦हरी᳚म॒यूर॑शेप्या|

शि॒ति॒पृ॒ष्ठाव॑हतां॒मध्वो॒,अन्ध॑सो¦वि॒वक्ष॑णस्यपी॒तये᳚|| 25||

पिबा॒त्व१॑(अ॒)स्यगि᳚र्वणः¦सु॒तस्य॑पूर्व॒पा,इ॑व|

परि॑ष्कृतस्यर॒सिन॑इ॒यमा᳚सु॒ति¦श्चारु॒र्मदा᳚यपत्यते|| 26||वर्ग:15

यएको॒,अस्ति॑दं॒सना᳚¦म॒हाँ,उ॒ग्रो,अ॒भिव्र॒तैः|

गम॒त्‌सशि॒प्रीनसयो᳚ष॒दाग॑म॒¦द्धवं॒नपरि॑वर्जति|| 27||

त्वंपुरं᳚चरि॒ष्ण्वं᳚व॒धैः¦शुष्ण॑स्य॒संपि॑णक्|

त्वंभा,अनु॑चरो॒,अध॑द्वि॒ता¦यदि᳚न्द्र॒हव्यो॒भुवः॑|| 28||

मम॑त्वा॒सूर॒उदि॑ते॒¦मम॑म॒ध्यंदि॑नेदि॒वः|

मम॑प्रपि॒त्वे,अ॑पिशर्व॒रेव॑स॒¦वास्तोमा᳚सो,अवृत्सत|| 29||

स्तु॒हिस्तु॒हीदे॒तेघा᳚ते॒¦मंहि॑ष्ठासोम॒घोना᳚म्|

नि॒न्दि॒ताश्वः॑प्रप॒थीप॑रम॒ज्या¦म॒घस्य॑मेध्यातिथे|| 30||

आयदश्वा॒न्‌वन᳚न्वतः¦श्र॒द्धया॒हंरथे᳚रु॒हम्|

उ॒तवा॒मस्य॒वसु॑नश्चिकेतति॒¦यो,अस्ति॒याद्वः॑प॒शुः|| 31||वर्ग:16

यऋ॒ज्रामह्यं᳚माम॒हे¦स॒हत्व॒चाहि॑र॒ण्यया᳚|

ए॒षविश्वा᳚न्य॒भ्य॑स्तु॒सौभ॑गा¦ऽऽस॒ङ्गस्य॑स्व॒नद्र॑थः|| 32||

अध॒प्लायो᳚गि॒रति॑दासद॒न्या¦ना᳚स॒ङ्गो,अ॑ग्नेद॒शभिः॑स॒हस्रैः᳚|

अधो॒क्षणो॒दश॒मह्यं॒रुश᳚न्तो¦न॒ळा,इ॑व॒सर॑सो॒निर॑तिष्ठन्|| 33||

अन्व॑स्यस्थू॒रंद॑दृशेपु॒रस्ता᳚¦दन॒स्थऊ॒रुर॑व॒रम्ब॑माणः|

शश्व॑ती॒नार्य॑भि॒चक्ष्या᳚ह॒¦सुभ॑द्रमर्य॒भोज॑नंबिभर्षि|| 34||

[120] इदंवसोसुतमिति द्विचत्वारिंशदृचस्य सूक्तस्य मेधातिथिरांगिरसः प्रियमेधश्चेत्युभावृषी अंत्ययोर्द्वयोःकाण्वोमेधातिथिरृषिरिंद्रः | अंत्ययोर्विभिन्दुर्गायत्री अष्टाविंश्यनुष्टुप् | (विभिदोर्दानस्तुतिः) |{अष्टक:5, अध्याय:7}{मंडल:8, सूक्त:2}{अनुवाक:1, सूक्त:2}
इ॒दंव॑सोसु॒तमन्धः॒¦पिबा॒सुपू᳚र्णमु॒दर᳚म्|अना᳚भयिन्‌ररि॒माते᳚|| 1||वर्ग:17
नृभि॑र्धू॒तःसु॒तो,अश्नै॒¦रव्यो॒वारैः॒परि॑पूतः|अश्वो॒ननि॒क्तोन॒दीषु॑|| 2||
तंते॒यवं॒यथा॒गोभिः॑¦स्वा॒दुम॑कर्मश्री॒णन्तः॑|इन्द्र॑त्वा॒स्मिन्‌त्स॑ध॒मादे᳚|| 3||
इन्द्र॒इत्‌सो᳚म॒पा,एक॒¦इन्द्रः॑सुत॒पावि॒श्वायुः॑|अ॒न्तर्दे॒वान्‌मर्त्यां᳚श्च|| 4||
नयंशु॒क्रोनदुरा᳚शी॒¦र्नतृ॒प्रा,उ॑रु॒व्यच॑सम्|अ॒प॒स्पृ॒ण्व॒तेसु॒हार्द᳚म्|| 5||
गोभि॒र्यदी᳚म॒न्ये,अ॒स्मन्¦मृ॒गंनव्रामृ॒गय᳚न्ते|अ॒भि॒त्सर᳚न्तिधे॒नुभिः॑|| 6||वर्ग:18
त्रय॒इन्द्र॑स्य॒सोमाः᳚¦सु॒तासः॑सन्तुदे॒वस्य॑|स्वेक्षये᳚सुत॒पाव्नः॑|| 7||
त्रयः॒कोशा᳚सःश्चोतन्ति¦ति॒स्रश्च॒म्व१॑(अः॒)सुपू᳚र्णाः|स॒मा॒ने,अधि॒भार्म॑न्|| 8||
शुचि॑रसिपुरुनिः॒ष्ठाः,¦क्षी॒रैर्म॑ध्य॒तआशी᳚र्तः|द॒ध्नामन्दि॑ष्ठः॒शूर॑स्य|| 9||
इ॒मेत॑इन्द्र॒सोमा᳚¦स्ती॒व्रा,अ॒स्मेसु॒तासः॑|शु॒क्रा,आ॒शिरं᳚याचन्ते|| 10||
ताँ,आ॒शिरं᳚पुरो॒ळाश॒¦मिन्द्रे॒मंसोमं᳚श्रीणीहि|रे॒वन्तं॒हित्वा᳚शृ॒णोमि॑|| 11||वर्ग:19
हृ॒त्सुपी॒तासो᳚युध्यन्ते¦दु॒र्मदा᳚सो॒नसुरा᳚याम्|ऊध॒र्नन॒ग्नाज॑रन्ते|| 12||
रे॒वाँ,इद्‌रे॒वतः॑स्तो॒ता¦स्यात्‌त्वाव॑तोम॒घोनः॑|प्रेदु॑हरिवःश्रु॒तस्य॑|| 13||
उ॒क्थंच॒नश॒स्यमा᳚न॒¦मगो᳚र॒रिराचि॑केत|नगा᳚य॒त्रंगी॒यमा᳚नम्|| 14||
मान॑इन्द्रपीय॒त्नवे॒¦माशर्ध॑ते॒परा᳚दाः|शिक्षा᳚शचीवः॒शची᳚भिः|| 15||
व॒यमु॑त्वात॒दिद॑र्था॒,¦इन्द्र॑त्वा॒यन्तः॒सखा᳚यः|कण्वा᳚उ॒क्थेभि॑र्जरन्ते|| 16||वर्ग:20
नघे᳚म॒न्यदाप॑पन॒¦वज्रि᳚न्न॒पसो॒नवि॑ष्टौ|तवेदु॒स्तोमं᳚चिकेत|| 17||
इ॒च्छन्ति॑दे॒वाःसु॒न्वन्तं॒¦नस्वप्ना᳚यस्पृहयन्ति|यन्ति॑प्र॒माद॒मत᳚न्द्राः|| 18||
ओषुप्रया᳚हि॒वाजे᳚भि॒¦र्माहृ॑णीथा,अ॒भ्य१॑(अ॒)स्मान्|म॒हाँ,इ॑व॒युव॑जानिः|| 19||
मोष्व१॑(अ॒)द्यदु॒र्हणा᳚वान्¦त्सा॒यंक॑रदा॒रे,अ॒स्मत्|अ॒श्री॒रइ॑व॒जामा᳚ता|| 20||
वि॒द्माह्य॑स्यवी॒रस्य॑¦भूरि॒दाव॑रींसुम॒तिम्|त्रि॒षुजा॒तस्य॒मनां᳚सि|| 21||वर्ग:21
आतूषि᳚ञ्च॒कण्व॑मन्तं॒¦नघा᳚विद्मशवसा॒नात्|य॒शस्त॑रंश॒तमू᳚तेः|| 22||
ज्येष्ठे᳚नसोत॒रिन्द्रा᳚य॒¦सोमं᳚वी॒राय॑श॒क्राय॑|भरा॒पिब॒न्नर्या᳚य|| 23||
योवेदि॑ष्ठो,अव्य॒थि¦ष्वश्वा᳚वन्तंजरि॒तृभ्यः॑|वाजं᳚स्तो॒तृभ्यो॒गोम᳚न्तम्|| 24||
पन्य᳚म्पन्य॒मित्‌सो᳚तार॒¦आधा᳚वत॒मद्या᳚य|सोमं᳚वी॒राय॒शूरा᳚य|| 25||
पाता᳚वृत्र॒हासु॒त¦माघा᳚गम॒न्नारे,अ॒स्मत्|निय॑मतेश॒तमू᳚तिः|| 26||वर्ग:22
एहहरी᳚ब्रह्म॒युजा᳚¦श॒ग्माव॑क्षतः॒सखा᳚यम्|गी॒र्भिःश्रु॒तंगिर्व॑णसम्|| 27||
स्वा॒दवः॒सोमा॒,आया᳚हि¦श्री॒ताःसोमा॒,आया᳚हि|शिप्रि॒न्नृषी᳚वः॒शची᳚वो॒¦नायमच्छा᳚सध॒माद᳚म्|| 28||
स्तुत॑श्च॒यास्त्वा॒वर्ध᳚न्ति¦म॒हेराध॑सेनृ॒म्णाय॑|इन्द्र॑का॒रिणं᳚वृ॒धन्तः॑|| 29||
गिर॑श्च॒यास्ते᳚गिर्वाह¦उ॒क्थाच॒तुभ्यं॒तानि॑|स॒त्राद॑धि॒रेशवां᳚सि|| 30||
ए॒वेदे॒षतु॑विकू॒र्मि¦र्वाजाँ॒,एको॒वज्र॑हस्तः|स॒नादमृ॑क्तोदयते|| 31||वर्ग:23
हन्ता᳚वृ॒त्रंदक्षि॑णे॒ने¦न्द्रः॑पु॒रूपु॑रुहू॒तः|म॒हान्‌म॒हीभिः॒शची᳚भिः|| 32||
यस्मि॒न्‌विश्वा᳚श्चर्ष॒णय॑¦उ॒तच्यौ॒त्नाज्रयां᳚सिच|अनु॒घेन्म॒न्दीम॒घोनः॑|| 33||
ए॒षए॒तानि॑चका॒रे¦न्द्रो॒विश्वा॒योऽति॑शृ॒ण्वे|वा॒ज॒दावा᳚म॒घोना᳚म्|| 34||
प्रभ॑र्ता॒रथं᳚ग॒व्यन्त॑¦मपा॒काच्चि॒द्‌यमव॑ति|इ॒नोवसु॒सहिवोळ्हा᳚|| 35||
सनि॑ता॒विप्रो॒,अर्व॑द्भि॒¦र्हन्ता᳚वृ॒त्रंनृभिः॒शूरः॑|स॒त्यो᳚ऽवि॒तावि॒धन्त᳚म्|| 36||वर्ग:24
यज॑ध्वैनंप्रियमेधा॒,¦इन्द्रं᳚स॒त्राचा॒मन॑सा|योभूत्‌सोमैः᳚स॒त्यम॑द्वा|| 37||
गा॒थश्र॑वसं॒सत्प॑तिं॒¦श्रव॑स्कामंपुरु॒त्मान᳚म्|कण्वा᳚सोगा॒तवा॒जिन᳚म्|| 38||
यऋ॒तेचि॒द्‌गास्प॒देभ्यो॒¦दात्‌सखा॒नृभ्यः॒शची᳚वान्|ये,अ॑स्मि॒न्‌काम॒मश्रि॑यन्|| 39||
इ॒त्थाधीव᳚न्तमद्रिवः¦का॒ण्वंमेध्या᳚तिथिम्|मे॒षोभू॒तो॒३॑(ओ॒)ऽभियन्नयः॑|| 40||
शिक्षा᳚विभिन्दो,अस्मै¦च॒त्वार्य॒युता॒दद॑त्|अ॒ष्टाप॒रःस॒हस्रा᳚|| 41||
उ॒तसुत्येप॑यो॒वृधा᳚¦मा॒कीरण॑स्यन॒प्त्या᳚|ज॒नि॒त्व॒नाय॑मामहे|| 42||
[121] पिबासुतस्येति चतुर्विंशत्यृचस्य सूक्तस्य काण्वोमेध्यातिथिरिंद्रः अंत्यचतसृणांपाकस्थामा देवता प्रथमाद्येकोनविंश्यंता अयुजो बृहत्यः द्वितीयादिविंश्यंता युजः सतोबृहत्यः अंत्याश्चतस्रः क्रमेणानुष्टुब्‌गायत्र्यौबृहतीच |{अष्टक:5, अध्याय:7}{मंडल:8, सूक्त:3}{अनुवाक:1, सूक्त:3}
पिबा᳚सु॒तस्य॑र॒सिनो॒¦मत्स्वा᳚नइन्द्र॒गोम॑तः|

आ॒पिर्नो᳚बोधिसध॒माद्यो᳚वृ॒धे॒३॑(ए॒)¦ऽस्माँ,अ॑वन्तुते॒धियः॑|| 1||वर्ग:25

भू॒याम॑तेसुम॒तौवा॒जिनो᳚व॒यं¦मानः॑स्तर॒भिमा᳚तये|

अ॒स्माञ्चि॒त्राभि॑रवताद॒भिष्टि॑भि॒¦रानः॑सु॒म्नेषु॑यामय|| 2||

इ॒मा,उ॑त्वापुरूवसो॒¦गिरो᳚वर्धन्तु॒यामम॑|

पा॒व॒कव᳚र्णाः॒शुच॑योविप॒श्चितो॒¦ऽभिस्तोमै᳚रनूषत|| 3||

अ॒यंस॒हस्र॒मृषि॑भिः॒सह॑स्कृतः¦समु॒द्रइ॑वपप्रथे|

स॒त्यःसो,अ॑स्यमहि॒मागृ॑णे॒शवो᳚¦य॒ज्ञेषु॑विप्र॒राज्ये᳚|| 4||

इन्द्र॒मिद्‌दे॒वता᳚तय॒¦इन्द्रं᳚प्रय॒त्य॑ध्व॒रे|

इन्द्रं᳚समी॒केव॒निनो᳚हवामह॒¦इन्द्रं॒धन॑स्यसा॒तये᳚|| 5||

इन्द्रो᳚म॒ह्नारोद॑सीपप्रथ॒च्छव॒¦इन्द्रः॒सूर्य॑मरोचयत्|

इन्द्रे᳚ह॒विश्वा॒भुव॑नानियेमिर॒¦इन्द्रे᳚सुवा॒नास॒इन्द॑वः|| 6||वर्ग:26

अ॒भित्वा᳚पू॒र्वपी᳚तय॒¦इन्द्र॒स्तोमे᳚भिरा॒यवः॑|

स॒मी॒ची॒नास॑ऋ॒भवः॒सम॑स्वरन्¦रु॒द्रागृ॑णन्त॒पूर्व्य᳚म्|| 7||

अ॒स्येदिन्द्रो᳚वावृधे॒वृष्ण्यं॒शवो॒¦मदे᳚सु॒तस्य॒विष्ण॑वि|

अ॒द्यातम॑स्यमहि॒मान॑मा॒यवो¦ऽनु॑ष्टुवन्तिपू॒र्वथा᳚|| 8||

तत्‌त्वा᳚यामिसु॒वीर्यं॒¦तद्‌ब्रह्म॑पू॒र्वचि॑त्तये|

येना॒यति॑भ्यो॒भृग॑वे॒धने᳚हि॒ते¦येन॒प्रस्क᳚ण्व॒मावि॑थ|| 9||

येना᳚समु॒द्रमसृ॑जोम॒हीर॒प¦स्तदि᳚न्द्र॒वृष्णि॑ते॒शवः॑|

स॒द्यःसो,अ॑स्यमहि॒मानसं॒नशे॒¦यंक्षो॒णीर॑नुचक्र॒दे|| 10||

श॒ग्धीन॑इन्द्र॒यत्‌त्वा᳚¦र॒यिंयामि॑सु॒वीर्य᳚म्|

श॒ग्धिवाजा᳚यप्रथ॒मंसिषा᳚सते¦श॒ग्धिस्तोमा᳚यपूर्व्य|| 11||वर्ग:27

श॒ग्धीनो᳚अ॒स्ययद्ध॑पौ॒रमावि॑थ॒¦धिय॑इन्द्र॒सिषा᳚सतः|

श॒ग्धियथा॒रुश॑मं॒श्याव॑कं॒कृप॒¦मिन्द्र॒प्रावः॒स्व᳚र्णरम्|| 12||

कन्नव्यो᳚अत॒सीनां᳚¦तु॒रोगृ॑णीत॒मर्त्यः॑|

न॒हीन्व॑स्यमहि॒मान॑मिन्द्रि॒यं¦स्व॑र्गृ॒णन्त॑आन॒शुः|| 13||

कदु॑स्तु॒वन्त॑ऋतयन्तदे॒वत॒¦ऋषिः॒कोविप्र॑ओहते|

क॒दाहवं᳚मघवन्निन्द्रसुन्व॒तः¦कदु॑स्तुव॒तआग॑मः|| 14||

उदु॒त्येमधु॑मत्तमा॒¦गिरः॒स्तोमा᳚सईरते|

स॒त्रा॒जितो᳚धन॒सा,अक्षि॑तोतयो¦वाज॒यन्तो॒रथा᳚इव|| 15||

कण्वा᳚इव॒भृग॑वः॒सूर्या᳚इव॒¦विश्व॒मिद्‌धी॒तमा᳚नशुः|

इन्द्रं॒स्तोमे᳚भिर्म॒हय᳚न्तआ॒यवः॑¦प्रि॒यमे᳚धासो,अस्वरन्|| 16||वर्ग:28

यु॒क्ष्वाहिवृ॑त्रहन्तम॒¦हरी᳚इन्द्रपरा॒वतः॑|

अ॒र्वा॒ची॒नोम॑घव॒न्‌त्सोम॑पीतय¦उ॒ग्रऋ॒ष्वेभि॒राग॑हि|| 17||

इ॒मेहिते᳚का॒रवो᳚वाव॒शुर्धि॒या¦विप्रा᳚सोमे॒धसा᳚तये|

सत्वंनो᳚मघवन्निन्द्रगिर्वणो¦वे॒नोनशृ॑णुधी॒हव᳚म्|| 18||

निरि᳚न्द्रबृह॒तीभ्यो᳚¦वृ॒त्रंधनु॑भ्यो,अस्फुरः|

निरर्बु॑दस्य॒मृग॑यस्यमा॒यिनो॒¦निःपर्व॑तस्य॒गा,आ᳚जः|| 19||

निर॒ग्नयो᳚रुरुचु॒र्निरु॒सूर्यो॒¦निःसोम॑इन्द्रि॒योरसः॑|

निर॒न्तरि॑क्षादधमोम॒हामहिं᳚¦कृ॒षेतदि᳚न्द्र॒पौंस्य᳚म्|| 20||

यंमे॒दुरिन्द्रो᳚म॒रुतः॒¦पाक॑स्थामा॒कौर॑याणः|विश्वे᳚षां॒त्मना॒शोभि॑ष्ठ॒¦मुपे᳚वदि॒विधाव॑मानम्|| 21||वर्ग:29
रोहि॑तंमे॒पाक॑स्थामा¦सु॒धुरं᳚कक्ष्य॒प्राम्|अदा᳚द्‌रा॒योवि॒बोध॑नम्|| 22||
यस्मा᳚अ॒न्येदश॒प्रति॒¦धुरं॒वह᳚न्ति॒वह्न॑यः|अस्तं॒वयो॒नतुग्र्य᳚म्|| 23||
आ॒त्मापि॒तुस्त॒नूर्वास॑¦ओजो॒दा,अ॒भ्यञ्ज॑नम्|

तु॒रीय॒मिद्‌रोहि॑तस्य॒पाक॑स्थामानं¦भो॒जंदा॒तार॑मब्रवम्|| 24||

[122] यदिंद्रेत्येकविंशत्यृचस्य सूक्तस्य काण्वो मेधातिथिरिंद्रः अंत्यतिसृणांकुरुंगः अयुजोबृहत्योयुजः सतोबृहत्यः अंत्यापुरउष्णिक् (प्रपूषणमित्यादिचतसृणांपूषादेवतावा ) |{अष्टक:5, अध्याय:7}{मंडल:8, सूक्त:4}{अनुवाक:1, सूक्त:4}
यदि᳚न्द्र॒प्रागपा॒गुद॒ङ्¦न्य॑ग्वाहू॒यसे॒नृभिः॑|

सिमा᳚पु॒रूनृषू᳚तो,अ॒स्यान॒वे¦ऽसि॑प्रशर्धतु॒र्वशे᳚|| 1||वर्ग:30

यद्‌वा॒रुमे॒रुश॑मे॒श्याव॑के॒कृप॒¦इन्द्र॑मा॒दय॑से॒सचा᳚|

कण्वा᳚सस्त्वा॒ब्रह्म॑भिः॒स्तोम॑वाहस॒¦इन्द्राय॑च्छ॒न्त्याग॑हि|| 2||

यथा᳚गौ॒रो,अ॒पाकृ॒तं¦तृष्य॒न्नेत्यवेरि॑णम्|

आ॒पि॒त्वेनः॑प्रपि॒त्वेतूय॒माग॑हि॒¦कण्वे᳚षु॒सुसचा॒पिब॑|| 3||

मन्द᳚न्तुत्वामघवन्नि॒न्द्रेन्द॑वो¦राधो॒देया᳚यसुन्व॒ते|

आ॒मुष्या॒सोम॑मपिबश्च॒मूसु॒तं¦ज्येष्ठं॒तद्‌द॑धिषे॒सहः॑|| 4||

प्रच॑क्रे॒सह॑सा॒सहो᳚¦ब॒भञ्ज॑म॒न्युमोज॑सा|

विश्वे᳚तइन्द्रपृतना॒यवो᳚यहो॒¦निवृ॒क्षा,इ॑वयेमिरे|| 5||

स॒हस्रे᳚णेवसचतेयवी॒युधा॒¦यस्त॒आन॒ळुप॑स्तुतिम्|

पु॒त्रंप्रा᳚व॒र्गंकृ॑णुतेसु॒वीर्ये᳚¦दा॒श्नोति॒नम॑उक्तिभिः|| 6||वर्ग:31

माभे᳚म॒माश्र॑मिष्मो॒¦ग्रस्य॑स॒ख्येतव॑|

म॒हत्‌ते॒वृष्णो᳚अभि॒चक्ष्यं᳚कृ॒तं¦पश्ये᳚मतु॒र्वशं॒यदु᳚म्|| 7||

स॒व्यामनु॑स्फि॒ग्यं᳚वावसे॒वृषा॒¦नदा॒नो,अ॑स्यरोषति|

मध्वा॒सम्पृ॑क्ताःसार॒घेण॑धे॒नव॒¦स्तूय॒मेहि॒द्रवा॒पिब॑|| 8||

अ॒श्वीर॒थीसु॑रू॒पइद्¦गोमाँ॒,इदि᳚न्द्रते॒सखा᳚|

श्वा॒त्र॒भाजा॒वय॑सासचते॒सदा᳚¦च॒न्द्रोया᳚तिस॒भामुप॑|| 9||

ऋश्यो॒नतृष्य᳚न्नव॒पान॒माग॑हि॒¦पिबा॒सोमं॒वशाँ॒,अनु॑|

नि॒मेघ॑मानोमघवन्‌दि॒वेदि॑व॒¦ओजि॑ष्ठंदधिषे॒सहः॑|| 10||

अध्व᳚र्योद्रा॒वया॒त्वं¦सोम॒मिन्द्रः॑पिपासति|

उप॑नू॒नंयु॑युजे॒वृष॑णा॒हरी॒,¦आच॑जगामवृत्र॒हा|| 11||वर्ग:32

स्व॒यंचि॒त्‌सम᳚न्यते॒दाशु॑रि॒र्जनो॒¦यत्रा॒सोम॑स्यतृ॒म्पसि॑|

इ॒दंते॒,अन्नं॒युज्यं॒समु॑क्षितं॒¦तस्येहि॒प्रद्र॑वा॒पिब॑|| 12||

र॒थे॒ष्ठाया᳚ध्वर्यवः॒¦सोम॒मिन्द्रा᳚यसोतन|

अधि॑ब्र॒ध्नस्याद्र॑यो॒विच॑क्षते¦सु॒न्वन्तो᳚दा॒श्व॑ध्वरम्|| 13||

उप॑ब्र॒ध्नंवा॒वाता॒वृष॑णा॒हरी॒,¦इन्द्र॑म॒पसु॑वक्षतः|

अ॒र्वाञ्चं᳚त्वा॒सप्त॑योऽध्वर॒श्रियो॒¦वह᳚न्तु॒सव॒नेदुप॑|| 14||

प्रपू॒षणं᳚वृणीमहे॒¦युज्या᳚यपुरू॒वसु᳚म्|

सश॑क्रशिक्षपुरुहूतनोधि॒या¦तुजे᳚रा॒येवि॑मोचन|| 15||

संनः॑शिशीहिभु॒रिजो᳚रिवक्षु॒रं¦रास्व॑रा॒योवि॑मोचन|

त्वेतन्नः॑सु॒वेद॑मु॒स्रियं॒वसु॒¦यंत्वंहि॒नोषि॒मर्त्य᳚म्|| 16||वर्ग:33

वेमि॑त्वापूषन्नृ॒ञ्जसे॒¦वेमि॒स्तोत॑वआघृणे|

नतस्य॑वे॒म्यर॑णं॒हितद्‌व॑सो¦स्तु॒षेप॒ज्राय॒साम्ने᳚|| 17||

परा॒गावो॒यव॑सं॒कच्चि॑दाघृणे॒¦नित्यं॒रेक्णो᳚अमर्त्य|

अ॒स्माकं᳚पूषन्नवि॒ताशि॒वोभ॑व॒¦मंहि॑ष्ठो॒वाज॑सातये|| 18||

स्थू॒रंराधः॑श॒ताश्वं᳚¦कुरु॒ङ्गस्य॒दिवि॑ष्टिषु|

राज्ञ॑स्त्वे॒षस्य॑सु॒भग॑स्यरा॒तिषु॑¦तु॒र्वशे᳚ष्वमन्महि|| 19||

धी॒भिःसा॒तानि॑का॒ण्वस्य॑वा॒जिनः॑¦प्रि॒यमे᳚धैर॒भिद्यु॑भिः|

ष॒ष्टिंस॒हस्रानु॒निर्म॑जामजे॒¦निर्यू॒थानि॒गवा॒मृषिः॑|| 20||

वृ॒क्षाश्चि᳚न्मे,अभिपि॒त्वे,अ॑रारणुः|गांभ॑जन्तमे॒हना¦ऽश्वं᳚भजन्तमे॒हना᳚|| 21||
[123] दूरादिहेवेत्येकोनचत्वारिंशदृचस्य सूक्तस्य काण्वोब्रह्मातिथिरश्विनौ यथाचिच्चैद्यः कशुरित्यादिसार्धद्वयोः कशुर्गायत्री अंत्यास्तिस्रः क्रमेणबृहत्यावनुष्टुप्‌च {अष्टक:5, अध्याय:8}{मंडल:8, सूक्त:5}{अनुवाक:1, सूक्त:5}
दू॒रादि॒हेव॒यत्‌स॒¦त्य॑रु॒णप्सु॒रशि॑श्वितत्|विभा॒नुंवि॒श्वधा᳚तनत्|| 1||वर्ग:1
नृ॒वद्‌द॑स्रामनो॒युजा॒¦रथे᳚नपृथु॒पाज॑सा|सचे᳚थे,अश्विनो॒षस᳚म्|| 2||
यु॒वाभ्यां᳚वाजिनीवसू॒¦प्रति॒स्तोमा᳚अदृक्षत|वाचं᳚दू॒तोयथो᳚हिषे|| 3||
पु॒रु॒प्रि॒याण॑ऊ॒तये᳚¦पुरुम॒न्द्रापु॑रू॒वसू᳚|स्तु॒षेकण्वा᳚सो,अ॒श्विना᳚|| 4||
मंहि॑ष्ठावाज॒सात॑मे॒¦षय᳚न्ताशु॒भस्पती᳚|गन्ता᳚रादा॒शुषो᳚गृ॒हम्|| 5||
तासु॑दे॒वाय॑दा॒शुषे᳚¦सुमे॒धामवि॑तारिणीम्|घृ॒तैर्गव्यू᳚तिमुक्षतम्|| 6||वर्ग:2
आनः॒स्तोम॒मुप॑द्र॒वत्¦तूयं᳚श्ये॒नेभि॑रा॒शुभिः॑|या॒तमश्वे᳚भिरश्विना|| 7||
येभि॑स्ति॒स्रःप॑रा॒वतो᳚¦दि॒वोविश्वा᳚निरोच॒ना|त्रीँर॒क्तून्‌प॑रि॒दीय॑थः|| 8||
उ॒तनो॒गोम॑ती॒रिष॑¦उ॒तसा॒तीर॑हर्विदा|विप॒थःसा॒तये᳚सितम्|| 9||
आनो॒गोम᳚न्तमश्विना¦सु॒वीरं᳚सु॒रथं᳚र॒यिम्|वो॒ळ्हमश्वा᳚वती॒रिषः॑|| 10||
वा॒वृ॒धा॒नाशु॑भस्पती॒¦दस्रा॒हिर᳚ण्यवर्तनी|पिब॑तंसो॒म्यंमधु॑|| 11||वर्ग:3
अ॒स्मभ्यं᳚वाजिनीवसू¦म॒घव॑द्भ्यश्चस॒प्रथः॑|छ॒र्दिर्य᳚न्त॒मदा᳚भ्यम्|| 12||
निषुब्रह्म॒जना᳚नां॒¦यावि॑ष्टं॒तूय॒माग॑तम्|मोष्व१॑(अ॒)न्याँ,उपा᳚रतम्|| 13||
अ॒स्यपि॑बतमश्विना¦यु॒वंमद॑स्य॒चारु॑णः|मध्वो᳚रा॒तस्य॑धिष्ण्या|| 14||
अ॒स्मे,आव॑हतंर॒यिं¦श॒तव᳚न्तंसह॒स्रिण᳚म्|पु॒रु॒क्षुंवि॒श्वधा᳚यसम्|| 15||
पु॒रु॒त्राचि॒द्धिवां᳚नरा¦वि॒ह्वय᳚न्तेमनी॒षिणः॑|वा॒घद्भि॑रश्वि॒नाग॑तम्|| 16||वर्ग:4
जना᳚सोवृ॒क्तब᳚र्हिषो¦ह॒विष्म᳚न्तो,अरं॒कृतः॑|यु॒वांह॑वन्ते,अश्विना|| 17||
अ॒स्माक॑म॒द्यवा᳚म॒यं¦स्तोमो॒वाहि॑ष्ठो॒,अन्त॑मः|यु॒वाभ्यां᳚भूत्वश्विना|| 18||
योह॑वां॒मधु॑नो॒दृति॒¦राहि॑तोरथ॒चर्ष॑णे|ततः॑पिबतमश्विना|| 19||
तेन॑नोवाजिनीवसू॒¦पश्वे᳚तो॒काय॒शंगवे᳚|वह॑तं॒पीव॑री॒रिषः॑|| 20||
उ॒तनो᳚दि॒व्या,इष॑¦उ॒तसिन्धूँ᳚रहर्विदा|अप॒द्वारे᳚ववर्षथः|| 21||वर्ग:5
क॒दावां᳚तौ॒ग्र्योवि॑धत्¦समु॒द्रेज॑हि॒तोन॑रा|यद्‌वां॒रथो॒विभि॒ष्पता᳚त्|| 22||
यु॒वंकण्वा᳚यनास॒त्या¦ऽपि॑रिप्तायह॒र्म्ये|शश्व॑दू॒तीर्द॑शस्यथः|| 23||
ताभि॒राया᳚तमू॒तिभि॒¦र्नव्य॑सीभिःसुश॒स्तिभिः॑|यद्‌वां᳚वृषण्वसूहु॒वे|| 24||
यथा᳚चि॒त्‌कण्व॒माव॑तं¦प्रि॒यमे᳚धमुपस्तु॒तम्|अत्रिं᳚शि॒ञ्जार॑मश्विना|| 25||
यथो॒तकृत्व्ये॒धनें॒¦ऽशुंगोष्व॒गस्त्य᳚म्|यथा॒वाजे᳚षु॒सोभ॑रिम्|| 26||वर्ग:6
ए॒ताव॑द्‌वांवृषण्वसू॒,¦अतो᳚वा॒भूयो᳚अश्विना|गृ॒णन्तः॑सु॒म्नमी᳚महे|| 27||
रथं॒हिर᳚ण्यवन्धुरं॒¦हिर᳚ण्याभीशुमश्विना|आहिस्थाथो᳚दिवि॒स्पृश᳚म्|| 28||
हि॒र॒ण्ययी᳚वां॒रभि॑¦री॒षा,अक्षो᳚हिर॒ण्ययः॑|उ॒भाच॒क्राहि॑र॒ण्यया᳚|| 29||
तेन॑नोवाजिनीवसू¦परा॒वत॑श्चि॒दाग॑तम्|उपे॒मांसु॑ष्टु॒तिंमम॑|| 30||
आव॑हेथेपरा॒कात्¦पू॒र्वीर॒श्नन्ता᳚वश्विना|इषो॒दासी᳚रमर्त्या|| 31||वर्ग:7
आनो᳚द्यु॒म्नैराश्रवो᳚भि॒¦रारा॒याया᳚तमश्विना|पुरु॑श्चन्द्रा॒नास॑त्या|| 32||
एहवां᳚प्रुषि॒तप्स॑वो॒¦वयो᳚वहन्तुप॒र्णिनः॑|अच्छा᳚स्वध्व॒रंजन᳚म्|| 33||
रथं᳚वा॒मनु॑गायसं॒¦यइ॒षावर्त॑तेस॒ह|नच॒क्रम॒भिबा᳚धते|| 34||
हि॒र॒ण्यये᳚न॒रथे᳚न¦द्र॒वत्पा᳚णिभि॒रश्वैः᳚|धीज॑वना॒नास॑त्या|| 35||
यु॒वंमृ॒गंजा᳚गृ॒वांसं॒¦स्वद॑थोवावृषण्वसू|तानः॑पृङ्क्तमि॒षार॒यिम्|| 36||वर्ग:8
तामे᳚अश्विनासनी॒नां¦वि॒द्यातं॒नवा᳚नाम्|

यथा᳚चिच्चै॒द्यःक॒शुःश॒तमुष्ट्रा᳚नां॒¦दद॑त्‌स॒हस्रा॒दश॒गोना᳚म्|| 37||

योमे॒हिर᳚ण्यसंदृशो॒¦दश॒राज्ञो॒,अमं᳚हत|

अ॒ध॒स्प॒दा,इच्चै॒द्यस्य॑कृ॒ष्टय॑¦श्चर्म॒म्ना,अ॒भितो॒जनाः᳚|| 38||

माकि॑रे॒नाप॒थागा॒द्¦येने॒मेयन्ति॑चे॒दयः॑|अ॒न्योनेत्‌सू॒रिरोह॑ते¦भूरि॒दाव॑त्तरो॒जनः॑|| 39||
[124] महाँइंद्र इत्यष्टचत्वारिंशदृचस्य सूक्तस्य काण्वोवत्सइंद्रोंत्यतिसृणां तिरिंदिरोगायत्री | (पार्शव्यस्यदानस्तुतिः) |{अष्टक:5, अध्याय:8}{मंडल:8, सूक्त:6}{अनुवाक:2, सूक्त:1}
म॒हाँ,इन्द्रो॒यओज॑सा¦प॒र्जन्यो᳚वृष्टि॒माँ,इ॑व|स्तोमै᳚र्व॒त्सस्य॑वावृधे|| 1||वर्ग:9
प्र॒जामृ॒तस्य॒पिप्र॑तः॒¦प्रयद्‌भर᳚न्त॒वह्न॑यः|विप्रा᳚ऋ॒तस्य॒वाह॑सा|| 2||
कण्वा॒,इन्द्रं॒यदक्र॑त॒¦स्तोमै᳚र्य॒ज्ञस्य॒साध॑नम्|जा॒मिब्रु॑वत॒आयु॑धम्|| 3||
सम॑स्यम॒न्यवे॒विशो॒¦विश्वा᳚नमन्तकृ॒ष्टयः॑|स॒मु॒द्राये᳚व॒सिन्ध॑वः|| 4||
ओज॒स्तद॑स्यतित्विष¦उ॒भेयत्‌स॒मव॑र्तयत्|इन्द्र॒श्चर्मे᳚व॒रोद॑सी|| 5||
विचि॑द्‌वृ॒त्रस्य॒दोध॑तो॒¦वज्रे᳚णश॒तप᳚र्वणा|शिरो᳚बिभेदवृ॒ष्णिना᳚|| 6||वर्ग:10
इ॒मा,अ॒भिप्रणो᳚नुमो¦वि॒पामग्रे᳚षुधी॒तयः॑|अ॒ग्नेःशो॒चिर्नदि॒द्युतः॑|| 7||
गुहा᳚स॒तीरुप॒त्मना॒¦प्रयच्छोच᳚न्तधी॒तयः॑|कण्वा᳚ऋ॒तस्य॒धार॑या|| 8||
प्रतमि᳚न्द्रनशीमहि¦र॒यिंगोम᳚न्तम॒श्विन᳚म्|प्रब्रह्म॑पू॒र्वचि॑त्तये|| 9||
अ॒हमिद्धिपि॒तुष्परि॑¦मे॒धामृ॒तस्य॑ज॒ग्रभ॑|अ॒हंसूर्य॑इवाजनि|| 10||
अ॒हंप्र॒त्नेन॒मन्म॑ना॒¦गिरः॑शुम्भामिकण्व॒वत्|येनेन्द्रः॒शुष्म॒मिद्‌द॒धे|| 11||वर्ग:11
येत्वामि᳚न्द्र॒नतु॑ष्टु॒वु¦रृष॑यो॒येच॑तुष्टु॒वुः|ममेद्‌व॑र्धस्व॒सुष्टु॑तः|| 12||
यद॑स्यम॒न्युरध्व॑नी॒द्¦विवृ॒त्रंप᳚र्व॒शोरु॒जन्|अ॒पःस॑मु॒द्रमैर॑यत्|| 13||
निशुष्ण॑इन्द्रधर्ण॒सिं¦वज्रं᳚जघन्थ॒दस्य॑वि|वृषा॒ह्यु॑ग्रशृण्वि॒षे|| 14||
नद्याव॒इन्द्र॒मोज॑सा॒¦नान्तरि॑क्षाणिव॒ज्रिण᳚म्|नवि᳚व्यचन्त॒भूम॑यः|| 15||
यस्त॑इन्द्रम॒हीर॒पः¦स्त॑भू॒यमा᳚न॒आश॑यत्|नितंपद्या᳚सुशिश्नथः|| 16||वर्ग:12
यइ॒मेरोद॑सीम॒ही¦स॑मी॒चीस॒मज॑ग्रभीत्|तमो᳚भिरिन्द्र॒तंगु॑हः|| 17||
यइ᳚न्द्र॒यत॑यस्त्वा॒¦भृग॑वो॒येच॑तुष्टु॒वुः|ममेदु॑ग्रश्रुधी॒हव᳚म्|| 18||
इ॒मास्त॑इन्द्र॒पृश्न॑यो¦घृ॒तंदु॑हतआ॒शिर᳚म्|ए॒नामृ॒तस्य॑पि॒प्युषीः᳚|| 19||
या,इ᳚न्द्रप्र॒स्व॑स्त्वा॒¦ऽऽसागर्भ॒मच॑क्रिरन्|परि॒धर्मे᳚व॒सूर्य᳚म्|| 20||
त्वामिच्छ॑वसस्पते॒¦कण्वा᳚उ॒क्थेन॑वावृधुः|त्वांसु॒तास॒इन्द॑वः|| 21||वर्ग:13
तवेदि᳚न्द्र॒प्रणी᳚तिषू॒¦तप्रश॑स्तिरद्रिवः|य॒ज्ञोवि॑तन्त॒साय्यः॑|| 22||
आन॑इन्द्रम॒हीमिषं॒¦पुरं॒नद॑र्षि॒गोम॑तीम्|उ॒तप्र॒जांसु॒वीर्य᳚म्|| 23||
उ॒तत्यदा॒श्वश्व्यं॒¦यदि᳚न्द्र॒नाहु॑षी॒ष्वा|अग्रे᳚वि॒क्षुप्र॒दीद॑यत्|| 24||
अ॒भिव्र॒जंनत॑त्निषे॒¦सूर॑उपा॒कच॑क्षसम्|यदि᳚न्द्रमृ॒ळया᳚सिनः|| 25||
यद॒ङ्गत॑विषी॒यस॒¦इन्द्र॑प्र॒राज॑सिक्षि॒तीः|म॒हाँ,अ॑पा॒रओज॑सा|| 26||वर्ग:14
तंत्वा᳚ह॒विष्म॑ती॒र्विश॒¦उप॑ब्रुवतऊ॒तये᳚|उ॒रु॒ज्रय॑स॒मिन्दु॑भिः|| 27||
उ॒प॒ह्व॒रेगि॑री॒णां¦सं᳚ग॒थेच॑न॒दीना᳚म्|धि॒याविप्रो᳚अजायत|| 28||
अतः॑समु॒द्रमु॒द्वत॑¦श्चिकि॒त्वाँ,अव॑पश्यति|यतो᳚विपा॒नएज॑ति|| 29||
आदित्‌प्र॒त्नस्य॒रेत॑सो॒¦ज्योति॑ष्पश्यन्तिवास॒रम्|प॒रोयदि॒ध्यते᳚दि॒वा|| 30||
कण्वा᳚सइन्द्रतेम॒तिं¦विश्वे᳚वर्धन्ति॒पौंस्य᳚म्|उ॒तोश॑विष्ठ॒वृष्ण्य᳚म्|| 31||वर्ग:15
इ॒मांम॑इन्द्रसुष्टु॒तिं¦जु॒षस्व॒प्रसुमाम॑व|उ॒तप्रव॑र्धयाम॒तिम्|| 32||
उ॒तब्र᳚ह्म॒ण्याव॒यं¦तुभ्यं᳚प्रवृद्धवज्रिवः|विप्रा᳚अतक्ष्मजी॒वसे᳚|| 33||
अ॒भिकण्वा᳚अनूष॒ता¦ऽऽपो॒नप्र॒वता᳚य॒तीः|इन्द्रं॒वन᳚न्वतीम॒तिः|| 34||
इन्द्र॑मु॒क्थानि॑वावृधुः¦समु॒द्रमि॑व॒सिन्ध॑वः|अनु॑त्तमन्युम॒जर᳚म्|| 35||
आनो᳚याहिपरा॒वतो॒¦हरि॑भ्यांहर्य॒ताभ्या᳚म्|इ॒ममि᳚न्द्रसु॒तंपि॑ब|| 36||वर्ग:16
त्वामिद्‌वृ॑त्रहन्तम॒¦जना᳚सोवृ॒क्तब᳚र्हिषः|हव᳚न्ते॒वाज॑सातये|| 37||
अनु॑त्वा॒रोद॑सी,उ॒भे¦च॒क्रंनव॒र्त्येत॑शम्|अनु॑सुवा॒नास॒इन्द॑वः|| 38||
मन्द॑स्वा॒सुस्व᳚र्णर¦उ॒तेन्द्र॑शर्य॒णाव॑ति|मत्स्वा॒विव॑स्वतोम॒ती|| 39||
वा॒वृ॒धा॒नउप॒द्यवि॒¦वृषा᳚व॒ज्र्य॑रोरवीत्|वृ॒त्र॒हासो᳚म॒पात॑मः|| 40||
ऋषि॒र्हिपू᳚र्व॒जा,अस्ये¦क॒ईशा᳚न॒ओज॑सा|इन्द्र॑चोष्कू॒यसे॒वसु॑|| 41||वर्ग:17
अ॒स्माकं᳚त्वासु॒ताँ,उप॑¦वी॒तपृ॑ष्ठा,अ॒भिप्रयः॑|श॒तंव॑हन्तु॒हर॑यः|| 42||
इ॒मांसुपू॒र्व्यांधियं॒¦मधो᳚र्घृ॒तस्य॑पि॒प्युषी᳚म्|कण्वा᳚उ॒क्थेन॑वावृधुः|| 43||
इन्द्र॒मिद्‌विम॑हीनां॒¦मेधे᳚वृणीत॒मर्त्यः॑|इन्द्रं᳚सनि॒ष्युरू॒तये᳚|| 44||
अ॒र्वाञ्चं᳚त्वापुरुष्टुत¦प्रि॒यमे᳚धस्तुता॒हरी᳚|सो॒म॒पेया᳚यवक्षतः|| 45||
श॒तम॒हंति॒रिन्दि॑रे¦स॒हस्रं॒पर्शा॒वाद॑दे|राधां᳚सि॒याद्वा᳚नाम्|| 46||
त्रीणि॑श॒तान्यर्व॑तां¦स॒हस्रा॒दश॒गोना᳚म्|द॒दुष्प॒ज्राय॒साम्ने᳚|| 47||
उदा᳚नट्‌ककु॒होदिव॒¦मुष्ट्रा᳚ञ्चतु॒र्युजो॒दद॑त्|श्रव॑सा॒याद्वं॒जन᳚म्|| 48||
[125] प्रयद्वइति षट्‌त्रिंशदृचस्य सूक्तस्य काण्वः पुनर्वत्सोमरुतोगायत्री |{अष्टक:5, अध्याय:8}{मंडल:8, सूक्त:7}{अनुवाक:2, सूक्त:2}
प्रयद्‌व॑स्त्रि॒ष्टुभ॒मिषं॒¦मरु॑तो॒विप्रो॒,अक्ष॑रत्|विपर्व॑तेषुराजथ|| 1||वर्ग:18
यद॒ङ्गत॑विषीयवो॒¦यामं᳚शुभ्रा॒,अचि॑ध्वम्|निपर्व॑ता,अहासत|| 2||
उदी᳚रयन्तवा॒युभि᳚¦र्वा॒श्रासः॒पृश्नि॑मातरः|धु॒क्षन्त॑पि॒प्युषी॒मिष᳚म्|| 3||
वप᳚न्तिम॒रुतो॒मिहं॒¦प्रवे᳚पयन्ति॒पर्व॑तान्|यद्‌यामं॒यान्ति॑वा॒युभिः॑|| 4||
नियद्‌यामा᳚यवोगि॒रि¦र्निसिन्ध॑वो॒विध᳚र्मणे|म॒हेशुष्मा᳚ययेमि॒रे|| 5||
यु॒ष्माँ,उ॒नक्त॑मू॒तये᳚¦यु॒ष्मान्‌दिवा᳚हवामहे|यु॒ष्मान्‌प्र॑य॒त्य॑ध्व॒रे|| 6||वर्ग:19
उदु॒त्ये,अ॑रु॒णप्स॑व¦श्चि॒त्रायामे᳚भिरीरते|वा॒श्रा,अधि॒ष्णुना᳚दि॒वः|| 7||
सृ॒जन्ति॑र॒श्मिमोज॑सा॒¦पन्थां॒सूर्या᳚य॒यात॑वे|तेभा॒नुभि॒र्वित॑स्थिरे|| 8||
इ॒मांमे᳚मरुतो॒गिर॑¦मि॒मंस्तोम॑मृभुक्षणः|इ॒मंमे᳚वनता॒हव᳚म्|| 9||
त्रीणि॒सरां᳚सि॒पृश्न॑यो¦दुदु॒ह्रेव॒ज्रिणे॒मधु॑|उत्सं॒कव᳚न्धमु॒द्रिण᳚म्|| 10||
मरु॑तो॒यद्ध॑वोदि॒वः¦सु᳚म्ना॒यन्तो॒हवा᳚महे|आतून॒उप॑गन्तन|| 11||वर्ग:20
यू॒यंहिष्ठासु॑दानवो॒¦रुद्रा᳚ऋभुक्षणो॒दमे᳚|उ॒तप्रचे᳚तसो॒मदे᳚|| 12||
आनो᳚र॒यिंम॑द॒च्युतं᳚¦पुरु॒क्षुंवि॒श्वधा᳚यसम्|इय॑र्तामरुतोदि॒वः|| 13||
अधी᳚व॒यद्‌गि॑री॒णां¦यामं᳚शुभ्रा॒,अचि॑ध्वम्|सु॒वा॒नैर्म᳚न्दध्व॒इन्दु॑भिः|| 14||
ए॒ताव॑तश्चिदेषां¦सु॒म्नंभि॑क्षेत॒मर्त्यः॑|अदा᳚भ्यस्य॒मन्म॑भिः|| 15||
येद्र॒प्सा,इ॑व॒रोद॑सी॒¦धम॒न्त्यनु॑वृ॒ष्टिभिः॑|उत्सं᳚दु॒हन्तो॒,अक्षि॑तम्|| 16||वर्ग:21
उदु॑स्वा॒नेभि॑रीरत॒¦उद्‌रथै॒रुदु॑वा॒युभिः॑|उत्‌स्तोमैः॒पृश्नि॑मातरः|| 17||
येना॒वतु॒र्वशं॒यदुं॒¦येन॒कण्वं᳚धन॒स्पृत᳚म्|रा॒येसुतस्य॑धीमहि|| 18||
इ॒मा,उ॑वःसुदानवो¦घृ॒तंनपि॒प्युषी॒रिषः॑|वर्धा᳚न्‌का॒ण्वस्य॒मन्म॑भिः|| 19||
क्व॑नू॒नंसु॑दानवो॒¦मद॑थावृक्तबर्हिषः|ब्र॒ह्माकोवः॑सपर्यति|| 20||
न॒हिष्म॒यद्ध॑वःपु॒रा¦स्तोमे᳚भिर्वृक्तबर्हिषः|शर्धाँ᳚ऋ॒तस्य॒जिन्व॑थ|| 21||वर्ग:22
समु॒त्येम॑ह॒तीर॒पः¦संक्षो॒णीसमु॒सूर्य᳚म्|संवज्रं᳚पर्व॒शोद॑धुः|| 22||
विवृ॒त्रंप᳚र्व॒शोय॑यु॒¦र्विपर्व॑ताँ,अरा॒जिनः॑|च॒क्रा॒णावृष्णि॒पौंस्य᳚म्|| 23||
अनु॑त्रि॒तस्य॒युध्य॑तः॒¦शुष्म॑मावन्नु॒तक्रतु᳚म्|अन्विन्द्रं᳚वृत्र॒तूर्ये᳚|| 24||
वि॒द्युद्ध॑स्ता,अ॒भिद्य॑वः॒¦शिप्राः᳚शी॒र्षन्‌हि॑र॒ण्ययीः᳚|शु॒भ्राव्य᳚ञ्जतश्रि॒ये|| 25||
उ॒शना॒यत्‌प॑रा॒वत॑¦उ॒क्ष्णोरन्ध्र॒मया᳚तन|द्यौर्नच॑क्रदद्भि॒या|| 26||वर्ग:23
आनो᳚म॒खस्य॑दा॒वने¦ऽश्वै॒र्हिर᳚ण्यपाणिभिः|देवा᳚स॒उप॑गन्तन|| 27||
यदे᳚षां॒पृष॑ती॒रथे॒¦प्रष्टि॒र्वह॑ति॒रोहि॑तः|यान्ति॑शु॒भ्रारि॒णन्न॒पः|| 28||
सु॒षोमे᳚शर्य॒णाव॑¦त्यार्जी॒केप॒स्त्या᳚वति|य॒युर्निच॑क्रया॒नरः॑|| 29||
क॒दाग॑च्छाथमरुत¦इ॒त्थाविप्रं॒हव॑मानम्|मा॒र्डी॒केभि॒र्नाध॑मानम्|| 30||
कद्ध॑नू॒नंक॑धप्रियो॒¦यदिन्द्र॒मज॑हातन|कोवः॑सखि॒त्वओ᳚हते|| 31||वर्ग:24
स॒होषुणो॒वज्र॑हस्तैः॒¦कण्वा᳚सो,अ॒ग्निंम॒रुद्भिः॑|स्तु॒षेहिर᳚ण्यवाशीभिः|| 32||
ओषुवृष्णः॒प्रय॑ज्यू॒¦नानव्य॑सेसुवि॒ताय॑|व॒वृ॒त्यांचि॒त्रवा᳚जान्|| 33||
गि॒रय॑श्चि॒न्निजि॑हते॒¦पर्शा᳚नासो॒मन्य॑मानाः|पर्व॑ताश्चि॒न्निये᳚मिरे|| 34||
आक्ष्ण॒यावा᳚नोवह¦न्त्य॒न्तरि॑क्षेण॒पत॑तः|धाता᳚रःस्तुव॒तेवयः॑|| 35||
अ॒ग्निर्हिजानि॑पू॒र्व्य¦श्छन्दो॒नसूरो᳚अ॒र्चिषा᳚|तेभा॒नुभि॒र्वित॑स्थिरे|| 36||
[126] आनोविश्वाभिरिति त्रयोविंशत्यृचस्य सूक्तस्य काण्वः सध्वंसोश्विनावनुष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:8}{मंडल:8, सूक्त:8}{अनुवाक:2, सूक्त:3}
आनो॒विश्वा᳚भिरू॒तिभि॒¦रश्वि॑ना॒गच्छ॑तंयु॒वम्|दस्रा॒हिर᳚ण्यवर्तनी॒¦पिब॑तंसो॒म्यंमधु॑|| 1||वर्ग:25
आनू॒नंया᳚तमश्विना॒¦रथे᳚न॒सूर्य॑त्वचा|भुजी॒हिर᳚ण्यपेशसा॒¦कवी॒गम्भी᳚रचेतसा|| 2||
आया᳚तं॒नहु॑ष॒स्पर्या¦ऽऽन्तरि॑क्षात्‌सुवृ॒क्तिभिः॑|पिबा᳚थो,अश्विना॒मधु॒¦कण्वा᳚नां॒सव॑नेसु॒तम्|| 3||
आनो᳚यातंदि॒वस्पर्या¦ऽन्तरि॑क्षादधप्रिया|पु॒त्रःकण्व॑स्यवामि॒ह¦सु॒षाव॑सो॒म्यंमधु॑|| 4||
आनो᳚यात॒मुप॑श्रु॒¦त्यश्वि॑ना॒सोम॑पीतये|स्वाहा॒स्तोम॑स्यवर्धना॒¦प्रक॑वीधी॒तिभि᳚र्नरा|| 5||
यच्चि॒द्धिवां᳚पु॒रऋष॑यो¦जुहू॒रेऽव॑सेनरा|आया᳚तमश्वि॒नाग॑त॒¦मुपे॒मांसु॑ष्टु॒तिंमम॑|| 6||वर्ग:26
दि॒वश्चि॑द्‌रोच॒नाद¦ध्यानो᳚गन्तंस्वर्विदा|धी॒भिर्व॑त्सप्रचेतसा॒¦स्तोमे᳚भिर्हवनश्रुता|| 7||
किम॒न्येपर्या᳚सते॒¦ऽस्मत्‌स्तोमे᳚भिर॒श्विना᳚|पु॒त्रःकण्व॑स्यवा॒मृषि॑¦र्गी॒र्भिर्व॒त्सो,अ॑वीवृधत्|| 8||
आवां॒विप्र॑इ॒हाव॒से¦ऽह्व॒त्‌स्तोमे᳚भिरश्विना|अरि॑प्रा॒वृत्र॑हन्तमा॒¦तानो᳚भूतंमयो॒भुवा᳚|| 9||
आयद्‌वां॒योष॑णा॒रथ॒¦मति॑ष्ठद्‌वाजिनीवसू|विश्वा᳚न्यश्विनायु॒वं¦प्रधी॒तान्य॑गच्छतम्|| 10||
अतः॑स॒हस्र॑निर्णिजा॒¦रथे॒नाया᳚तमश्विना|व॒त्सोवां॒मधु॑म॒द्‌वचो¦ऽशं᳚सीत्‌का॒व्यःक॒विः|| 11||वर्ग:27
पु॒रु॒म॒न्द्रापु॑रू॒वसू᳚¦मनो॒तरा᳚रयी॒णाम्|स्तोमं᳚मे,अ॒श्विना᳚वि॒म¦म॒भिवह्नी᳚अनूषाताम्|| 12||
आनो॒विश्वा᳚न्यश्विना¦ध॒त्तंराधां॒स्यह्र॑या|कृ॒तंन॑ऋ॒त्विया᳚वतो॒¦मानो᳚रीरधतंनि॒दे|| 13||
यन्ना᳚सत्यापरा॒वति॒¦यद्‌वा॒स्थो,अध्यम्ब॑रे|अतः॑स॒हस्र॑निर्णिजा॒¦रथे॒नाया᳚तमश्विना|| 14||
योवां᳚नासत्या॒वृषि॑¦र्गी॒र्भिर्व॒त्सो,अवी᳚वृधत्|तस्मै᳚स॒हस्र॑निर्णिज॒¦मिषं᳚धत्तंघृत॒श्चुत᳚म्|| 15||
प्रास्मा॒,ऊर्जं᳚घृत॒श्चुत॒¦मश्वि॑ना॒यच्छ॑तंयु॒वम्|योवां᳚सु॒म्नाय॑तु॒ष्टव॑द्¦वसू॒याद्‌दा᳚नुनस्पती|| 16||वर्ग:28
आनो᳚गन्तंरिशादसे॒¦मंस्तोमं᳚पुरुभुजा|कृ॒तंनः॑सु॒श्रियो᳚नरे॒¦मादा᳚तम॒भिष्ट॑ये|| 17||
आवां॒विश्वा᳚भिरू॒तिभिः॑¦प्रि॒यमे᳚धा,अहूषत|राज᳚न्तावध्व॒राणा॒¦मश्वि॑ना॒याम॑हूतिषु|| 18||
आनो᳚गन्तंमयो॒भुवा¦ऽश्वि॑नाश॒म्भुवा᳚यु॒वम्|योवां᳚विपन्यूधी॒तिभि॑¦र्गी॒र्भिर्व॒त्सो,अवी᳚वृधत्|| 19||
याभिः॒कण्वं॒मेधा᳚तिथिं॒¦याभि॒र्वशं॒दश᳚व्रजम्|याभि॒र्गोश᳚र्य॒माव॑तं॒¦ताभि᳚र्नोऽवतंनरा|| 20||
याभि᳚र्नरात्र॒सद॑स्यु॒¦माव॑तं॒कृत्व्ये॒धने᳚|ताभिः॒ष्व१॑(अ॒)स्माँ,अ॑श्विना॒¦प्राव॑तं॒वाज॑सातये|| 21||वर्ग:29
प्रवां॒स्तोमाः᳚सुवृ॒क्तयो॒¦गिरो᳚वर्धन्त्वश्विना|पुरु॑त्रा॒वृत्र॑हन्तमा॒¦तानो᳚भूतंपुरु॒स्पृहा᳚|| 22||
त्रीणि॑प॒दान्य॒श्विनो᳚¦रा॒विःसान्ति॒गुहा᳚प॒रः|क॒वी,ऋ॒तस्य॒पत्म॑भि¦र॒र्वाग्जी॒वेभ्य॒स्परि॑|| 23||
[127] आनूनमित्येकविंशत्यृचस्य सूक्तस्य काण्वः शशकर्णोश्विनावनुष्टुप् आद्याचतुर्थी षष्ठीचतुर्दशी पंचदश्योबृहत्यः द्वितीयातृतीया विंश्येकविंश्योगायत्र्यः पंचमी ककुप् दशमीस्त्रिष्ठुबेकादशीविराड् द्वादशी जगती |{अष्टक:5, अध्याय:8}{मंडल:8, सूक्त:9}{अनुवाक:2, सूक्त:4}
आनू॒नम॑श्विनायु॒वं¦व॒त्सस्य॑गन्त॒मव॑से|

प्रास्मै᳚यच्छतमवृ॒कंपृ॒थु¦च्छ॒र्दिर्यु॑यु॒तंया,अरा᳚तयः|| 1||वर्ग:30

यद॒न्तरि॑क्षे॒यद्‌दि॒वि¦यत्‌पञ्च॒मानु॑षाँ॒,अनु॑|नृ॒म्णंतद्‌ध॑त्तमश्विना|| 2||
येवां॒दंसां᳚स्यश्विना॒¦विप्रा᳚सःपरिमामृ॒शुः|ए॒वेत्‌का॒ण्वस्य॑बोधतम्|| 3||
अ॒यंवां᳚घ॒र्मो,अ॑श्विना॒¦स्तोमे᳚न॒परि॑षिच्यते|

अ॒यंसोमो॒मधु॑मान्‌वाजिनीवसू॒¦येन॑वृ॒त्रंचिके᳚तथः|| 4||

यद॒प्सुयद्‌वन॒स्पतौ॒¦यदोष॑धीषुपुरुदंससाकृ॒तम्|तेन॑माविष्टमश्विना|| 5||
यन्ना᳚सत्याभुर॒ण्यथो॒¦यद्‌वा᳚देवभिष॒ज्यथः॑|

अ॒यंवां᳚व॒त्सोम॒तिभि॒र्नवि᳚न्धते¦ह॒विष्म᳚न्तं॒हिगच्छ॑थः|| 6||वर्ग:31

आनू॒नम॒श्विनो॒रृषिः॒¦स्तोमं᳚चिकेतवा॒मया᳚|आसोमं॒मधु॑मत्तमं¦घ॒र्मंसि᳚ञ्चा॒दथ᳚र्वणि|| 7||
आनू॒नंर॒घुव॑र्तनिं॒¦रथं᳚तिष्ठाथो,अश्विना|आवां॒स्तोमा᳚इ॒मेमम॒¦नभो॒नचु॑च्यवीरत|| 8||
यद॒द्यवां᳚नासत्यो॒¦क्थैरा᳚चुच्युवी॒महि॑|यद्‌वा॒वाणी᳚भिरश्विने॒¦वेत्‌का॒ण्वस्य॑बोधतम्|| 9||
यद्‌वां᳚क॒क्षीवाँ᳚,उ॒तयद्‌व्य॑श्व॒¦ऋषि॒र्यद्‌वां᳚दी॒र्घत॑माजु॒हाव॑|

पृथी॒यद्‌वां᳚वै॒न्यःसाद॑नेष्वे॒¦वेदतो᳚अश्विनाचेतयेथाम्|| 10||

या॒तंछ॑र्दि॒ष्पा,उ॒तनः॑पर॒स्पा¦भू॒तंज॑ग॒त्पा,उ॒तन॑स्तनू॒पा|व॒र्तिस्तो॒काय॒तन॑याययातम्|| 11||वर्ग:32
यदिन्द्रे᳚णस॒रथं᳚या॒थो,अ॑श्विना॒¦यद्‌वा᳚वा॒युना॒भव॑थः॒समो᳚कसा|

यदा᳚दि॒त्येभि᳚रृ॒भुभिः॑स॒जोष॑सा॒¦यद्‌वा॒विष्णो᳚र्वि॒क्रम॑णेषु॒तिष्ठ॑थः|| 12||

यद॒द्याश्विना᳚व॒हं¦हु॒वेय॒वाज॑सातये|यत्‌पृ॒त्सुतु॒र्वणे॒सह॒¦स्तच्छ्रेष्ठ॑म॒श्विनो॒रवः॑|| 13||
आनू॒नंया᳚तमश्विने॒¦माह॒व्यानि॑वांहि॒ता|

इ॒मेसोमा᳚सो॒,अधि॑तु॒र्वशे॒¦यदा᳚वि॒मेकण्वे᳚षुवा॒मथ॑|| 14||

यन्ना᳚सत्यापरा॒के,¦अ᳚र्वा॒के,अस्ति॑भेष॒जम्|

तेन॑नू॒नंवि॑म॒दाय॑प्रचेतसा¦छ॒र्दिर्व॒त्साय॑यच्छतम्|| 15||

अभु॑त्स्यु॒प्रदे॒व्या¦सा॒कंवा॒चाहम॒श्विनोः᳚|व्या᳚वर्दे॒व्याम॒तिं¦विरा॒तिंमर्त्ये᳚भ्यः|| 16||वर्ग:33
प्रबो᳚धयोषो,अ॒श्विना॒¦प्रदे᳚विसूनृतेमहि|प्रय॑ज्ञहोतरानु॒षक्¦प्रमदा᳚य॒श्रवो᳚बृ॒हत्|| 17||
यदु॑षो॒यासि॑भा॒नुना॒¦संसूर्ये᳚णरोचसे|आहा॒यम॒श्विनो॒रथो᳚¦व॒र्तिर्या᳚तिनृ॒पाय्य᳚म्|| 18||
यदापी᳚तासो,अं॒शवो॒¦गावो॒नदु॒ह्रऊध॑भिः|यद्‌वा॒वाणी॒रनू᳚षत॒¦प्रदे᳚व॒यन्तो᳚अ॒श्विना᳚|| 19||
प्रद्यु॒म्नाय॒प्रशव॑से॒¦प्रनृ॒षाह्या᳚य॒शर्म॑णे|प्रदक्षा᳚यप्रचेतसा|| 20||
यन्नू॒नंधी॒भिर॑श्विना¦पि॒तुर्योना᳚नि॒षीद॑थः|यद्‌वा᳚सु॒म्नेभि॑रुक्थ्या|| 21||
[128] यत्स्थइति षडृचस्य सूक्तस्य काण्वः प्रगाथोश्विनौक्रमेण बृहतीमध्येज्योतिरनुष्टुबास्तारपंक्तिर्बृहतीसतोबृहत्यः |{अष्टक:5, अध्याय:8}{मंडल:8, सूक्त:10}{अनुवाक:2, सूक्त:5}
यत्‌स्थोदी॒र्घप्र॑सद्मनि॒¦यद्‌वा॒दोरो᳚च॒नेदि॒वः|

यद्‌वा᳚समु॒द्रे,अध्याकृ॑तेगृ॒हे¦ऽत॒आया᳚तमश्विना|| 1||वर्ग:34

यद्‌वा᳚य॒ज्ञंमन॑वेसम्मिमि॒क्षथु॑¦रे॒वेत्‌का॒ण्वस्य॑बोधतम्|

बृह॒स्पतिं॒विश्वा᳚न्‌दे॒वाँ,अ॒हंहु॑व॒¦इन्द्रा॒विष्णू᳚अ॒श्विना᳚वाशु॒हेष॑सा|| 2||

त्यान्व१॑(अ॒)श्विना᳚हुवे¦सु॒दंस॑सागृ॒भेकृ॒ता|ययो॒रस्ति॒प्रणः॑स॒ख्यं¦दे॒वेष्वध्याप्य᳚म्|| 3||
ययो॒रधि॒प्रय॒ज्ञा,¦अ॑सू॒रेसन्ति॑सू॒रयः॑|

ताय॒ज्ञस्या᳚ध्व॒रस्य॒प्रचे᳚तसा¦स्व॒धाभि॒र्यापिब॑तःसो॒म्यंमधु॑|| 4||

यद॒द्याश्वि॑ना॒वपा॒ग्¦यत्‌प्रा‌क्स्थोवा᳚जिनीवसू|

यद्‌द्रु॒ह्यव्यन॑वितु॒र्वशे॒यदौ᳚¦हु॒वेवा॒मथ॒माग॑तम्|| 5||

यद॒न्तरि॑क्षे॒पत॑थःपुरुभुजा॒¦यद्‌वे॒मेरोद॑सी॒,अनु॑|

यद्‌वा᳚स्व॒धाभि॑रधि॒तिष्ठ॑थो॒रथ॒¦मत॒आया᳚तमश्विना|| 6||

[129] त्वमग्नइति दशर्चस्य सूक्तस्य काण्वोवत्सोग्निर्गायत्री प्रथमाप्रतिष्ठा द्वितीयावर्धमानांत्यात्रिष्टुप् |{अष्टक:5, अध्याय:8}{मंडल:8, सूक्त:11}{अनुवाक:2, सूक्त:6}
त्वम॑ग्नेव्रत॒पा,अ॑सि¦दे॒वआमर्त्ये॒ष्वा|त्वंय॒ज्ञेष्वीड्यः॑|| 1||वर्ग:35
त्वम॑सिप्र॒शस्यो᳚¦वि॒दथे᳚षुसहन्त्य|अग्ने᳚र॒थीर॑ध्व॒राणा᳚म्|| 2||
सत्वम॒स्मदप॒द्विषो᳚¦युयो॒धिजा᳚तवेदः|अदे᳚वीरग्ने॒,अरा᳚तीः|| 3||
अन्ति॑चि॒त्‌सन्त॒मह॑¦य॒ज्ञंमर्त॑स्यरि॒पोः|नोप॑वेषिजातवेदः|| 4||
मर्ता॒,अम॑र्त्यस्यते॒¦भूरि॒नाम॑मनामहे|विप्रा᳚सोजा॒तवे᳚दसः|| 5||
विप्रं॒विप्रा॒सोऽव॑से¦दे॒वंमर्ता᳚सऊ॒तये᳚|अ॒ग्निंगी॒र्भिर्ह॑वामहे|| 6||वर्ग:36
आते᳚व॒त्सोमनो᳚यमत्¦पर॒माच्चि॑त्‌स॒धस्था᳚त्|अग्ने॒त्वांका᳚मयागि॒रा|| 7||
पु॒रु॒त्राहिस॒दृङ्ङसि॒¦विशो॒विश्वा॒,अनु॑प्र॒भुः|स॒मत्सु॑त्वाहवामहे|| 8||
स॒मत्स्व॒ग्निमव॑से¦वाज॒यन्तो᳚हवामहे|वाजे᳚षुचि॒त्ररा᳚धसम्|| 9||
प्र॒त्नोहिक॒मीड्यो᳚अध्व॒रेषु॑¦स॒नाच्च॒होता॒नव्य॑श्च॒सत्सि॑|

स्वांचा᳚ग्नेत॒न्वं᳚पि॒प्रय॑स्वा॒¦ऽस्मभ्यं᳚च॒सौभ॑ग॒माय॑जस्व|| 10||